2.1 · 01 · §1
Nukleotidoak eta azido nukleikoakNucleótidos y ácidos nucleicos
Azido nukleikoak nukleotidoz osatutako makromolekulak dira. Nukleotido bakoitzak hiru zati ditu —azukrea, base nitrogenatua eta fosfatoa— eta horien arteko loturek katea eratzen dute.
1Testua
- Azido nukleikoen funtzioak bereiztea.
- Nukleotido baten hiru osagaiak izendatzea.
- ADNa eta ARNa alderatzea puntuz puntu.
FUNTZIOAK
Monomero edo sekuentzia bakoitzean dagoen informazioa eramatea.
Polinukleotidoak:
ADN: Informazio genetikoa bildu eta jakinarazi. Proteinen sintesia gidatu.
ARN: ADN-k emandako aginduak exekutatu eta proteinak sintetizatu.
Askeak:
Energia trunkagailuak (NTP), koenzimak (NAD(P), FAD, FMN), zelulen arteko komunikazioa (cAMP), …
EGITURA
Biomolekula organikoak C, H, O, N eta P-z osatutak.
Nukleotidoz osatutako pisu molekular (PM) handiko makromolekulak.
Nukleotidoak lotura fosfodiesterren bidez lotzen dira.
Nukleotidoen osagaiak:
Azukrea: Pentosak: Ribosa eta Desoxirribosa
Base nitrogenatua: Pirimidinak (Zitosina, Timina/ Urazilo) eta Purinak (Adenina, Guanina)
Fosfato taldea: Ortofosforikoa H3PO4
Atal hau azaltzen duten irudiak
LOTURAK
Nukleosidoa = Pentosa + Base Nitrogenatua → N-glukosidiko lotura bidez.
Nukleotidoa = Nukleosidoa + Fosfato taldea → Fosfodiester lotura bidez.
Nukleotidoak elkarren artean lotu daitezke polinukleotidoak edo azido nukleikoak eratuz. Horretarako nukleotido baten 5.karbonoko fosfato taldearen OH talde bat eta beste nukleotidoaren azukrearen 3.karbonoko OH taldearen artean gertatzen da ester lotura, ur molekula bat askatuz.
Bi ester lotura ematen direnez, fosfodiester lotura esaten zaio.
Atal hau azaltzen duten irudiak
DESBERDINTASUNAK
| ADN | ARN | |
|---|---|---|
| PENTOSA | Desoxirribosa | Erribosa |
| BASE NITROGENATUAK | Urazilorik ez | Timinarik ez |
| KATEAREN LUZEERA | Luzeagoak | Motzagoak |
| MOLEKULA MOTA | Helize bikoitza, base nitrogenatuak aurrez aurre | Kate sinplea, baina batzuetan tolesdurak izan ditzake |
| ZELULAN DUEN KOKAPENA | Zelularen nukleoan (kromosometan), mitokondrio eta kloroplastoetan | Nukleoan, nukleoplasman edo nukleoloan banatuta. Zitoplasman, zitosolean edo erribosometan. |
| ESTABILITATEA | Oso establea | Ez da horren establea |
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Nukleotidoa | Nucleótido |
| Nukleosidoa | Nucleósido |
| Pentosa | Pentosa |
| Base nitrogenatua | Base nitrogenada |
| Purinak | Purinas |
| Pirimidinak | Pirimidinas |
| Fosfodiester lotura | Enlace fosfodiéster |
2Ulertu
Apunte bera, beste forma batean: hemen ez dago materia berririk, dagoena beste era batera antolatuta baizik.
Ideia nagusia
Nukleotido bakoitzak hiru pieza ditu: azukre bat (pentosa), base nitrogenatu bat eta fosfato talde bat. Nukleotidoak lotura fosfodiesterren bidez katean lotzean sortzen dira azido nukleikoak.
Nondik datorren: EGITURA
Zer aldatzen den
Aurretik
Pentosa bat eta base nitrogenatu bat, bereizita
Ondoren
Nukleotido bat, eta nukleotidoak elkarren artean lotuta polinukleotido bat
Pentosa eta basea N-glukosidiko lotura batez elkartzen dira: hori nukleosidoa da. Nukleosidoari fosfato taldea gehitzen zaionean, nukleotidoa da. Gero nukleotido baten 5. karbonoko fosfatoa eta hurrengoaren azukrearen 3. karbonoa lotzen dira; bi ester lotura direnez, fosfodiester lotura esaten zaio.
Nondik datorren: LOTURAK
Ez nahastu
Biak azido nukleikoak dira eta osagai berak dituzte; aldea azukrean, base batean eta egituran dago, eta hor nahasten dira.
ADN ARN Pentosa Desoxirribosa Erribosa Base nitrogenatuak Urazilorik ez Timinarik ez Katearen luzeera Luzeagoak Motzagoak Molekula mota Helize bikoitza, base nitrogenatuak aurrez aurre Kate sinplea, baina batzuetan tolesdurak izan ditzake Zelulan duen kokapena Nukleoan (kromosometan), mitokondrioetan eta kloroplastoetan Nukleoan, nukleoplasman edo nukleoloan; zitoplasman, zitosolean edo erribosometan Egonkortasuna Oso egonkorra Ez da horren egonkorra Nondik datorren: DESBERDINTASUNAK
Egiaztatu
Estali erantzuna eta saiatu. Klik eginez agertzen da.
Zer da hemengo ideia nagusia?
Nukleotido bakoitzak hiru pieza ditu: azukre bat (pentosa), base nitrogenatu bat eta fosfato talde bat. Nukleotidoak lotura fosfodiesterren bidez katean lotzean sortzen dira azido nukleikoak.
Pentosa: ADN / ARN
Desoxirribosa / Erribosa
Base nitrogenatuak: ADN / ARN
Urazilorik ez / Timinarik ez
Katearen luzeera: ADN / ARN
Luzeagoak / Motzagoak
Molekula mota: ADN / ARN
Helize bikoitza, base nitrogenatuak aurrez aurre / Kate sinplea, baina batzuetan tolesdurak izan ditzake
Zelulan duen kokapena: ADN / ARN
Nukleoan (kromosometan), mitokondrioetan eta kloroplastoetan / Nukleoan, nukleoplasman edo nukleoloan; zitoplasman, zitosolean edo erribosometan
Egonkortasuna: ADN / ARN
Oso egonkorra / Ez da horren egonkorra
3Irudiak
Irudi bakoitza handitu daiteke; etiketak gaztelaniaz edo ingelesez daudenean, euskarazko itzulpena azpian dago.
Etiketak euskaraz (7)
| Jatorrizkoa | Euskaraz |
|---|---|
| Base | Basea |
| glycosidic bond | Lotura glukosidikoa |
| pentose | Pentosa |
| Purines | Purinak |
| Pyrimidines | Pirimidinak |
| ribose | Erribosa |
| deoxyribose | Desoxierribosa |