12 · 08 · §2.1.4.6–2.1.5
Fornixa, bentrikulu lateralak eta telentzefaloaEl fórnix, los ventrículos laterales y el telencéfalo
Hemisferioen barruan bide bat eta bi barrunbe daude. Eta kanpoan, azal tolestua: gure espeziea bereizten duen zatia.
1Testua
- Fornixaren zeregina azaltzea.
- Bentrikulu lateralak eta beren lotura kokatzea.
- Allokortexa eta neokortexa bereiztea.
Apunteetan ez dagoena da: lehen mailarako gehitutako azalpena. Azterketak apunteak eskatzen ditu.
Fornixa eta bentrikuluak
Fornixak talamoaren eta hipokanpoaren artean informazioa pasatzen du. Garunaren ebakiduran gai grisa kanpoko gunean dago eta gai zuria barnean. Bentrikulu lateralak (I eta II) hemisferio bakoitzean dauden barrunbeak dira, LZRz beteak, eta III. bentrikuluarekin kontaktuan daude Monro-ren zuloaren bidez.
Allokortexa eta neokortexa
Telentzefaloa nerbio-sistemaren zatirik konplexuena da: organo gehienen zereginak kontrolatu, prozesatu eta kontziente bihurtzen ditu borondatezko erantzunak emateko, eta erantzun emozionalak eta adimentsuak ere ematen ditu. Allokortexa azal zaharrena da (% 10) eta, dientzefaloko hainbat egiturarekin batera, sistema linbikoaren parte da: portaera, sexu-sena, gosea, egarria eta epe motzeko memoria. Neokortexa azal ugariena da (% 90), oso tolestua, eta zirkunboluzioak sortzen ditu artekez banaturik.
Tolestura ez da apaingarria: azalera handitzeko modua da. Zabalduta, kortexak ia ehun bat zentimetro karratuko oihal bat beteko luke, eta horrela garezurrean sartzen da.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| fornixa | fórnix |
| hipokanpoa | hipocampo |
| bentrikulu laterala | ventrículo lateral |
| Monro-ren zuloa | agujero de Monro |
| allokortexa | alocórtex |
| neokortexa | neocórtex |
| sistema linbikoa | sistema límbico |
| zirkunboluzioa | circunvolución |
2Ahozko laburpena
Blokearen ideia nagusiak, testuarekin bat datozenak. Esaldi batean klik eginez hara salto egiten da.
Transkripzioa
3Apunteetako irudiak
Irudi bakoitza handitu daiteke; etiketak gaztelaniaz edo ingelesez daudenean, euskarazko itzulpena azpian dago.
Irudiak aurrebistan bakarrik ikus daitezke, apunteetako materiala baitira.
Arakatu 2D
Kanpoko eskema anatomikoak, lizentzia librekoak eta biltegian bertan gordeak. Apunteetako irudiak osatzen dituzte, ez dituzte ordezkatzen.
Kreditua eta lizentzia
OpenStax, «1317 CFS Circulation», vía Wikimedia Commons. CC BY 4.0.
Aldaketak: Reducido a 960 px de ancho y convertido a WebP (ffmpeg). Sin retoques sobre el dibujo.
3D eredua
BODYPARTS3D / ATLAS
4 · 3D eredua
Bentrikulu lateralak, hirugarrena eta laugarrena erdi-gardenak, talamoarekin eta gorputz kailukararekin batera. Hipokanpoa eta sistema linbikoa ez daude bereizita: irudietan ikusi.
Arrastatu biratzeko; erabili bi hatz edo gurpila hurbiltzeko. Teklatuan: geziak biratzeko; + eta − zoomerako. Zerrendak edozein egitura hautatzeko aukera ematen du.
Hautaketa
Nerbio-sistema zentrala
Arakatu entzefaloa: hemisferioak eta lobuluak, garun-enborra, zerebeloa, dientzefaloa eta bentrikuluak, bizkar-muinarekin batera.
Ereduaren jatorria eta mugak
Atlas estatikoa eta sinplifikatua. BodyParts3D 4.0 atlasak ez ditu meningeak (duramaterra, araknoidea eta piamaterra), ez zefalorrakideo likidoa, ezta bizkar-muinaren barruko gai grisa eta zuria bereizita ere: irudietan ikusi. Koloreak didaktikoak dira.
BodyParts3D, © The Database Center for Life Science licensed under CC Attribution 4.0 International