11 · Burua eta lepoa
Burua eta lepoa
Hamabost blokeko gaia: garezurra hezurrez hezur, oinaldeko hiru hobiak eta hamabi nerbio-bikoteak, aurpegiko barrunbeak eta sinuak, murtxikatzeko eta mimikako muskuluak, faringea eta laringea, lepoko muskuluak eta lepoko arteria eta benak. Bloke bakoitzean: testua, ahozko laburpena, apunteetako irudiak eta 3D eredua.
- 01→
Burua eta lepoa: garezurraren bi zatiak eta joskurak / Cabeza y cuello: las dos partes del cráneo y las suturas
Buruak kontrol-zentroa darama eta babes sendoa behar du. Garezurra ez da hezur bakarra: hezur askoren elkarketa da, eta elkarketa horiek jaioberrian oraindik itxi gabe daude.
TestuaAudioa 29 s3 irudi3DANATOMIA.pdf · 131 - 02→
Kranioaren oinaldea: hiru hobiak eta beren zuloak / La base del cráneo: las tres fosas y sus agujeros
Oinaldea mailakatuta dago, hiru eskailera-mailatan. Maila bakoitzak bere zuloak ditu, eta zulo horietatik sartzen eta ateratzen dira nerbioak eta odol-hodiak.
TestuaAudioa 28 s9 irudi3DANATOMIA.pdf · 132, 133 - 03→
Hamabi nerbio-bikoteak: nondik ateratzen diren eta zertarako / Los doce pares craneales: por dónde salen y para qué
Entzefalotik hamabi nerbio-bikote ateratzen dira, eta bakoitzak bere zuloa du. Zulo bat itxi edo hautsi ezkero, badakigu zein funtzio galtzen den.
TestuaAudioa 34 s5 irudi3DANATOMIA.pdf · 134, 135, 136 - 04→
Kranioaren ganga eta hezur tenporala / La bóveda craneal y el hueso temporal
Ganga da kranioaren teilatua, eta hezur lauez osatuta dago. Hezur tenporala da denetan konplexuena: entzumena barruan darama eta barailarekin giltzadura egiten du.
TestuaAudioa 25 s4 irudi3DANATOMIA.pdf · 136, 137, 138, 139 - 05→
Errai-kranioa eta betzuloak / El viscerocráneo y las órbitas
Aurpegiko hezurrek hiru barrunbe babesten dituzte: begiak, sudurra eta ahoa. Betzuloa lau hormako piramide bat da, eta horma bakoitza hezur desberdin batek egiten du.
TestuaAudioa 22 s3 irudi3DANATOMIA.pdf · 139 - 06→
Sudur-barrunbeak eta sudur-trenkada / Las fosas nasales y el tabique
Sudurraren barruan bi barrunbe daude, trenkada batek banatuta. Hormak ez dira lauak: hiru oholtxo edo kornete irteten dira, airea berotu eta hezetzeko.
TestuaAudioa 28 s8 irudi3DANATOMIA.pdf · 139, 140, 141, 142 - 07→
Sinu paranasalak eta sinusitisa / Los senos paranasales y la sinusitis
Hezurren barruan gune hutsak daude, airez beteta eta mukosaz estalita. Arinagoa egiten dute burua eta ahotsari oihartzuna ematen diote, baina itxiz gero mina eman dezakete.
TestuaAudioa 25 s3 irudi3DANATOMIA.pdf · 143 - 08→
Aho-barrunbea, baraila eta hortzak / La cavidad oral, la mandíbula y los dientes
Ahoa digestioaren atea da eta hizketaren tresna. Bi masailezurrek hortzak daramatzate, eta barailak da buruko hezur mugikor bakarra.
TestuaAudioa 27 s5 irudi3DANATOMIA.pdf · 144, 145 - 09→
Murtxikatzeko muskuluak eta trigeminoaren adar motorea / Los músculos masticadores y la rama motora del trigémino
Ahoa irekitzeko grabitateak laguntzen du; ixteko, berriz, gorputzeko muskulu indartsuenetakoak behar dira. Guztiak nerbio bakar batek agintzen ditu.
TestuaAudioa 28 s9 irudi3DANATOMIA.pdf · 145, 146, 147 - 10→
Aurpegiaren nerbioa eta mimikaren muskuluak / El nervio facial y los músculos de la mímica
Aurpegiko muskuluak azalean amaitzen dira, ez hezurrean: horregatik mugitzen dute larruazala eta horregatik hitz egiten dute keinuek. Denak nerbio bakar batek agintzen ditu.
TestuaAudioa 30 s16 irudi3DANATOMIA.pdf · 147, 148, 149 - 11→
Faringea: hiru zatiak eta bere muskuluak / La faringe: sus tres partes y sus músculos
Faringea gurutze-bide bat da: airea laringera bideratzen du eta janaria esofagora. Muskulu-hodi bat da, eta irenstean ordena zorrotz batean uzkurtzen da.
TestuaAudioa 31 s10 irudi3DANATOMIA.pdf · 149, 150 - 12→
Laringea eta ahots-kordak mugitzen dituzten muskuluak / La laringe y los músculos que mueven las cuerdas vocales
Laringearen barruan bi tolesdura pare daude. Behekoak dira benetako ahots-kordak, eta muskulu txiki batzuek tinkotzen, lasaitzen, ixten eta irekitzen dituzte.
TestuaAudioa 27 s3 irudi3DANATOMIA.pdf · 151 - 13→
Lepoaren muskuluak eta triangeluak / Los músculos del cuello y sus triángulos
Lepoko muskuluek burua mugitzen dute eta, bide batez, erreferentzia-triangeluak marrazten dituzte. Triangelu horiek dira gero ziztadak eta ebakuntzak non egin erabakitzeko mapa.
TestuaAudioa 28 s4 irudi3DANATOMIA.pdf · 152 - 14→
Lepoko arteriak: karotidak eta orno-arteria / Las arterias del cuello: carótidas y vertebral
Burura bi bidetatik iristen da odola: karotidetatik aurretik eta orno-arterietatik atzetik. Bidegurutze horretan daude, gainera, tentsioaren eta oxigenoaren sentsoreak.
TestuaAudioa 30 s14 irudi3DANATOMIA.pdf · 153, 154, 155, 156 - 15→
Lepoko benak: jugularrak eta beren bidea / Las venas del cuello: las yugulares y su recorrido
Garezurretik itzultzen den odola bena jugular barnekoak jasotzen du. Lepoan ikusten den bena, ordea, kanpokoa da, eta bihotzaren egoeraz hitz egiten du.
TestuaAudioa 29 s6 irudi3DANATOMIA.pdf · 157, 158