ERIZAINTZAAnatomia · 1. maila

05 · Enbriologia

Enbriologia

Hamaika blokeko gaia: gametoen sorrera, fekundazioa, lehen asteak (segmentazioa, inplantazioa, disko bilaminarra eta trilaminarra), neurulazioa eta somitak, bihotz primitiboa, tolestura eta organoen hastapenak, eta aldi fetala jaiotzera arte. Bloke bakoitzean: testua, ahozko laburpena, apunteetako irudiak eta 3D eskema.

  1. 01

    Gametogenesia eta espermatozoidea / Gametogénesis y espermatozoide

    Enbriologiak bizitzaren lehen astean gertatzen dena azaltzen du, eta helduaren anomaliak ulertzen laguntzen du. Dena gametoetan hasten da: espermatogenesian espermatogoniak espermatozoide bihurtzen dira.

    TestuaAudioa 35 s3 irudi3DANATOMIA.pdf · 47, 48
    →
  2. 02

    Oogenesia eta folikuluak / Ovogénesis y folículos

    Emakumeak oozito guztiak jaio aurretik sortzen ditu, eta meiosian blokeatuta geratzen dira urteetan. Ziklo bakoitzean folikulu bat bakarrik heltzen da eta oozito bat askatzen da; meiosia fekundazioarekin bakarrik amaitzen da.

    TestuaAudioa 34 s8 irudi3DANATOMIA.pdf · 48, 49
    →
  3. 03

    Fekundazioa eta erreakzio akrosomikoa / Fecundación y reacción acrosómica

    Fekundazioa tronpa uterinoan gertatzen da. Espermatozoideak bidean prestatu behar du (kapazitazioa eta hiperaktibazioa), koroa erradiata eta zona peluzida zeharkatu, eta hortik aurrera beste inork ezin du sartu.

    TestuaAudioa 34 s3 irudi3DANATOMIA.pdf · 49
    →
  4. 04

    Lehen astea: segmentaziotik inplantaziora / Primera semana: de la segmentación a la implantación

    Zigotoa tronpan zatitzen hasten da eta umetokirantz bidaiatzen du: blastomeroak, morula eta blastozistoa. Bosgarren egunetik aurrera endometrioan txertatzen da, eta hortik aurrera amarengandik elikatzen da.

    TestuaAudioa 33 s4 irudi3D AnimazioaANATOMIA.pdf · 50
    →
  5. 05

    Bigarren astea: disko bilaminarra eta plazentaren hastapena / Segunda semana: disco bilaminar y origen de la placenta

    Bigarren astean enbrioblastoa bi geruzatan antolatzen da (epiblastoa eta hipoblastoa) eta haien inguruan barrunbe amniotikoa eta bitelo-zakua sortzen dira. Trofoblastoak amaren odol-hodiak inbaditzen ditu: plazentaren aurrekaria.

    TestuaAudioa 36 s4 irudi3DANATOMIA.pdf · 50, 51
    →
  6. 06

    Hirugarren astea: gastrulazioa eta hiru geruza germinatiboak / Tercera semana: gastrulación y las tres hojas germinativas

    Hirugarren astean jatorrizko lerroa agertzen da eta enbrioiak ardatzak hartzen ditu. Epiblastoko zelulak migratzen dira eta hiru geruza sortzen dituzte: ektodermoa, mesodermoa eta endodermoa. Geruza bakoitzak organo jakinak emango ditu.

    TestuaAudioa 34 s6 irudi3DANATOMIA.pdf · 52
    →
  7. 07

    Notokorda, neurulazioa eta somitak / Notocorda, neurulación y somitas

    Notokordak eskeleto primitiboa markatzen du eta gainean dagoen ektodermoari nerbio-sistema sortzeko agindua ematen dio. Plaka neurala tolestu eta hodi neurala ixten da; alboetan somitak agertzen dira, gorputzaren segmentuak.

    TestuaAudioa 33 s3 irudi3DANATOMIA.pdf · 53
    →
  8. 08

    Sistema kardiobaskularra eta garrantzi klinikoa / Sistema cardiovascular y relevancia clínica

    20. egunetik aurrera odol-hodiak eta bihotza sortzen dira: enbrioia handiegia da difusioz elikatzeko. Etapa hau da, hain zuzen, kanpoko eragileekiko sentikorrena.

    TestuaAudioa 36 s2 irudi3DANATOMIA.pdf · 54
    →
  9. 09

    Laugarren astea: tolestura eta organoen hastapenak / Cuarta semana: plegamiento y esbozos de los órganos

    Diskoa tolestu egiten da eta enbrioiak hodi itxura hartzen du: barrualdean liseri-hodia geratzen da. Handik sortuko dira digestio-aparatua, arnas aparatua, gernu-aparatua eta nerbio-sistemaren zatiak.

    TestuaAudioa 37 s7 irudi3DANATOMIA.pdf · 54, 55, 56
    →
  10. 10

    Bosgarrenetik zortzigarren astera: gorputz-adarrak eta genitalak / De la quinta a la octava semana: extremidades y genitales

    Lau aste hauetan enbrioiak giza itxura hartzen du: burua azkar hazten da, gorputz-adarren kimuak agertzen dira, atzamarrak bereizten dira eta kanpo-genitalak bereizten hasten dira.

    TestuaAudioa 36 s6 irudi3DANATOMIA.pdf · 56, 57
    →
  11. 11

    Aldi fetala: 9. astetik jaiotzera / Periodo fetal: de la semana 9 al nacimiento

    Zortzigarren astetik aurrera organo guztiak eratuta daude: hortik aurrera hazi eta heldu egiten dira. Biriken eta nerbio-sistemaren heltzeak erabakitzen du jaiotza goiztiar batek zer aukera duen.

    TestuaAudioa 38 s9 irudi3DANATOMIA.pdf · 58, 59
    →