ERIZAINTZAAnatomia · 1. maila

03 · Zitologia eta histologia

Zitologia eta histologia

Hamabost blokeko gaia: zelula eukariotoa eta bere organuluak, eta lau oinarrizko ehunak (epiteliala, konektiboa, muskularra eta nerbiosoa). Bloke bakoitzean: testua, ahozko laburpena, apunteetako irudiak eta 3D eskema.

  1. 01

    Zelula eukariotoa: mintz plasmatikoa eta zitoeskeletoa / Célula eucariota: membrana plasmática y citoesqueleto

    Zelula bizitzaren unitatea da. Mintz plasmatikoak barrualdea kanpotik bereizten du eta zer sartu eta irteten den kontrolatzen du; zitoeskeletoak forma ematen dio eta barneko garraioa antolatzen du.

    TestuaAudioa 43 s4 irudi3DANATOMIA.pdf · 15
    →
  2. 02

    Sintesiaren organuluak: erribosomak, EE, Golgi eta lisosomak / Orgánulos de síntesis: ribosomas, RE, Golgi y lisosomas

    Proteina bat egin, eraldatu, paketatu eta bidaltzeko organuluek kate baten antzera lan egiten dute: erribosomak, erretikulu endoplasmatikoa eta Golgi-aparatua. Lisosomek, berriz, zaharra eta kanpotik datorrena degradatzen dute.

    TestuaAudioa 48 s5 irudi3DANATOMIA.pdf · 16
    →
  3. 03

    Peroxisomak, mitokondrioak, inklusioak eta nukleoa / Peroxisomas, mitocondrias, inclusiones y núcleo

    Mitokondrioek zelularen energia (ATPa) sortzen dute, peroxisomek substantzia toxikoak desegiten dituzte eta inklusioek erreserbak gordetzen dituzte. Nukleoak material genetikoa babesten du eta zelularen jarduera zuzentzen du.

    TestuaAudioa 36 s4 irudi3DANATOMIA.pdf · 17
    →
  4. 04

    Ehunak eta epitelio-ehuna: polaritatea eta zelula arteko loturak / Tejidos y tejido epitelial: polaridad y uniones intercelulares

    Ehuna funtzio bera duten zelulen eta haien arteko materialaren multzoa da. Epitelioan zelulak oso estu elkartuta daude, polo apikal eta basal bat dute eta ez dute odol-hodirik.

    TestuaAudioa 40 s5 irudi3DANATOMIA.pdf · 17, 18
    →
  5. 05

    Epitelio motak: forma eta geruzak; epitelio bakunak / Tipos de epitelio: forma y capas; epitelios simples

    Epitelioak bi irizpiderekin izendatzen dira: zelulen forma (zapala, kubikoa, zilindrikoa) eta geruza kopurua (bakuna, geruzatua, pseudogeruzatua). Bakunak mehe dira eta substantziak igarotzeko egokiak.

    TestuaAudioa 37 s6 irudi3DANATOMIA.pdf · 18, 19
    →
  6. 06

    Epitelio geruzatuak eta pseudogeruzatua / Epitelios estratificados y pseudoestratificado

    Geruza anitzeko epitelioak marruskadura eta higadura jasaten diren lekuetan daude. Pseudogeruzatua itxuraz geruzatua da, baina zelula guztiak mintz basalean daude; arnas bideetan zilioekin agertzen da.

    TestuaAudioa 39 s9 irudi3DANATOMIA.pdf · 19, 20
    →
  7. 07

    Guruin-epitelioak: exokrinoak, endokrinoak eta mistoak / Epitelios glandulares: exocrinas, endocrinas y mixtas

    Guruinak substantziak egin eta askatzen dituzten epitelio-zelulak dira. Exokrinoek jariakina hodi baten bidez gainazal batera isurtzen dute; endokrinoek hormonak odolera; pankrea biak da.

