2.1 · 03 · §3
ARNa eta bere motakEl ARN y sus tipos
ARNa kate bakarreko polinukleotidoa da, erribosa eta uraziloduna. Lau motak zeregin banatan aritzen dira proteinen sintesian.
1Testua
- ARNaren egitura ADNarenarekin alderatzea.
- Lau ARN motak eta bakoitzaren funtzioa lotzea.
- ARN bakoitza zein polimerasak sortzen duen jakitea.
RNA
EGITURA:
A, G, C, eta U-z osatutako polinukleotidoa.
Azukrea: Erribosa
Kate bakar batekoa (birus batzuk izan ezik).
Norabidea 5´ → 3´.
Helize bikoitzean birbildu daiteke (2. mailako egitura) edo proteinekin batu (3. mailako egitura).
FUNTZIOA:
Transkripzioa.
Itzulpena.
RNA mezularia (RNAm)
Molekula motza eta lineala (%5).
Jatorria: RNA heterogeneo nuklearra (ARNhn) (ADN zati baten osagarria). ADN-aren informazio genetikoaren eramailea.
RNA polimerasa II-ren bidez sortzen da.
Poro nuklearrak zeharkatzen ditu erribosomekin batzeko eta proteinen sintesia zuzentzeko.
Atal hau azaltzen duten irudiak
RNA transferentea (RNAt)
Molekula txikiez osatuta (%15).
4 besoetako hirusta forma: D, T, antikodoia eta aminoazido- hartzailea.
Nukleoplasman sintetizatzen dira RNA polimerasa III bitartez.
Funtzioa: Zitoplasmatik aminoazido espezifikoak hartu eta erribosometara garraiatu, bertan, ARNm sekuentzia jarraituz, proteinak sintetizatzen dira.
3’ muturrean CCA eta OH taldea.
5’ muturrean beti fosforilatua.
Atal hau azaltzen duten irudiak
RNA erribosomikoa (RNAr)
Ugariena (%80), RNA Polimerasa I .
Proteinekin batzen dira erribosomak osatuz.
Funtzioa: Erribosomak osatu.
Beraien jalkiera-abiadurarengatik desberdintzen dira.
RNA nuklearra (RNAn)
Nukleoan sortzen da.
Proteinekin batzen da nukleoloa osatuz.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| ARN mezularia | ARN mensajero |
| ARN transferentea | ARN de transferencia |
| ARN erribosomikoa | ARN ribosómico |
| Antikodoia | Anticodón |
| Polimerasa | Polimerasa |
2Sailkapena
Apunteak zerrendatzen dituen kategoriak, irizpide beraren azpian. Ez dago hemen testu berririk: lerro bakoitza apuntearena da.
RNA motak
Zeren arabera: Betetzen duten funtzioaren arabera
| RNA mezularia (RNAm) | Molekula motza eta lineala (%5). Poro nuklearrak zeharkatzen ditu erribosomekin batzeko eta proteinen sintesia zuzentzeko. |
|---|---|
| RNA transferentea (RNAt) | Molekula txikiez osatuta (%15). Funtzioa: Zitoplasmatik aminoazido espezifikoak hartu eta erribosometara garraiatu, bertan, ARNm sekuentzia jarraituz, proteinak sintetizatzen dira. |
| RNA erribosomikoa (RNAr) | Ugariena (%80), RNA Polimerasa I . |
2Ulertu
Apunte bera, beste forma batean: hemen ez dago materia berririk, dagoena beste era batera antolatuta baizik.
Ideia nagusia
Hiru RNA, hiru lan eta hiru neurri: mezularia motza da (%5) eta moldea dakar; transferentea txikia (%15) eta aminoazidoak ekartzen ditu; erribosomikoa ugariena (%80) eta erribosoma bera osatzen du.
Nondik datorren: RNA mezularia (RNAm) · RNA transferentea (RNAt) · RNA erribosomikoa (RNAr)
Egiaztatu
Estali erantzuna eta saiatu. Klik eginez agertzen da.
Zer da hemengo ideia nagusia?
Hiru RNA, hiru lan eta hiru neurri: mezularia motza da (%5) eta moldea dakar; transferentea txikia (%15) eta aminoazidoak ekartzen ditu; erribosomikoa ugariena (%80) eta erribosoma bera osatzen du.
3Irudiak
Irudi bakoitza handitu daiteke; etiketak gaztelaniaz edo ingelesez daudenean, euskarazko itzulpena azpian dago.
Etiketak euskaraz (6)
| Jatorrizkoa | Euskaraz |
|---|---|
| pre-mRNA | Pre-RNAm |
| mRNA | RNAm |
| Exon | Exoia |
| Intron | Introia |
| 5′ UTR | 5′ mutur itzuli gabea |
| 3′ UTR | 3′ mutur itzuli gabea |