04 · 05 · §4.2.1–4.2.3
Pelbiseko lotailuak, sinfisi pubikoa eta aldaka-giltzaduraLigamentos de la pelvis, sínfisis del pubis y articulación de la cadera
Lotailu sendoek pelbisa itxi eta egonkortzen dute; inguinaleko lotailuaren azpitik hankara doazen hodi eta nerbio handiak igarotzen dira. Aldaka-giltzadura enartrosia da: femurraren burua azetabuluan sartzen da.
1Testua
- Hezur koxaleko lotailu nagusiak eta mintz obturatzailea izendatzea.
- Inguinaleko lotailuaren garrantzi klinikoa azaltzea.
- Sinfisi pubikoa eta aldaka-giltzadura bere lotailuekin deskribatzea.
Apunteetan ez dagoena da: lehen mailarako gehitutako azalpena. Azterketak apunteak eskatzen ditu.
Hezur koxaleko lotailuak
Hezur koxalean lotailu hauek daude: mintz obturatzailea (hodi obturatzailetik nerbio eta hodiak igarotzen dira), lotailu sakroarantzatsua (sakro-ziatikoa), sakrotuberosoa, sakroiliakoa, iliolunbarra, inguinaleko lotailua eta lotailu lakunarra edo Gimbernat-ena.
Inguinaleko lotailuaren azpitik arteria, bena eta nerbio femoralak igarotzen dira. Arteria femoralean pultsua hartu daiteke behar izanez gero, eta kateterismoa ere egin daiteke bertatik.
Lotailu sakroarantzatsuak eta sakrotuberosoak muxarradura iskiatikoak zulo bihurtzen dituzte (zulo ziatiko nagusia eta txikia), eta haietatik nerbio ziatikoa eta beste egitura batzuk ateratzen dira. Inguinaleko lotailua goi-aurreko arantza iliakotik pubisaren tuberkulura doa.
Erizaintzan: inguinaleko tolesturan, lotailuaren erdiaren azpian ukitzen da pultsu femorala. Kanpotik barrura ordena gogoratzeko: Nerbioa, Arteria, Bena (eta Hutsunea, linfatikoak). Bena femorala arteriaren medialean dago; horregatik ziztatzen da pultsuaren barnealdean zain-kateter bat jartzeko, eta arteria kanpoaldean hemodinamika-kateterismoetarako.
Sinfisi pubikoa
Sinfisi pubikoa bi pubisen arteko giltzadura da (anfiartrosia). Pubiseko goiko lotailuak eta lotailu arkeatuak sendotzen dute.
Bi pubisen artean zuntz-kartilagozko disko bat dago. Haurdunaldian hormonek lotailuak lasaitzen dituzte eta sinfisia pixka bat zabaltzen da erditzea errazteko; batzuetan mina ematen du.
Aldaka-giltzadura (koxofemorala)
Giltzadura koxofemorala enartrosia da eta mugimendu asko ahalbidetzen ditu: femurraren burua hezur koxalaren barrunbean (azetabuluan) sartzen da. Lotailu pubofemorala, iliofemorala eta iskiofemorala ditu.
Lotailu biribila azetabuluaren muxarraduratik ateratzen da femurraren buruan lotzeko, eta bertatik odol-hodiak igarotzen dira.
Azetabulu sakonak eta haren ertzeko kartilago-eraztunak (labrum) burua ia osorik biltzen dute; horregatik da aldaka sorbalda baino egonkorragoa. Lotailu iliofemorala (Y itxurakoa) gorputzeko sendoenetako bat da eta zutik gaudenean aldaka atzerantz gehiegi luzatzea eragozten du. Lotailu biribileko arteria txikia da helduetan: lepoko haustura batean buruak odol gutxi jasotzen du.
Erizaintzan: aldaka-protesi baten ondoren lehen asteetan aldaka ez da 90°tik gora tolestu behar, ez hankak gurutzatu, ez barrurantz biratu, luxazio-arriskua dagoelako; eserleku altuak eta hanken artean burkoak erabiltzen dira.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Mintz obturatzailea / hodi obturatzailea | Membrana obturatriz / conducto obturador |
| Lotailu sakroarantzatsua / sakrotuberosoa | Ligamento sacroespinoso / sacrotuberoso |
| Lotailu sakroiliakoak / iliolunbarra | Ligamentos sacroilíacos / iliolumbar |
| Inguinaleko lotailua / lotailu lakunarra (Gimbernat) | Ligamento inguinal / lacunar (de Gimbernat) |
| Sinfisi pubikoa | Sínfisis del pubis |
| Giltzadura koxofemorala | Articulación coxofemoral |
| Lotailu iliofemorala / pubofemorala / iskiofemorala | Ligamentos iliofemoral / pubofemoral / isquiofemoral |
| Femurraren buruaren lotailua (biribila) | Ligamento redondo de la cabeza del fémur |
2Ahozko laburpena
Blokearen ideia nagusiak, testuarekin bat datozenak. Esaldi batean klik eginez hara salto egiten da.
Transkripzioa
3Apunteetako irudiak
Irudi bakoitza handitu daiteke; etiketak gaztelaniaz edo ingelesez daudenean, euskarazko itzulpena azpian dago.
