12 · 11 · §2.2
Entzefaloaren odoleztatzea eta anastomosiakLa irrigación del encéfalo y las anastomosis
Garunak gorputzaren bi ehunekoa pisatzen du eta odolaren bostena eramaten. Bi bidetatik iristen zaio, eta bien artean segurtasun-eraztun bat osatzen dute.
1Testua
- Bi arteria nagusien ibilbidea deskribatzea.
- Barneko karotidaren hiru adarrak eta beren eremuak lotzea.
- Anastomosien zeregina azaltzea eta drainatze benosoa jarraitzea.
Apunteetan ez dagoena da: lehen mailarako gehitutako azalpena. Azterketak apunteak eskatzen ditu.
Bi bide
Bi arteria nagusi daude: orno-arteria eta barneko arteria karotida. Garunak gorputzaren % 2 pisatzen du, baina odolaren % 20 erabiltzen du eta glukosaren % 65. Orno-arteria subklabiatik dator, orno-zerbikalen zeharkako apofisien zulotik igarotzen da eta zulo okzipitaletik sartzen da garezurrera; bi orno-arteriak elkartu eta arteria basilarra osatzen dute, protuberantziaren erdiko ildoan.
Barneko arteria karotida karotidaren hobitik sartzen da garezurrera eta aulki-turkiarraren bi aldeetatik pasatzen da; sifoi karotideoak odol-kopurua kontrolatzen du. Hiru adar ematen ditu: aurreko garun-arteria, aurrera eta medialera, lobulu frontala eta parietala odoleztatzen dituena; erdiko garun-arteria, atzera eta lateralera, Silvioren artekan sartu eta hemisferioaren kanpoko aldea odoleztatzen duena; eta atzeko arteria komunikatzailea, atzeko eta aurreko garun-arteriak lotzen dituena.
Anastomosiak eta benak
Anastomosiak segurtasun-sistemak dira, odola elkartzeko: atzeko arteria komunikatzailearen bidez —orno-arteria eta barneko karotidatik datorrena—, aurreko arteria komunikatzailearen bidez —ezker eta eskuin karotidetatik— eta arteria oftalmiko eta angularraren bidez —kanpoko eta barneko karotidetatik—. Plexu koroideoa sortzen duen arteria koroideoa erdiko garun-arteriatik ateratzen da: garuneko «glomerulua» dela esan daiteke, odol arteriala iragazten baitu LZR sortzeko.
Entzefaloko benak sinu benosoetan bukatzen dira eta ondoren barneko bena jugularrera doaz. Garunaren ardatz medialetik sinu sagitalak doaz, goikoa eta behekoa; behekoaren jarraian sinu zuzena dago, eta goiko sinu sagitalarekin elkartzen da Herofiloren prentsa sortuz. Bertatik bi zeharkako sinu ateratzen dira, sinu sigmoideak sortzeko, eta atzeko zulo urratuetatik ateratzen dira.
Eraztun horri Willis-en poligonoa deritzo. Osorik dagoenean, arteria bat ixteak ez du zertan infartua eragin; baina poligonoa osatugabea izatea ohikoa da, eta horrek azaltzen du zergatik den hain aldakorra iktusaren ondorioa pertsona batetik bestera.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| orno-arteria | arteria vertebral |
| arteria basilarra | arteria basilar |
| sifoi karotideoa | sifón carotídeo |
| erdiko garun-arteria | arteria cerebral media |
| anastomosia | anastomosis |
| sinu sagitala | seno sagital |
| Herofiloren prentsa | prensa de Herófilo |
2Ahozko laburpena
Blokearen ideia nagusiak, testuarekin bat datozenak. Esaldi batean klik eginez hara salto egiten da.
Transkripzioa
3Apunteetako irudiak
Irudi bakoitza handitu daiteke; etiketak gaztelaniaz edo ingelesez daudenean, euskarazko itzulpena azpian dago.
Irudiak aurrebistan bakarrik ikus daitezke, apunteetako materiala baitira.
Arakatu 2D
Kanpoko eskema anatomikoak, lizentzia librekoak eta biltegian bertan gordeak. Apunteetako irudiak osatzen dituzte, ez dituzte ordezkatzen.
Kreditua eta lizentzia
OpenStax, «1314 Circle of WillisN», vía Wikimedia Commons. CC BY 4.0.
Aldaketak: Reducido a 500 px de ancho y convertido a WebP (ffmpeg). Sin retoques sobre el dibujo.
3D eredua
BODYPARTS3D / ATLAS
4 · 3D eredua
Entzefaloa osorik: arteriak eta sinu benosoak ez daude eredu honetan. Lepoko arteriak 11. gaiko «head-neck» ereduan daude, eta ibilbidea irudietan.
Arrastatu biratzeko; erabili bi hatz edo gurpila hurbiltzeko. Teklatuan: geziak biratzeko; + eta − zoomerako. Zerrendak edozein egitura hautatzeko aukera ematen du.
Hautaketa
Nerbio-sistema zentrala
Arakatu entzefaloa: hemisferioak eta lobuluak, garun-enborra, zerebeloa, dientzefaloa eta bentrikuluak, bizkar-muinarekin batera.
Ereduaren jatorria eta mugak
Atlas estatikoa eta sinplifikatua. BodyParts3D 4.0 atlasak ez ditu meningeak (duramaterra, araknoidea eta piamaterra), ez zefalorrakideo likidoa, ezta bizkar-muinaren barruko gai grisa eta zuria bereizita ere: irudietan ikusi. Koloreak didaktikoak dira.
BodyParts3D, © The Database Center for Life Science licensed under CC Attribution 4.0 International