4 · 01 · §4.1
Mikrobiologia eta mikrobiota arruntaLa microbiología y la microbiota normal
Gure gorputzean bizi diren mikroorganismoak gure zelulak baino gehiago dira, eta gehienak ez dira arerioak: sinbiosian bizi gara.
1Testua
- Mikrobiologia eta osasun-mikrobiologia bereiztea.
- Mikrobiota arruntaren lau eginkizunak zerrendatzea.
- Koch-en postulatuak izendatzea.
- Mikroorganismo motak eta beren zientzia lotzea.
4.1. MIKROBIOLOGIA
MIKRO- (txikia) – BIO- (bizitza) -LOGOS (zientzia) Mikrobiologia: Organismo mikroskopikoak ikertzen dituen biologiaren adarra da.
OSASUN-MIKROBIOLOGIA
Gaixotasunak sor ditzaketen mikroorganismoak ikertzen dituzte, eta morfologiaegitura-konposizioaren eta mikrobio-funtzioen erlazioak ikertzen dituen zientzia da, baita gizakiaren gain sortzen dituzten eraginak ere.
Mikroorganismoak eragile patogenoak dira, gure giza-ehunetako zelula kopurua txikiagoa da gure larruazalarekin eta mukosarekin kontaktuan dauden mikroorganismoen kopurua baino.
MIKROBIOTA ARRUNTA
Gure gorputzeko ehun osasuntsuei lotuta aurkitu ohi diren mikroorganismoak dira.
EGINKIZUNAK:
Beste mirkoorganismo patogeno batzuen kolonizazioa prebenitzea
Elikagaiak digeritzen laguntzea
B eta K bitaminak ekoiztea
Inmmunitate-sistema estimulatzea da.
Mikrobiota funtsezkoa da organismoen bizitzarako, eta ezinezkoa izango litzateke halakorik ez balego, beraz onuragarria da bientzako, SINBIOSIA.
Baina PARASITARIOA bihur daiteke egoera berezietan.
AZALEAN: Ondorengo guztiak mikroorganismoan establezimendua mugatzen du.
Hedaduraz kolonizatzeko erraztasuna
Funtzio antiseptikoa → lehorra + azido laktikoa jariatzea
Mantenugai gutxi ditu APARATU UROGENITALEAN:
Gizona:
Gutxi → Garbiketa jarraitua
Uzkia-uretra bananduak → gernu infekzio gutxiago
Emakumea:
Mikrobiota egonkorra – Etapa ezberdinak bizitzan
Hartze adina → laktobaziloak nagusi → pH baginala 4-4,5 mantentzeko → hesteetan jatorria dute mikroorganismoak eliminatzen dituzte eta patojeno potentzialen dentsitatea kontrolatzen du
Gehiegi ugaltzen badira → ad. Kandidiasia
HISTORIA
LOUIS PASTEUR:
Karbunkoaren eta amorruaren kontrako txertoa garatu zuen, pasteurizazioa…
KOCH-en POSTULATUAK:
Mikroorganismo eragilea gaixoarengan dago
Mikroorganismoa gaixoaren produktu edo jariakinetatik kultibatzen da beti
Animalia sentikor bat inokulatzean erreproduzitu daiteke gaixotasuna
Mikroorganismoa esperimentalki infektatutako animaliatik kultibatu edo berreskuratu daiteke
MIKROORGANISMOAK
Birusak → Birologia
Bakterioak → Bakteriologia
Onddoak → Mikologia
Protozooak, artropodoak eta helmintoak → Parasitologia Mikrobiologiak aztertzen ditu:
Parasitoak
Onddoak: bakteriak baina handiagoak
Bakterioak:
Mikroskopio opikora ikusgarri
BI azido nukleikoak DNA eta RNA
Birusak:
Mikroorganismo patogeno txikiena
Ez mikroskopio optikoa
DNA edo RNA (biak EZ)
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Mikrobiota | Microbiota |
| Sinbiosia | Simbiosis |
| Laktobaziloak | Lactobacilos |
| Pasteurizazioa | Pasteurización |
| Postulatua | Postulado |
2Ulertu
Apunte bera, beste forma batean: hemen ez dago materia berririk, dagoena beste era batera antolatuta baizik.
Ez nahastu
Apunteak hiru ezaugarri berberekin ematen ditu biak, bata bestearen azpian; hirugarrena —azido nukleikoa— da benetan bereizten dituena.
Bakterioak Birusak Tamaina Onddoak baino txikiagoak Mikroorganismo patogeno txikiena Mikroskopio optikoa Ikusgarriak dira Ez dira ikusten Azido nukleikoa BIAK: DNA eta RNA DNA edo RNA, biak EZ Nondik datorren: MIKROORGANISMOAK
Egiaztatu
Estali erantzuna eta saiatu. Klik eginez agertzen da.
Tamaina: Bakterioak / Birusak
Onddoak baino txikiagoak / Mikroorganismo patogeno txikiena
Mikroskopio optikoa: Bakterioak / Birusak
Ikusgarriak dira / Ez dira ikusten
Azido nukleikoa: Bakterioak / Birusak
BIAK: DNA eta RNA / DNA edo RNA, biak EZ