01 · 06 · §1.8–1.9
Gorputzaren barrunbeak, guneak eta koadranteakCavidades corporales, regiones y cuadrantes
Organoak barrunbe babestuetan daude. Abdomena, gainera, gune edo koadrantetan zatitzen da organoak eta mina kokatzeko.
1Testua
- Atzeko eta aurreko barrunbeak eta haien edukia bereiztea.
- Abdomeneko bederatzi guneak eta lau koadranteak izendatzea.
- Guneak eta koadranteak organoen eta minaren kokapenarekin lotzea.
Apunteetan ez dagoena da: lehen mailarako gehitutako azalpena. Azterketak apunteak eskatzen ditu.
Barrunbeak
Atzeko (dortsaleko) barrunbeak garezurraren barrunbea eta bizkar-muinaren barrunbea dira. Aurreko (bentraleko) barrunbeak toraxaren barrunbea, abdomenaren barrunbea eta pelbisaren edo azpilaren barrunbea dira.
Atzeko barrunbeek nerbio-sistema zentrala babesten dute: garezurrak entzefaloa eta ornoen kanalak bizkar-muina. Aurreko barrunbeetan erraiak daude: toraxean bihotza eta birikak; abdomenean digestio-aparatuaren zati handiena, gibela, barea eta giltzurrunak; pelbisean maskuria, ondestea eta ugal-organo barnekoak. Toraxa eta abdomena diafragmak bereizten ditu; abdomenaren eta pelbisaren artean ez dago hormarik, eta horregatik batera «barrunbe abdominopelbikoa» ere deitzen zaie.
Guneak eta koadranteak
Guneak eta koadranteak abdomeneko eta sabelpeko organoen kokapena adierazteko, eta minaren eta barneko patologien kokapena adierazteko erabiltzen dira.
Bederatzi guneak bi lerro bertikalek (erdiko lerro klabikularrak) eta bi horizontalek (saihets-ertzaren azpitik eta gandor iliakoen artean) mugatzen dituzte. Goian: eskuineko hipokondrioa, epigastrioa eta ezkerreko hipokondrioa. Erdian: eskuineko hegala, mesogastrioa (zilbor-eskualdea) eta ezkerreko hegala. Behean: eskuineko hobi iliakoa, hipogastrioa eta ezkerreko hobi iliakoa.
Lau koadranteak zilborretik doazen bi lerro perpendikularrek sortzen dituzte: goiko eskuinekoa eta ezkerrekoa, eta beheko eskuinekoa eta ezkerrekoa. Azkarrago erabiltzen dira larrialdietan eta erizaintzako balorazioan.
Adibide klinikoak: gibela eta behazun-xixkua eskuineko hipokondrioan (goiko eskuineko koadrantean) daude; apendizitisaren mina, askotan, eskuineko hobi iliakoan kokatzen da. Kontuz: eskuina eta ezkerra pazientearenak dira, eta irudietan pazientearen eskuina zure ezkerrean ageri da.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Garezurraren barrunbea | Cavidad craneal |
| Bizkar-muinaren (ornoen) barrunbea | Cavidad vertebral (conducto raquídeo) |
| Toraxaren barrunbea | Cavidad torácica |
| Abdomenaren barrunbea | Cavidad abdominal |
| Pelbisaren (azpilaren) barrunbea | Cavidad pélvica |
| Hipokondrioa | Hipocondrio |
| Epigastrioa / mesogastrioa / hipogastrioa | Epigastrio / mesogastrio / hipogastrio |
| Hegala (alboko gunea) | Vacío o flanco |
| Hobi iliakoa | Fosa ilíaca |
| Koadrantea | Cuadrante |
2Ahozko laburpena
Blokearen ideia nagusiak, testuarekin bat datozenak. Esaldi batean klik eginez hara salto egiten da.
Transkripzioa
3Apunteetako irudiak
Irudi bakoitza handitu daiteke; etiketak gaztelaniaz edo ingelesez daudenean, euskarazko itzulpena azpian dago.
Irudiak aurrebistan bakarrik ikus daitezke, apunteetako materiala baitira.
Arakatu 2D
Kanpoko eskema anatomikoak, lizentzia librekoak eta biltegian bertan gordeak. Apunteetako irudiak osatzen dituzte, ez dituzte ordezkatzen.
Kreditua eta lizentzia
OpenStax, «Body Cavities labeled», Anatomy & Physiology (cnx.org), vía Wikimedia Commons. CC BY 3.0.
Aldaketak: Reducido a 960 px de ancho y convertido a WebP (ffmpeg). Sin retoques sobre el dibujo.
Kreditua eta lizentzia
Jmarchn, «Abdominal Quadrant Regions es cleaned», Wikimedia Commons, obra derivada de «Abdominal Quadrant Regions» de OpenStax. CC BY-SA 3.0.
Aldaketak: Renderizado desde el SVG original a 500 px de ancho y convertido a WebP (ffmpeg). Sin retoques sobre el dibujo.
3D eredua
BODYPARTS3D / ATLAS
4 · 3D eredua
Barrunbeak eskema dira, hezurren barruan kokatuta; biratu albotik ornoen kanala ikusteko. Aldatu «Abdomeneko 9 guneak» edo «4 koadranteak» geruzara eta hautatu gune bakoitza bere izena ikusteko.
Arrastatu biratzeko; erabili bi hatz edo gurpila hurbiltzeko. Teklatuan: geziak biratzeko; + eta − zoomerako. Zerrendak edozein egitura hautatzeko aukera ematen du.
Hautaketa
Giza gorputza: jarrera, planoak eta barrunbeak
Gorputz osoa jarrera anatomikoan: azala, hezurdura eta erreferentzia-eskemak.
Ereduaren jatorria eta mugak
Azala eta hezurdura BodyParts3D atlasekoak dira, sinplifikatuta. Planoak, geziak, barrunbeak eta abdomeneko guneak eskema propioak dira, hezurren tamainara egokituta: ez dituzte muga zehatzak adierazten. Mugimendurik ez.
BodyParts3D, © The Database Center for Life Science licensed under CC Attribution 4.0 International