11 · 03 · §1.1.4
Hamabi nerbio-bikoteak: nondik ateratzen diren eta zertarakoLos doce pares craneales: por dónde salen y para qué
Entzefalotik hamabi nerbio-bikote ateratzen dira, eta bakoitzak bere zuloa du. Zulo bat itxi edo hautsi ezkero, badakigu zein funtzio galtzen den.
1Testua
- Hamabi bikoteak zenbakiz eta izenez izendatzea.
- Bikote bakoitza bere irteera-zuloarekin lotzea.
- Funtzio motorea, sentsitiboa eta autonomoa bereiztea.
Apunteetan ez dagoena da: lehen mailarako gehitutako azalpena. Azterketak apunteak eskatzen ditu.
Zuloak eta nerbioak
Zulo horien bidez egitura baskulonerbiosoak kranioan sartu eta ateratzen dira. Entzefalotik kranio-bikoteak ateratzen eta sartzen dira, eta nerbio motoreak, sentsitiboak edo autonomoak izan daitezke.
I.etik VI.era
I. usaimen nerbioa lamina kribosotik ateratzen da eta usaimena darama. II. ikusmen nerbioa ikusmen-zulotik, ikusmena. III. begiaren nerbio motore amankomuna arraildura esfenoidaletik: begi-muskuluak eta muskulu ziliarra eta niniarena. IV. nerbio patetikoa edo troklearra arraildura esfenoidaletik: begiko goiko muskulu laprana. V. trigeminoak lau adar ditu: oftalmikoa (arraildura esfenoidala), maxilarra (zulo borobil nagusia), barailarena (zulo obala) eta murtxikatzailea (zulo obala, murtxikapenerako). VI. begiaren kanpoko nerbio motorea arraildura esfenoidaletik.
VII.etik XII.era
VII. aurpegiaren nerbioa barneko entzumen-hoditik: aurpegiko muskuluak eta listu- eta malko-guruinak. VIII. estatoakustikoa hoditik berdin: entzumena (koklea) eta oreka. IX. glosofaringeoa atzeko zulo urratutik. X. nerbio bagoa ere handik: laringe, faringe eta errai toraziko zein abdominaletako muskuluak, eta dastamena. XI. nerbio espinala atzeko zulo urratutik: laringe, faringe, aho-sabai bigun, sorbalda eta lepoko muskuluak. XII. hipoglosoa zulo aurrekondileotik: mihiko muskuluak.
Erizaintzan: nerbio-bikoteen esplorazioa balorazio neurologikoaren parte da. Adibidez, VII.aren paralisiak aurpegiaren alde bat mugigabe uzten du (Bell-en paralisia) eta X.arenak irensteko zailtasuna eta ahotsaren aldaketa ematen ditu, brontzoaspirazio-arriskuarekin.
Ikasteko lagungarria: hiru talde egin daitezke. Zentzumen hutsak (I, II, VIII), begia mugitzen dutenak (III, IV, VI) eta mistoak edo nahasiak (V, VII, IX, X, XI, XII).
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| nerbio-bikotea | par craneal |
| trigeminoa | trigémino |
| nerbio bagoa | nervio vago |
| hipoglosoa | hipogloso |
| glosofaringeoa | glosofaríngeo |
| arraildura esfenoidala | hendidura esfenoidal |
2Ahozko laburpena
Blokearen ideia nagusiak, testuarekin bat datozenak. Esaldi batean klik eginez hara salto egiten da.
Transkripzioa
3Apunteetako irudiak
Irudi bakoitza handitu daiteke; etiketak gaztelaniaz edo ingelesez daudenean, euskarazko itzulpena azpian dago.
Irudiak aurrebistan bakarrik ikus daitezke, apunteetako materiala baitira.
Arakatu 2D
Kanpoko eskema anatomikoak, lizentzia librekoak eta biltegian bertan gordeak. Apunteetako irudiak osatzen dituzte, ez dituzte ordezkatzen.
Kreditua eta lizentzia
OpenStax, «1320 The Cranial Nerves», vía Wikimedia Commons. CC BY 4.0.
Aldaketak: Reducido a 500 px de ancho y convertido a WebP (ffmpeg). Sin retoques sobre el dibujo.
3D eredua
BODYPARTS3D / ATLAS
4 · 3D eredua
Kranio-nerbioak ez daude BodyParts3D atlasean. Hemen haien irteera-hezurrak kokatzen dira (etmoidea, esfenoidea, tenporala, okzipitala); nerbioak irudietan eta taulan ikusi.
Arrastatu biratzeko; erabili bi hatz edo gurpila hurbiltzeko. Teklatuan: geziak biratzeko; + eta − zoomerako. Zerrendak edozein egitura hautatzeko aukera ematen du.
Hautaketa
Burua eta lepoa
Arakatu garezurra hezurrez hezur, aurpegiko muskuluak, lepoko muskuluak, faringea eta laringea, eta lepoko hodiak.
Ereduaren jatorria eta mugak
Atlas estatikoa eta sinplifikatua. BodyParts3D 4.0 atlasak ez ditu maseteroa, tenporala eta pterigoideoak (murtxikatzeko muskuluak), ezta glandula parotidoa edo nerbio kranialak ere: irudietan ikusi. Sinuak eta betzuloak hezurren barruan daude; ez dira gune huts gisa irudikatzen. Koloreak didaktikoak dira.
BodyParts3D, © The Database Center for Life Science licensed under CC Attribution 4.0 International