01 · 04 · §1.7–1.7.2
Giltzadurak: sailkapena, sinartrosiak eta anfiartrosiakArticulaciones: clasificación, sinartrosis y anfiartrosis
Giltzadura bi hezur edo gehiago elkartzen diren gunea da. Zenbat mugitzen den eta zerk lotzen dituen kontuan hartuta hiru talde bereizten dira.
1Testua
- Giltzaduren sailkapena mugimenduaren eta ehunaren arabera azaltzea.
- Sinartrosiak deskribatzea eta adibide bat ematea.
- Anfiartrosiak deskribatzea eta giltzadura sinobialetatik bereiztea.
Apunteetan ez dagoena da: lehen mailarako gehitutako azalpena. Azterketak apunteak eskatzen ditu.
Sailkapena
Giltzadurak bi irizpideren arabera sailkatzen dira, eta biak bat datoz: sinartrosiak mugimendurik gabeak eta zuntzezkoak dira; anfiartrosiak erdi-mugikorrak eta kartilagozkoak; diartrosiak oso mugikorrak eta sinobialak.
Arau orokor bat dago: zenbat eta mugikorragoa izan giltzadura, orduan eta egonkortasun gutxiago du. Garezurreko josturek garuna babesten dute eta ez dira mugitzen; sorbalda da gorputzeko giltzadurarik mugikorrena, eta horregatik lokatzen da maizen.
Sinartrosiak
Sinartrosiak giltzadura mugiezinak dira: hezurrak lotura txiki eta zerratuen bidez elkartzen dira.
Adibide argiena garezurreko josturak dira: koronala (frontalaren eta parietalen artean), sagitala (bi parietalen artean) eta lanbdoidea (parietalen eta okzipitalaren artean). Jaioberriengan hezurrak oraindik ez daude elkartuta, eta zuntzezko mintzez betetako guneak daude, fontanelak. Erizainek aurreko fontanela ukitzen dute: tenkatuta badago presio handia adieraz dezake, eta hondoratuta badago deshidratazioa.
Anfiartrosiak
Anfiartrosiek mugimendu gutxi dute. Giltzadura lauak eta gogorrak dira, eta hezurren artean diskoak dituzte. Ez dute giltzadura-barrunberik, mintz sinobialik ez likido sinobialik.
Apunteek disko horiek «zuntzezkoak» direla diote, baina sailkapen-taulan anfiartrosiak kartilagozkoak dira. Bibliografian ornoarteko diskoak fibrokartilagozkoak dira: kartilagoz eta zuntzez osatuak (SRC-29).
Adibide nagusiak ornoarteko diskoak eta sinfisi pubikoa dira. Orno bakoitzaren artean mugimendu txikia dago, baina bizkarrezur osoan batuta enborra asko tolestu daiteke. Diskoak, gainera, talka-xurgatzaileak dira.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Giltzadura (artikulazioa) | Articulación |
| Sinartrosia (zuntzezkoa) | Sinartrosis (fibrosa) |
| Anfiartrosia (kartilagozkoa) | Anfiartrosis (cartilaginosa) |
| Diartrosia (sinobiala) | Diartrosis (sinovial) |
| Jostura | Sutura |
| Fontanela | Fontanela |
| Ornoarteko diskoa | Disco intervertebral |
| Sinfisi pubikoa | Sínfisis púbica |
2Ahozko laburpena
Blokearen ideia nagusiak, testuarekin bat datozenak. Esaldi batean klik eginez hara salto egiten da.
Transkripzioa
3Apunteetako irudiak
Irudi bakoitza handitu daiteke; etiketak gaztelaniaz edo ingelesez daudenean, euskarazko itzulpena azpian dago.
Irudiak aurrebistan bakarrik ikus daitezke, apunteetako materiala baitira.
Arakatu 2D
Kanpoko eskema anatomikoak, lizentzia librekoak eta biltegian bertan gordeak. Apunteetako irudiak osatzen dituzte, ez dituzte ordezkatzen.
Kreditua eta lizentzia
OpenStax College, «909 Types of Synovial Joints», Anatomy & Physiology (cnx.org), vía Wikimedia Commons. CC BY 3.0.
Aldaketak: Reducido a 960 px de ancho y convertido a WebP (ffmpeg). Sin retoques sobre el dibujo.
3D eredua
BODYPARTS3D / ATLAS
4 · 3D eredua
Aukeratu «Sinartrosia» garezurreko hezurrak eta haien josturak ikusteko, edo «Anfiartrosia» bi ornoen artean diskoa ikusteko.
Arrastatu biratzeko; erabili bi hatz edo gurpila hurbiltzeko. Teklatuan: geziak biratzeko; + eta − zoomerako. Zerrendak edozein egitura hautatzeko aukera ematen du.
Hautaketa
Giltzadura motak
Apunteetako adibideen hezurrak, jatorrizko kokapenean: aukeratu giltzadura mota bat.
Ereduaren jatorria eta mugak
Hezurrak bakarrik (eskuineko aldekoak). Kapsula, mintz sinobiala, lotailuak, meniskoak eta kartilagoa ez daude atlasean: ikusi irudiak. Atlas estatikoa; ez da mugimendurik simulatzen.
BodyParts3D, © The Database Center for Life Science licensed under CC Attribution 4.0 International
Iturri-berrikuspenak: SRC-29