3.2 · 01 · §1
pH-aren ezaugarriak, azidoak eta baseakLas características del pH, los ácidos y las bases
pH-a eskala logaritmikoa da: unitate bateko aldaketak protoi kontzentrazioa hamar aldiz aldatzen du.
1Testua
- pH-aren eskala logaritmikoa ulertzea.
- Odoleko pH normalaren tartea gogoratzea.
- Azidoa eta bere base konjokatua lotzea.
pH-AREN ERREGULAZIOA
Kimikan erabiltzen den unitatea da, sustantzien alkalinitate edo azidotasuna neurtzeko. Beraz, pH-ak hidrogeno ioien kontzentrazioa neurtzen du.
Azidotasuna: Sustantzia batek H+ emateko duen gaitasun bezala ulertzen da.
Alkalinotasuna: Mediora OH- emateko duen gaitasun edo H+ hartzeko gaitasuna.
Ura nekez disoziatzen bada ere, proportzio txikian etengabe apurketak gertatzen dira.
Erreakzio horren oreka konstanteak orekaren posizioa ematen digu: Uraren biderkadura ionikoa: pH kontzeptua:
H2O ⇌ H+ + OH- (Ur puruaren [] 25Cºtan = 55,5M eta oreka Ktea 1,8 x 10-16M)
Kor = [H+] [OH-] / [H2O] = (10-7 mol/l · 10-7 mol/l) / 55,5 mol/l = 1,8 · 10-16
pH = -log[H+]
Kw = [H+][OH-] = 10-7 x 10-7 = 10-14
pH-AREN EZAUGARRIAK
Zenbat eta [H+] handiagoa izan, pHa bajuagoa da.
Funtzio logaritmikoak izanik, norantza ezberdineko aldaketetan ez dira [H+] kontzentrazio berdinak aldatzen:
7,4tik 7,6rakoan 15 x 10-9 mol/l-ko aldaketa dago.
7,4tik 7,2rakoan 23 x 10-9 mol/l-ko aldaketa dago.
pH-an unitate bateko aldaketa izateak, X10 [H+] kontzentrazio handiagoa duela esan nahi du.
Gure organismoan pH normala 7,4-koa da.
Odol arterialean 7,37-7,42-ko tartea normaltzat hartzen da.
Zelulaz kanpoko likidoan 6,8-8-ko tartean mugi daiteke.
Atal hau azaltzen duten irudiak
AZIDO ETA BASEAK
Azidoak protoiak ematen dituzte, baseek protoiak hartzen dituzte. Edozein azidok du base konjokatua eta alderantziz.
CH3COOH (emailea) → Azido azetikoa CH3COO- (hartzailea) → Azetatoa Ionizazio-erreakzioetako oreka konstanteei, disoziazio konstante Ka esaten zaie.
𝑃𝐾𝑎 = − log 𝐾𝑎
HAc ⇌ H+ + Ac- (HAc azidoa da; Ac- basea)
Ka = [H+] [A-] / [HAc]
pH = -log[H+]; pK = -log K, oreka konstantearen logaritmo negatiboa; [A-] base kontzentrazioa; [HA] azido kontzentrazioa.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| pH-a | pH |
| Azidotasuna | Acidez |
| Alkalinotasuna | Alcalinidad |
| Base konjokatua | Base conjugada |
| Disoziazio konstantea (Ka) | Constante de disociación (Ka) |
2Ulertu
Apunte bera, beste forma batean: hemen ez dago materia berririk, dagoena beste era batera antolatuta baizik.
Ideia nagusia
pH-a logaritmikoa da: unitate bateko aldaketak protoi kontzentrazioa hamar aldiz aldatzen du. Horregatik 7,4tik 7,2ra jaistea ez da 7,4tik 7,6ra igotzea bezain gauza bera. Gure pH normala 7,4 da, odol arterialean 7,37-7,42.
Nondik datorren: pH-AREN EZAUGARRIAK
Ez nahastu
Ez dira bi substantzia mota: bikote bat dira. Azido bakoitzak bere base konjokatua du, eta alderantziz.
Azidoa Basea Zer egiten du protoiarekin Eman Hartu Beste definizioa H+ emateko gaitasuna OH- emateko edo H+ hartzeko gaitasuna Adibidea Azido azetikoa, CH3COOH Azetatoa, CH3COO- Nondik datorren: AZIDO ETA BASEAK · pH-AREN ERREGULAZIOA
Egiaztatu
Estali erantzuna eta saiatu. Klik eginez agertzen da.
Zer da hemengo ideia nagusia?
pH-a logaritmikoa da: unitate bateko aldaketak protoi kontzentrazioa hamar aldiz aldatzen du. Horregatik 7,4tik 7,2ra jaistea ez da 7,4tik 7,6ra igotzea bezain gauza bera. Gure pH normala 7,4 da, odol arterialean 7,37-7,42.
Zer egiten du protoiarekin: Azidoa / Basea
Eman / Hartu
Beste definizioa: Azidoa / Basea
H+ emateko gaitasuna / OH- emateko edo H+ hartzeko gaitasuna
Adibidea: Azidoa / Basea
Azido azetikoa, CH3COOH / Azetatoa, CH3COO-
3Irudiak
Irudi bakoitza handitu daiteke; etiketak gaztelaniaz edo ingelesez daudenean, euskarazko itzulpena azpian dago.
Etiketak euskaraz (19)
| Jatorrizkoa | Euskaraz |
|---|---|
| battery acid | Bateriako azidoa |
| gastric fluid | Urin gastrikoa |
| lemon juice | Limoi zukua |
| carbonated beverages | Edari gasdunak |
| vinegar | Ozpina |
| orange juice | Laranja zukua |
| beer | Garagardoa |
| coffee | Kafea |
| egg yolks | Arrautza gorringoak |
| milk | Esnea |
| blood | Odola |
| seawater | Itsasoko ura |
| freshly distilled water | Ur destilatu berria |
| baking soda (NaHCO3 solution) | Bikarbonatoa, NaHCO3 disoluzioa |
| milk of magnesia (Mg(OH)2 solution) | Magnesia esnea, Mg(OH)2 disoluzioa |
| household ammonia (NH3) | Etxeko amoniakoa, NH3 |
| household bleach (NaClO solution) | Etxeko lixiba, NaClO disoluzioa |
| household lye (NaOH solution) | Etxeko soda kaustikoa, NaOH disoluzioa |
| pure rain (H2O in equilibrium with atmospheric CO2) | Euri garbia, atmosferako CO2arekin orekan dagoen ura |