2.4 · 03 · §3
Maiztasun aleliko eta genotipikoakFrecuencias alélicas y genotípicas
Hardy-Weinbergen orekak maiztasun alelikoetatik genotipikoak kalkulatzeko bidea ematen du.
1Testua
- Hardy-Weinbergen proposamena azaltzea.
- p + q = 1 eta P + H + Q = 1 erabiltzea.
- Zuhaitz genealogiko batek zer jasotzen duen jakitea.
ALDAKETA GENOTIPIKO ETA ALELIKOAK
Hardy-Weinbergek populazioaren oreka proposatu zuen: Populazio baten frekuentzia alelikoak kontuan hartuz, frekuentzia genotipikoak nolakoak diren jakin daiteke. Hala ere, populazioek maiztasun hauetan aldaketa genotipikoak eta alelikoak jasaten dituzte.
Maiztasun hauek nola aldatzen diren, arrazoi ezberdinak daude:
Populazioaren tamaina:
Handia: Gordailu genetiko handiagoa eta aurreikusitako maiztasunak asetzeko probabilitate handiagoa.
Txikia: Aberastasun genetiko txikiagoa eta aurreikusitako maiztasunen gertaera txikiagoa.
Lehentasunezko harrera gertatzen da, hau da, ugalketa ez da ausazkoa.
Endogamia maila eta depresio endogamikoa.
Isolamendua.
Aldakortasun genetikoa: Mutazioak eta migrazioa.
Hautespen naturala.
KALKULUAK
Genotipo eta fenotipoen proportzio eta probabilitateak kalkulatzea, maiztasun alelikoak kalkulatzea eta zuhaitz genealogikoak egitea posible da.
Probabilitatea: Hainbat gertakarien ondorioz emaitza zehatzak gertatzen diren aldien proportzioa. 0 eta 1 artean banatzen da.
Gertaera independienteak: Gurasoak locus baten 2 aleloetako bat igortzeko probabilitatea ondorengo ugalketa pasarte batengatik independientea da (Txanpon baten iraulketa bezala).
Biderketa araua: 2 gertaerak batera gertatzeko probabilitatea estimatzea. (Gertaeraren ordena garrantzitsua da)
Batuketa araua: Gertaera bat edo bestea gertatzeko probabilitatea estimatzea.
(Gertaeraren ordena ez da garrantzitsua)
MAIZTASUN ALELIKO ETA GENOTIPIKOAK
Populazioa deskribatzeko neurriak dira.
Maiztasun alelikoak alelo bakoitzaren proportzioa kalkulatzen du.
Adostasunez A aleloaren maiztasuna p izango da eta a aleloarena q:
p + q = 1 eta beraz, q = 1 – p
Alelo bat baina gehiago badaude, jarraitzen den ordena: p, q, r, s, t…
Maiztasun genotipikoak populazio baten alelo konbinazioen proportzioa neurtzen du.
Indibiduoari begira, diploidea dena, gene berdinaren 2 kopia daude eta 2 aleloen konbinazioa izan daiteke:
AA
Aa
Aa
Adostasunez, AAren maiztasuna P izango da, Aarena H eta aarena Q:
P + H + Q = 1
ZUHAITZ GENEALOGIKOAK
Gaixotasun genetiko bati buruz informazioa emateko balio dute, historia familiarrari buruzko informazioa jasoz.
Diagrama bat da, non honako informazioa jasotzen den:
Helburua: Aztertzen den indibiduoa (Gaixotasuna).
Kideak: Sexua, gaixoarekiko harremana eta gaixotasunarekiko egoera.
Atal hau azaltzen duten irudiak
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Hardy-Weinberg | Hardy-Weinberg |
| Maiztasun alelikoa | Frecuencia alélica |
| Maiztasun genotipikoa | Frecuencia genotípica |
| Endogamia | Endogamia |
| Zuhaitz genealogikoa | Árbol genealógico |
2Ulertu
Apunte bera, beste forma batean: hemen ez dago materia berririk, dagoena beste era batera antolatuta baizik.
Ideia nagusia
Bi maiztasun neurtzen dira eta ez dira gauza bera: alelikoak alelo bakoitzaren proportzioa (p + q = 1), eta genotipikoak alelo konbinazioena. Hardy eta Weinbergen proposamena da bata bestetik atera daitekeela populazioa orekan badago.
Nondik datorren: MAIZTASUN ALELIKO ETA GENOTIPIKOAK · ALDAKETA GENOTIPIKO ETA ALELIKOAK
Zuhaitz genealogikoa
Nondik datorren: ZUHAITZ GENEALOGIKOAK
Egiaztatu
Estali erantzuna eta saiatu. Klik eginez agertzen da.
Zer da hemengo ideia nagusia?
Bi maiztasun neurtzen dira eta ez dira gauza bera: alelikoak alelo bakoitzaren proportzioa (p + q = 1), eta genotipikoak alelo konbinazioena. Hardy eta Weinbergen proposamena da bata bestetik atera daitekeela populazioa orekan badago.
3Irudiak
Irudi bakoitza handitu daiteke; etiketak gaztelaniaz edo ingelesez daudenean, euskarazko itzulpena azpian dago.
Etiketak euskaraz (7)
| Jatorrizkoa | Euskaraz |
|---|---|
| male | Gizonezkoa |
| female | Emakumezkoa |
| affected male | Gizonezko kaltetua |
| affected female | Emakumezko kaltetua |
| deceased male | Gizonezko hila |
| deceased female | Emakumezko hila |
| Generation | Belaunaldia |