Glukoneogenesia eta pentosen bideaLa gluconeogénesis y la vía de las pentosas

Glukosa molekula berriak ekoizteko dugun erreakzioen multzoa da. Glukolisiaren kontrako bidea dela esan daiteke, eta aitzindari ez gluzidikoetatik glukosa lortzeko bidea ere bada.

Entzima gehienak glikolisirako erabiltzen ditugunak dira baina itzulezinak diren erreakzioen kasuan, beste entzima batzuek katalizatzen dituzte erreakzio horiek.

1. Prozesua pirubatoa oxalazetato bilakatzeko erreakzioarekin hasten da, pirubato karboxilasa entzimak katalizatuta.

2. Pirubato karboxilasa entzima azetil-CoA maila altuek aktibatzen dute (ATPa eta biotina beharrezkoak dira).

3. Oxalazetatoa fosfoenolpirubato bilakatzeko fosfoenolpirubato karboxikinasa entzimaren parte hartzea ezinbestekoa da.

4. Fosfoenolpirubato karboxikinasa entzima ere erregulatua dago: a. Glukagoiak eta glukokortikoideek aktibatzen dute.

b. Intsulina entzimak inhibitu egiten du.

5. Itzulezina eta erregulatua dagoen hurrengo erreakzioa fruktosa 1,6-bifosfatotik fruktosa 6-fosfatorakoa da. Erreakzio hau katalizatzen duena fruktosa 1,6-bifosfatasa da, glukagoiek eta zitrato maila altuek aktibatua.

6. Ehun askotan glukoneogenesia G6P eratuz bukatzen da. Hala ere, G6P hori glukogeno biltegiak betetzeko erabiltzen da. Bestetik, G6P horri fosfato taldea kenduz, glukosa odol zirkulazioa isurtzen da gibelean edo pentosen bidera desbideratua izaten da.

2Pirubato + 4ATP + 2GTP + 2NADH + 6 H2O → Glukosa + 4ADP + 2GDP + 6 Pi + 2 NAD + 2H+

Glukolisiaren eta glukoneogenesiaren arteko elkar erregulazioa gertatzen da. Bi bideak batera aktibatzen badira energia galtzen da, ATP eta GTP. Hau ez gertatzeko, kontrako zentzuan erregulatzen dira, bat aktibatzen denean bestea inaktibatzen da.

Glikolisian fosfofruktokinasak eta glukoneogenesian fruktosa 1,6-bifosfatasak erregulatzen dute.

Horretaz gain, karga energetikoak eta intsulina zein glukagoia ere erregulazio sistemak dira.

HELBURUAK:

Nukleotidoen sintesirako erribosa 5-fosfatoa sortzea.

Gantz-azidoen, nukleotidoen eta esteroideen sintesirako NADPH sortzea.

Hexosak pentosan bilakatzea.

FUNTZIOAK:

NADPH ematea biosintesirako.

Erribosa 5-fosfatoa lortzea nukleotidoen eta azido nukleikoen sintesirako.

Glukosa beste azukre batzuetan bihurtzen da. Lortutako azukreak energia edo aitzindariak lortzeko erabiltzen dira. Fase oxidatzailea eta ez-oxidatzailea bereizi daitezke.

6 glukosa 6-fosfatoa +12 NADP+ + 7 H2O → 5 erribosa 5‐fosfatoa + 6CO2 + 12 NADPH + Pirubatoa + 12H+ Anabolismorako ezinbestekoa den NADPH + H+ edo erribosa ekoiztu ahal izateko ezinbestekoa den bidea dugu.

1. Lehen pausoan glukosa 6-fosfatoa oxidatu egiten da glukosa 6-fosfato deshidrogenasaren bitartez. Oxidazio prozesu horretan NDPH + H+ indar erreduzitzailea lortzen da.

2. Hurrengo pausuetan laktonasa, deshidrogenasa eta isomerasa entzimen bitartez indar erreduzitzailea lortuz (NADPH + H+) D erribosa 5-fosfatoa lortzen da.

3. Erribulosa lortu arteko erreakzioen multzoa, pentosen bideko atal oxidatzailea da.

Beharren arabera erregulatua dago.

NADPH + H+ baino erribosa 5-fosfato gehiago behar denean (mitosian):

Kasu honetan glukosa 6-fosfatoak bide glikolitikoa jarraitzen du fruktosa 6- fosfatoa eta glizeraldehido 3-fosfatoa emanez. Bi horiek hartuz, transetolasen eta transaldolasen bitartez erribosa 5-fosfatoa ekoiztuko da, atal ez-oxidatzailea alderantzizko norantzan aktibatuz.

NADPH + H+ eta erribosa 5-fosfato beharrak parekatuta daudenean:

Kasu honetan soilik atal oxidatzailea aktibatuko da.

Erribosa 5-fosfato baino NADPH + H+ gehiago behar denean:

Kasu honetan atal oxidatzailea burutzen da NADPH + H+ lortzeko eta soberan dagoen erribosa 5-fosfatoa, atal ez-oxidatzailearen bitartez glukoneogenesian murgilduko da.

NADPH + H+ eta ATPa behar denean:

Atal oxidatzailea egin ondoren, erribosa 5-fosfatoa azido pirubikoraino eraman ondoren, Krebsen zikloaren eta fosforilazio oxidatiboaren bitartez ATPa lortzen da.

ATAL EZ OXIDATZAILEA ATAL OXIDATZAILEA