Haurdunaldiko eta edoskitzaroko elikaduraLa alimentación en el embarazo y en la lactancia

Elikadura orekatu eta arrazional bat jarraitzea, erditze goiztiarrak eta jaioberriaren garapenarekin loturiko arazoak saihesteko dagoen laguntza onena da. Honako emakume hauek zainduko beharko dira bereziki:

Emakume multiparoek: erditze bat baino gehiago izan dituztenek, eta, batez ere, erditzeen artean denbora gutxi igaro bada.

Bikien haurdunaldiak dituzten emakumeek.

Haurdun dauden nerabeek.

Gomendio hauek jarraitzea garrantzitsua da emakumearen zein umekiaren elikadura beharrak asetzeko, erditzeari hobeto aurre egiteko eta edoskitzaroa bultzatzea.

Haurdunaldia etapa anaboliko bat da, hau da, emakumeak ehun berri asko sintetizatzen ditu (ugatz-guruina, uteroko ehuna, plazenta…). Organismoa, erreserba nitrogenatuak egiteko gai den bizitzako etapa bakarra da. Hau dela medio, haurdunaldi guztian zehar pisuaren handitze progresibo bat ematen da eta oso garrantzitsua da progresio hau zaintzea.

Lehenengo hiruhilekoan: 1,5-1,8 Kg

Bigarren hiruhilekoa: 3,5 Kg

Hirugarren hiruhilekoan: 4,7-5 Kg Haurdunaldi baten kostu energetiko osagarria 75000 Kcal-ekoa da, baina energia hau ez litzateke edozein eratara lortu beharko, haurdunaldiko aldi bakoitzak behar espezifikoak ditu eta momento fisiologiko honentzat aproposak diren janarien bidez lortu beharko litzateke.

Haurdunaldiaren hasieran proteinen erreserbak sortzen ditu emakumeak eta geroago ehunak sortzeko erabiliko ditu. Haurdunaldiaren hasieran hartzen den pisutik, zati bat, gantz erreserbak egiteko erabiltzen ditu organismoak, sortzen diren energia beharrei erantzuteko.

Hiperintsulismoa ere ematen da, amaren odoleko glukosa konstante mantentzen laguntzen duena.

Horregatik, dieta hipokalorikoekin kontu handia eduki behar da, zetonuriak (gernuko azetona igotzea) ekiditeko eta denbora luzean ezer jan gabe egotea ekidin beharko da, zetonemia (odolean azetona izatea) eragingo duten gantzen erreketa sortu daitekeelako.

Elikagai beharrak, kuantitatiboki, bigarren hiruhilekotik aurrera hazten dira. Hala ere, janari batzuk haurdunaldi osoan, garrantzi kualitatibo handia dute.

Ahoko higienea zaindu behar da bereziki, duen pH alkalinoa dela eta, listuak antiazido modura jokatzen du; txantxarren sorrera ekidinez. Haurdunaldian, listuaren pHa azidotu egiten da, txantxarraren sorrera erraztuz.

Normalean baina aldi gehiagotan jatea aholkatzen da, kantitatxe txikiak irentsiz. Ez da gomendagarria elikagai bat denbora batean jateaz utzi eta geroago izugarrizko kantitateak jatea konpentsazio moduan.

Ariketa suabea egin behar da, idorreria eta odol-zirkulazio neketsua hobeagotzeko.

Antoju berdina denbora gehiegian zehar luzatzen bada, organismoak eskazi bat duela adieraz dezake.

Edoskitzaroko lehenengo hilabeteetan emakumeak esnea eratzeko behar duen energiaren zati bat, haurdunaldian metatu dituen gantz erreserbetatik lortzen dela suposatzen da.

Ugatz-guruinek haurdunaldian eta erditze ondorengo lehenengo bi asteetan jariatzen duen likidoa da eta odoleko sueroaren eta esnearen tarteko osaera du:

Ura, KH, proteinak, lipidoak

Proteinetan, eta bereziki, A immunoglobulinetan oso aberatsa da, lehen etapa honetan umearen digestio eta immunitate sistemen heldutasun eza dela eta, oso garrantzitsua da.

Esnearen konduktuen obstrukzioaren ondorioz gertatzen da, gorritzea, beroa, gogortasuna eta mina eragiten du.