ERIZAINTZABiokimika · 1. maila

4.3 · 04 · §4

Nerabezaroko elikaduraLa alimentación en la adolescencia

4. blokea 7tikPDF orrialdeak: 145, 146, 147Ikasgaia: Estructura y Función del Cuerpo Humano II 26437

Gorputza azkar aldatzen den garaia, eta dieta baldintzatzen duena ez da gosea.

1Testua

Ikasketa-helburuak
  • Nerabezaroaren ezaugarriak izendatzea.
  • Dieta baldintzatzen duten faktoreak bereiztea.
  • Aholkuak kokatzea.
01

NERABEZAROKO ELIKADURA

Nesketan 10-12 urterekin eta mutiletan 13-15 urterekin hasten den denboraldia da. Garapen psikiko eta fisikoa oso garrantzitsua den etapa bat da, beraz, elikagai beharrak ere garrantzitsuak izango dira.

PDF · 145
02

NERABEZAROAREN EZAUGARRIAK

Aldaketa morfologiko, funtzional eta psikologiko batzuk suposatzen ditu; honako hauek lortzera daramatzatenak:

PDF · 146

Dismorfismo sexuala

Ugaltzeko ahalmena

Portaera modu berriak

03

ALDAKETA MORFOLOGIKO ETA FUNTZIONALAK

Nerabezaroan ematen diren aldaketa morfologiko eta funtzional guztiak sistema neuroendrokrinoak erregulatuak daude, izan ere, sistema hau estimulatzean, sexu hormonen sintesia eta jaraketa handiagotzen da. Ondorioz, honako aldaketak ematen dira:

PDF · 146

ALTUERA:

Nesketan: Goiztiarragoa da, hau da, 10-13 urterekin hasten da. Menarkiara iristen direnean (estiroietik urte bat pasa denean), altueraren handitzearen dezelerazzio fase argi bat ematen da.

Mutiletan: 12-15 urterekin hasten da, ondorioz, periodoa luzeagoa da. Horregatik dira mutilak neskak baina altuagoak orokorrean.

LARRUAZALPEKO EHUNEAN GANTZ METAKETEN HANDITZEA:

Nesketan mutiletan baina nabarmenagoa da eta menarkiaren azalpenarekin batera ematen da.

MASA MUSKULARREN HANDITZEA:

Mutiletan handiagoa izaten da, bi sexuetan ematen bada ere.

ODOL BOLUMENAREN HANDIAGOTZEA:

Honekin, globulu gorrien eta ondorioz hemoglobina mailen handiagotzea ere gertatzen da. Mutiletan bakarrik.

HELTZE SEXUALA:

Bigarren mailako sexu-karaktereen agerpena ematen da.

Gonaden eta sexu-organoen garapena.

04

ALDAKETA PSIKOLOGIKOAK

PERTSONALITATEAREN GARAPENA:

PDF · 146

Jasaten dituen aldaketa fisikoek segurtasun falta sortu ezgero, eta irudia garrantzitsua iruditzen bazaio eta elikadura ohituretan aldaketak egon daitezke.

JOKAERA PSIKOSOZIAL ETA SEXUALAREN GARAPENA:

Etengabe identitatea bilatzen hasiko da, hau dela eta, lagunak berarengan eragin handia izatera pasako dira. Bere jokaera aldakorra eta kontraesanez beterikoa bilakatzen da eta eragina izango du janariekiko dituen ohituretan.

ADIMENAREN GARAPENA: Bere elikadura ohiturei eragin diezaiekete.

05

DIETA BALDINTZATZEN DUTEN FAKTOREAK

Elikadurari buruz dituzten ezagutzak.

PDF · 147

Erregimen dietetikoak egin ohi dituzte (batez ere neskek).

Eguneko otorduren bat egiteari uzten diote, gosaria gehien bat.

Ogitarteko eta opil asko kontsumitu ohi dituzte otorduen artean.

Janari bizkorren kontsumoa handitzen da.

Alkohola kontsumitzen hasten dira.

Ariketa fisiko gehiago egin ohi dute, eta honek energia irenspenen handiagotzea eskatuko du.

06

AHOLKUAK

Nerabezaroa bi etapetan banatu daiteke:

PDF · 147

9-13 urte bitartekoa.

14-18 urte bitartekoa:

Elikadura mailan dauden eskakizun guztiak heldu batek dituenaren berdinak dira, baina…

Proteina irenspen handiagoa aholkatzen da, ematen den garapen somatiko handiari erantzun ahal izateko.

B2, tiamina, niazina eta D bitaminen irenspenak ere handiagoak dira.

Kaltzio, burdin eta fosforo irenspen handiagoak aholkatzen dira.

«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.

Hiztegia
EuskarazGaztelaniaz
NerabezaroaAdolescencia
Aldaketa morfologikoakCambios morfológicos
Aldaketa psikologikoakCambios psicológicos
DietaDieta
OhiturakHábitos