3.1 · 06 · §6
Desoreka elektrolitikoak eta kontzentrazio unitateakLos desequilibrios electrolíticos y las unidades de concentración
Sodioak zelulaz kanpoko bolumena mantentzen du eta potasioak arritmiak eragin ditzake: biak giltzurrunek erregulatzen dituzte.
1Testua
- Hiponatremia eta hipernatremia bereiztea.
- Hipopotasemiaren eta hiperpotasemiaren sintomak lotzea.
- Kontzentrazio unitate nagusiak izendatzea.
OREKA ALDAKETAK: Na+
Na+-k zelulaz kanpoko likidoaren kontzentrazioa eta bolumena mantentzen du. Giltzurrunek erregulatzen dute.
HIPONATREMIA
Arrazoiak:
Na +aberatsak diren likidoen galera: Hiponatremia-deshidratazioa
↓ V ZKL ↑V ZBL
Arrazoiak: beherakoa eta botakak, diuretikoen kontsumoa, Addison.
Ur irabazketak: Hiponatremia-hiperhidratazioa.
↑V ZKL ↑V ZBL
Arrazoiak: hormona antidiuretikoen gehiegizko kanporatzea.
Sintomak: Suminkortasuna, nahasmena, desorientazioa, kalanbre muskularrak, konbultsioak eta koma.
Tratamendua: Sodioa jarri eta galdutako beste elektrolitoak.
↓[Na + ]ZKL ↑V H20 ZBL EDEMA ZELULARRA
HIPERNATREMIA
Arrazoiak:
↓ H20 irenspena: Hipernatremia-deshidratazioa.
↓ V ZKL ↓ V ZBL
Arrazoiak: hormona antidiuretikoa ez da ixuritzen (diabetes insipidoa) edo deshidratazioa (Izerdia).
↑H20 iraizketa edo Na + irabazpena: Hipernatremia-hiperhidratazioa.
↑V ZKL ↓ V ZBL
Arrazoiak: ura giltzurrunetan gelditzen da.
Sintomak: Azala eta mukosa lehorrak, mihi lehorra, begi hondoratuak, egarria, ↓bolumen baskularra, hipotentsio posturala eta alterazio neurologikoak.
Tratamendua: Soluzio hipotonikoak jarri.
↑[Na + ] ZKL DESHIDRATAZIO ZELULARRA
OREKA ALDAKETAK: K+
Oso maiz, hainbat gaixotasunekin lotuak. Tratamenduen ondorioz: diuretikoak, antibiotikoak, kimioterapia, nutrizio parenterala. Giltzurrunek erregulatua.
HIPOPOTASEMIA
Arrazoiak: Irenspenik ez (inanición), gernu galerak edo gastrointestinalak.
Sintomak: Nekea, ahultasun muskularra, kalanbreak, nauseak, botakak, parestesia, arritmiak, heriotza: bihotzekoa.
Tratamendua: Ahozko berreskurapena.
HIPERPOTASEMIA
Arrazoiak: ↑K+ -ko sarrerak edo iraizketa gutxitua edo zelulatik ateratzen delako. •
Sintomak: Ahultasun muskularra, nauseak, koliko intestinala eta beherakoa.
Bihotzekoa (>8.5 mEq/L)
Tratamendua: Glukonato kaltzikoa, glukosa eta intsulina, bikarbonato sodikoa.
Dialisia, resinen bidezko ioi trukaketa
Likido hauen bolumenak mantentzeko hiru mekanismo daude:
ZKL elektrolitoen kontzentrazioa
Bikarbonato-Azido karbonikoa
CO2 indargetu eta garraiatu
Azidoen giltzurrun irazketarako sustratoak
Proteina serikoak
Odol presio kapilarra
Proteinen kontzentrazioa odolean
Fosfatoak
Hemoglobina
| DEFIZITA (arraroa) | SINTOMAK | GEHIEGIZKOA | |
|---|---|---|---|
| SODIOA | Botakak, beherakoa, izerdiketa… | Bihotzeko ahultasuna | Ez du arazo garrantzitsurik |
| POTASIOA | Botakak, izerdia, erredurak… | Ahultasun muskularra, paralisia | Ahultasun muskularra (>18g/eguneko) |
| KLOROA | Botaka, izerdia… | Kalanbreak eta apatia | Ez du arazo garrantzitsurik |
AZIDO-BASEEN DESOREKAK
Alkalosiak eta azidosiak (pH).