Apunteetatik hartua eta hobetua (moztua, handitua eta fokatua).
Etiketak euskaraz (5)
| Jatorrizkoa | Euskaraz |
|---|---|
| Agujero ciático mayor / menor | Zulo ziatiko nagusia / txikia |
| Ligamento sacroespinoso | Lotailu sakroarantzatsua |
| Ligamento sacrotuberoso | Lotailu sakrotuberosoa |
| Conducto obturador | Hodi obturatzailea |
| Membrana obturatriz | Mintz obturatzailea |
Etiketak euskaraz (4)
| Jatorrizkoa | Euskaraz |
|---|---|
| Articulaciones sacroilíacas | Giltzadura sakroiliakoak |
| Ligamento sacroilíaco anterior | Aurreko lotailu sakroiliakoa |
| Sínfisis del pubis | Sinfisi pubikoa |
| Ligamento sacroilíaco posterior / interóseo | Atzeko / hezur arteko lotailu sakroiliakoa |
Etiketak euskaraz (4)
| Jatorrizkoa | Euskaraz |
|---|---|
| Ligamento lumbosacro | Lotailu lunbosakroa |
| Ligamento longitudinal anterior | Aurreko lotailu luzetarakoa |
| Ligamento iliolumbar | Lotailu iliolunbarra |
| Ilion | Iliona |
Etiketak euskaraz (7)
| Jatorrizkoa | Euskaraz |
|---|---|
| Cresta del pubis / Tubérculo del pubis | Pubisaren gandorra / tuberkulua |
| Línea pectínea | Lerro pektineoa |
| Sínfisis del pubis | Sinfisi pubikoa |
| Ligamento superior del pubis | Pubiseko goiko lotailua |
| Ligamento arqueado del pubis | Pubiseko lotailu arkeatua |
| Rama isquiática / Rama inferior del pubis | Adar iskiatikoa / pubisaren beheko adarra |
| Agujero obturador | Zulo obturatzailea |
Etiketak euskaraz (5)
| Jatorrizkoa | Euskaraz |
|---|---|
| Acetábulo del hueso pélvico | Hezur koxalaren azetabulua |
| Rodete acetabular | Labrum azetabularra |
| Cabeza del fémur | Femurraren burua |
| Rotación lateral / medial | Errotazio laterala / mediala |
| Vista superior | Goitik |
Etiketak euskaraz (5)
| Jatorrizkoa | Euskaraz |
|---|---|
| Espina ilíaca anteroinferior | Behe-aurreko arantza iliakoa |
| Eminencia iliopúbica | Eminentzia iliopubikoa |
| Ligamento iliofemoral | Lotailu iliofemorala |
| Ligamento pubofemoral | Lotailu pubofemorala |
| Ligamento isquiofemoral | Lotailu iskiofemorala |
Etiketak euskaraz (8)
| Jatorrizkoa | Euskaraz |
|---|---|
| Fosa acetabular / Superficie semilunar | Azetabulu-hobia / ilargierdi-azalera |
| Rodete acetabular | Labrum azetabularra |
| Ligamento acetabular transverso | Azetabuluko zeharkako lotailua |
| Ligamento de la cabeza femoral | Femurraren buruaren lotailua |
| Arteria del ligamento de la cabeza | Buruaren lotailuko arteria |
| Arteria obturadora / Rama acetabular | Arteria obturatzailea / adar azetabularra |
| Membrana obturadora | Mintz obturatzailea |
| Sinovial cortada / Manguito sinovial alrededor del ligamento | Mintz sinobial moztua / lotailuaren inguruko zorro sinobiala |
Arakatu 2D
Kanpoko eskema anatomikoak, lizentzia librekoak eta biltegian bertan gordeak. Apunteetako irudiak osatzen dituzte, ez dituzte ordezkatzen.
Kreditua eta lizentzia
OpenStax College, «916 Hip Joint», Anatomy & Physiology (cnx.org), vía Wikimedia Commons. CC BY 3.0.
Aldaketak: Reducido a 960 px de ancho y convertido a WebP (ffmpeg). Sin retoques sobre el dibujo.
3D eredua
BODYPARTS3D / ATLAS
4 · 3D eredua
Eskuineko hezur koxala, sakroa eta femurra: femurraren burua azetabuluan. Lotailuak, labrum-a eta mintz obturatzailea ez daude atlasean; ikusi irudiak.
Arrastatu biratzeko; erabili bi hatz edo gurpila hurbiltzeko. Teklatuan: geziak biratzeko; + eta − zoomerako. Zerrendak edozein egitura hautatzeko aukera ematen du.
Hautaketa
Beheko gorputz-adarra: hezurdura
Eskuineko beheko gorputz-adarraren hezurrak: aldaka, femurra, errotula, tibia, peronea eta oina.
Ereduaren jatorria eta mugak
BodyParts3D atlaseko hezurrak (eskuinekoak), sinplifikatuta; koloreak didaktikoak dira. Atlasean ez daude lotailu gehienak, meniskoak, kapsulak ez kartilagoak (hezur arteko mintza, traktu iliotibiala eta oin-zolako lotailu luzea bai): ikusi irudiak. Mugimendurik ez.
BodyParts3D, © The Database Center for Life Science licensed under CC Attribution 4.0 International