    TestuaAudioa 38 s6 irudi3DANATOMIA.pdf · 20, 21
    →
  8. 08

    Ehun konektiboa: zelulak eta zuntzak / Tejido conectivo: células y fibras

    Ehun konektiboan zelulak gutxi eta bananduta daude, eta zelula arteko materiala da nagusi: substantzia amorfoa eta kolageno-, elastina- eta erretikulina-zuntzak. Beste ehunak lotu, eutsi eta elikatzen ditu.

    TestuaAudioa 44 s9 irudi3DANATOMIA.pdf · 21, 22
    →
  9. 09

    Ehun konektibo harroa, trinkoa eta adiposoa / Tejido conectivo laxo, denso y adiposo

    Zuntzen kopuruak eta antolaketak erabakitzen dute ehun konektiboa nolakoa den: harroa hutsuneak betetzen ditu, trinkoak tentsioari eusten dio eta adiposoak gantza gordetzen du.

    TestuaAudioa 36 s4 irudi3DANATOMIA.pdf · 22
    →
  10. 10

    Kartilagoa eta hezur-ehuna / Cartílago y tejido óseo

    Kartilagoa eta hezurra ehun konektibo gogorrak dira: kartilagoa malgua eta hodirik gabea da; hezurra mineralizatuta dago eta etengabe berritzen da osteoblastoen eta osteoklastoen lanari esker.

    TestuaAudioa 44 s9 irudi3DANATOMIA.pdf · 22, 23
    →
  11. 11

    Odola, linfa eta ehun hematopoietikoa / Sangre, linfa y tejido hematopoyético

    Odola ehun konektibo likidoa da: zelulak (eritrozitoak, leukozitoak eta plaketak) plasma izeneko matrize likidoan igerian. Linfak ehunetako likidoa itzultzen du, eta hezur-muinak odol-zelula guztiak sortzen ditu.

    TestuaAudioa 45 s9 irudi3DANATOMIA.pdf · 23, 24, 25
    →
  12. 12

    Gihar-ehuna: muskulu eskeletikoa, sarkomeroa eta triadak / Tejido muscular: músculo esquelético, sarcómero y tríadas

    Hiru muskulu mota daude. Eskeletikoa ildaskatua eta borondatezkoa da: zelula luze eta polinukleatuak faszikuluetan bilduta, eta barruan sarkomeroak, uzkurduraren unitate txikiena.

    TestuaAudioa 47 s7 irudi3DANATOMIA.pdf · 25, 26, 27
    →
  13. 13

    Muskulu kardiakoa eta muskulu leuna / Músculo cardiaco y músculo liso

    Muskulu kardiakoa ildaskatua da baina ez borondatezkoa: zelula adarkatuak disko interkalatuen bidez lotuta, bihotza batera uzkurtzeko. Muskulu leunak ez du sarkomerorik eta organo hutsen hormetan dago.

    TestuaAudioa 38 s2 irudi3DANATOMIA.pdf · 27
    →
  14. 14

    Nerbio-ehuna: neuronak eta sinapsia / Tejido nervioso: neuronas y sinapsis

    Neuronak informazioa seinale elektrikoetan eramaten duten zelulak dira: dendritek jaso, somak integratu eta axoiak bidaltzen du. Sinapsian neurona batek hurrengo zelulari pasatzen dio mezua.

    TestuaAudioa 39 s5 irudi3DANATOMIA.pdf · 28, 29
    →
  15. 15

    Neuroglia, mielina eta nerbio periferikoa / Neuroglía, mielina y nervio periférico

    Glia-zelulek neuronei eusten diete, mielinaz isolatzen dituzte eta babesten dituzte. Nerbio periferikoa axoi-sortak dira, hiru geruza konektibok (endoneuroa, perineuroa, epineuroa) inguratuta.

    TestuaAudioa 38 s7 irudi3DANATOMIA.pdf · 28, 29, 30
    →