Aldi fetala: 9. astetik jaiotzeraPeriodo fetal: de la semana 9 al nacimiento

9.–12. asteetan gorputza azkar hazten da eta organoak eta sistemak heltzen dira. Aurpegia zabala da, begiak bananduta eta betazalak fusionatuta. Osifikazioa garezurrean eta hezur luzeetan gertatzen da. Goiko gorputz-adarrek luzera erlatiboa lortzen dute eta behekoak ez daude ondo garatuta. Kanpo-genitalak bereizten dira eta umekiak gernua sortzen du.

13.–16. asteetan gorputza azkar hazten da eta beheko gorputz-adarrak asko luzatzen dira. Goiko eta beheko gorputz-adarrak mugitzen dira, eta osifikazioa ekografiaz ikus daiteke zenbait hezurretan. Begiak mugitzen dira, belarriak beren tokian kokatzen dira eta ilea agertzen da. Obulutegiak sortzen dira.

17.–20. asteetan hazkundea moteldu egiten da eta beheko gorputz-adarrek azken proportzio erlatiboa lortzen dute. Umekiaren mugimenduak sumatzen dira. Larruazala material koipetsu batez estaltzen da, vernix caseosa (epidermiseko zelula hilak eta fetuaren sebo-guruinak), likido amniotikoaren aurkako babesa, eta lanugoak laguntzen du. Bekainak eta ilea agertzen dira. Gantz arrea agertzen da: beroa sortzen du gantz-azidoen oxidazioaren bidez. Umetoki fetala, bagina eta testikuluak sortzen dira.

21.–25. asteetan gorputzeko pisua handitzen da. Azala zimurra eta gardena da, kolore gorrixkarekin (kapilarretako odola nabarmentzen delako). Eskuetako azazkalak agertzen dira. Biriken eta albeoloen garapena handia da: horrek erabakitzen du jaiotza goiztiarretan bizirik irautea. 26. astea baino lehen jaiotzen diren umeetan garapen neuronalean akatsak gertatzeko arriskua handia da.

26.–29. asteetan biriken eta biriketako baskularizazioaren garapena handia da eta gasen elkartrukea posible egiten du. Nerbio-sistema zentrala heltzen da: arnasketa erritmikoa eta tenperaturaren kontrola zuzentzen ditu. Jaiotza goiztiarra gertatzen bada, fetuak orokorrean bizirik irauten du eta normal garatzen da zainketa intentsiboekin. Betazalak irekitzen dira, lanugoa eta buruko ilea asko hazten dira, oinetako azazkalak eratzen dira eta gantz zuria agertzen hasten da (% 3,5). Hezur-muinak eritropoiesia egiten du.

30.–34. asteetan azalak kolore arrosa eta leunagoa hartzen du (ehun adiposo zuria % 8) eta gorputz-adarrek itxura mardula. Hemendik aurrera, jaiotza goiztiarra izanda ere, garapena eta bizi-kalitatea onak izan ohi dira. 35.–38. asteetan nerbio-sistemak garapen-maila handia du eta zenbait funtzio integratibo betetzen ditu; buruko eta sabeleko perimetroa antzekoak dira (ehun adiposo zuria % 16); oinaren luzera femurra baino handiagoa da (adina neurtzeko parametroa); toraxa garatzen da eta bularrak agertzen dira; gizonezkoetan barrabilak eskrotora jaisten dira.