KONTZENTRAZIO UNITATEAK
Pisu ehunekoa: Solutoaren pisu unitateak, disolbatzailearen 100 unitateko pisuak. %5 = 5g soluto, 100g-ko disoluzioan.
g/L, mg/mL, g/100mL
Molaritatea (mol/L) eta molalitatea.
Normalitatea: Eq-g/L
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Hiponatremia | Hiponatremia |
| Hipernatremia | Hipernatremia |
| Hipopotasemia | Hipopotasemia |
| Hiperpotasemia | Hiperpotasemia |
| Molaritatea | Molaridad |
| Normaltasuna | Normalidad |
2Ulertu
Apunte bera, beste forma batean: hemen ez dago materia berririk, dagoena beste era batera antolatuta baizik.
Ez nahastu
Izenek letra batean bakarrik desberdintzen dute eta zelulan kontrako gauza eragiten dute: bata puztu, bestea zimeldu.
Hiponatremia Hipernatremia Zelulari zer gertatzen zaio Edema zelularra: ura barrura Deshidratazio zelularra: ura kanpora Arrazoiak Na+ aberatsak diren likidoen galera (beherakoa, botakak, diuretikoak, Addison) edo ur irabazketa Ur irenspen gutxi (diabetes insipidoa, izerdia) edo Na+ irabazpena Sintomak Suminkortasuna, nahasmena, desorientazioa, kalanbreak, konbultsioak eta koma Azala eta mukosa lehorrak, egarria, hipotentsio posturala Tratamendua Sodioa eta galdutako beste elektrolitoak jarri Soluzio hipotonikoak jarri Nondik datorren: OREKA ALDAKETAK: Na+ · HIPONATREMIA · HIPERNATREMIA
Ez nahastu
Biek ahultasun muskularra eta nauseak ematen dituzte, eta biek bihotza jo dezakete. Tratamendua, berriz, kontrakoa da.
Hipopotasemia Hiperpotasemia Arrazoiak Irenspenik ez, gernu galerak edo gastrointestinalak K+ sarrera handiagoa, iraizketa gutxitua, edo zelulatik ateratzea Sintomak Nekea, ahultasun muskularra, kalanbreak, nauseak, botakak, parestesia, arritmiak Ahultasun muskularra, nauseak, koliko intestinala eta beherakoa Bihotza Heriotza bihotzekoa izan daiteke Bihotzekoa 8,5 mEq/L-tik gora Tratamendua Ahozko berreskurapena Glukonato kaltzikoa, glukosa eta intsulina, bikarbonato sodikoa, dialisia Nondik datorren: OREKA ALDAKETAK: K+ · HIPOPOTASEMIA · HIPERPOTASEMIA
Egiaztatu
Estali erantzuna eta saiatu. Klik eginez agertzen da.
Zelulari zer gertatzen zaio: Hiponatremia / Hipernatremia
Edema zelularra: ura barrura / Deshidratazio zelularra: ura kanpora
Arrazoiak: Hiponatremia / Hipernatremia
Na+ aberatsak diren likidoen galera (beherakoa, botakak, diuretikoak, Addison) edo ur irabazketa / Ur irenspen gutxi (diabetes insipidoa, izerdia) edo Na+ irabazpena
Sintomak: Hiponatremia / Hipernatremia
Suminkortasuna, nahasmena, desorientazioa, kalanbreak, konbultsioak eta koma / Azala eta mukosa lehorrak, egarria, hipotentsio posturala
Tratamendua: Hiponatremia / Hipernatremia
Sodioa eta galdutako beste elektrolitoak jarri / Soluzio hipotonikoak jarri
Arrazoiak: Hipopotasemia / Hiperpotasemia
Irenspenik ez, gernu galerak edo gastrointestinalak / K+ sarrera handiagoa, iraizketa gutxitua, edo zelulatik ateratzea
Sintomak: Hipopotasemia / Hiperpotasemia
Nekea, ahultasun muskularra, kalanbreak, nauseak, botakak, parestesia, arritmiak / Ahultasun muskularra, nauseak, koliko intestinala eta beherakoa
Bihotza: Hipopotasemia / Hiperpotasemia
Heriotza bihotzekoa izan daiteke / Bihotzekoa 8,5 mEq/L-tik gora
Tratamendua: Hipopotasemia / Hiperpotasemia
Ahozko berreskurapena / Glukonato kaltzikoa, glukosa eta intsulina, bikarbonato sodikoa, dialisia