04 · 06 · §4.2.4–4.2.5
Belauna: giltzadura, lotailuak eta meniskoakRodilla: articulación, ligamentos y meniscos
Belauna gorputzeko giltzadurarik konplexuenetako bat da: femurra, tibia eta errotula. Gorputzaren pisua jasaten du eta lotailu kolateralek, gurutzatuek eta meniskoek egonkortzen dute; horregatik lesio asko jasaten ditu.
1Testua
- Belaunaren osagaiak eta giltzadura motak (troklea eta kondileo bikoitza) azaltzea.
- Lotailu kolateralak eta gurutzatuak bereiztea eta bakoitzaren funtzioa lotzea.
- Meniskoen egitura, funtzioa eta lesioen arrazoia azaltzea.
Apunteetan ez dagoena da: lehen mailarako gehitutako azalpena. Azterketak apunteak eskatzen ditu.
Belauneko giltzadura
Belauneko giltzadura femurraren, tibiaren, peronearen eta errotularen artekoa da. Gorputzeko garrantzitsuenetako eta konplexuenetako bat da; gorputzaren pisua jasan behar duenez, lesio ugari gertatzen dira bertan.
Femurraren eta errotularen artean troklea dago. Femurraren eta tibiaren artean, morfologikoki kondileo bikoitza da, eta funtzionalki troklea.
Funtzionalki troklea da, batez ere flexioa eta luzapena egiten dituelako; baina belauna tolestuta dagoenean errotazio txiki bat ere posible da. Peroneak ez du belauneko giltzaduran parte hartzen zuzenean: tibiarekin giltzatzen da azpian, eta lotailu kolateral laterala bertan txertatzen da.
Belauneko lotailuak
Aurrealdean errotula-tendoia (babesa) eta kuadrizepsaren tendoia daude. Lotailu kolateral mediala eta laterala oso malguak dira eta zaintiratu asko jasaten dituzte; mediala meniskoari lotuta dago, eta zaintiratzen bada meniskoa ere apur daiteke.
Lotailu gurutzatuak belauneko garrantzitsuenak dira. Aurrekoak femurraren kanpoko kondiloa eta tibiaren arantzaren aurrealdea lotzen ditu, tibia aurrera joan ez dadin. Atzekoak femurraren barneko kondiloa eta tibiaren arantzaren atzealdea lotzen ditu, tibia atzera joan ez dadin.
Kolateralek alboetako desplazamendua eragozten dute: medialak belauna barrurantz tolestea (kanpotik jasotako kolpea) eta lateralak kanporantz. Aurreko lotailu gurutzatua kirolean hausten da maiz, hanka finko dagoela biratzean. «Hiruko zorigaiztokoa»: aurreko gurutzatua, kolateral mediala eta menisko mediala batera.
Meniskoak eta kapsula
Meniskoek moteltzaile lana egiten dute. Zuntz-kartilagozko bi egitura dira, tibiaren barrunbe glenoideetan kokatuta; C edo ilargi itxura dute eta gaizki odoleztatuta daude. Zeharkako lotailuak meniskoen aurrealdeak lotzen ditu.
Giltzadura osoa kapsula sendo batek inguratzen du. Lotailu popliteoak belaunaren atzealdean daude, garrantzi txikikoak.
Meniskoek femurraren kondilo biribilak tibiaren meseta ia lauarekin egokitzen dituzte eta pisua azalera handiagoan banatzen dute. Ertz kanpokoak bakarrik du odola; barnealdeko hausturak ez dira ia sendatzen. Menisko mediala kapsulari eta kolateral medialari lotuta dago, eta horregatik lesionatzen da lateralak baino gehiago.
Erizaintzan: belauneko lesio akutu batean atseden, izotza, konpresioa eta hanka altxatuta mantentzea gomendatzen dira hanpadura murrizteko. Belauna hanpatuta badago, lehen orduetan agertzen den hematomak (hemartrosia) lotailu gurutzatuaren haustura iradoki dezake.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Giltzadura femoro-patelarra / femoro-tibiala | Articulación femoropatelar / femorotibial |
| Errotula-tendoia / kuadrizepsaren tendoia | Tendón rotuliano / tendón del cuádriceps |
| Lotailu kolateral mediala (tibiala) / laterala (peroneala) | Ligamento colateral medial (tibial) / lateral (peroneo) |
| Aurreko / atzeko lotailu gurutzatua | Ligamento cruzado anterior / posterior |
| Menisko mediala / laterala | Menisco medial / lateral |
| Belauneko zeharkako lotailua | Ligamento transverso de la rodilla |
| Lotailu popliteo zeiharra | Ligamento poplíteo oblicuo |
2Ahozko laburpena
Blokearen ideia nagusiak, testuarekin bat datozenak. Esaldi batean klik eginez hara salto egiten da.
Transkripzioa
3Apunteetako irudiak
Irudi bakoitza handitu daiteke; etiketak gaztelaniaz edo ingelesez daudenean, euskarazko itzulpena azpian dago.
Apunteetatik hartua eta hobetua (moztua, handitua eta fokatua).
Etiketak euskaraz (1)
| Jatorrizkoa | Euskaraz |
|---|---|
| Tendo femoris / Patella / Tibia | Kuadrizepsaren tendoia / errotula / tibia |
Etiketak euskaraz (8)
| Jatorrizkoa | Euskaraz |
|---|---|
| Fosa intercondílea | Kondilo arteko hobia |
| Ligamento cruzado anterior / posterior | Aurreko / atzeko lotailu gurutzatua |
| Ligamento colateral peroneo | Lotailu kolateral peroneala |
| Rótula | Errotula |
| Tendón rotuliano | Errotula-tendoia |
| Grasa infrarrotuliana | Errotula azpiko gantza |
| Tendón del músculo poplíteo | Muskulu popliteoaren tendoia |
| Menisco lateral | Menisko laterala |
Etiketak euskaraz (4)
| Jatorrizkoa | Euskaraz |
|---|---|
| Ligamento colateral peroneo | Lotailu kolateral peroneala |
| Articulación tibioperonea proximal | Giltzadura tibioperonea proximala |
| Ligamento anterior de la articulación | Giltzaduraren aurreko lotailua |
| Membrana interósea | Hezur arteko mintza |
Etiketak euskaraz (5)
| Jatorrizkoa | Euskaraz |
|---|---|
| Fosa intercondílea | Kondilo arteko hobia |
| Ligamento cruzado posterior / anterior | Atzeko / aurreko lotailu gurutzatua |
| Desplazamiento anterior de la tibia sobre el fémur fijado, restringido por el ligamento cruzado anterior | Tibiaren aurrerako desplazamendua, aurreko gurutzatuak mugatua |
| Desplazamiento posterior de la tibia sobre el fémur fijado, restringido por el ligamento cruzado posterior | Tibiaren atzerako desplazamendua, atzeko gurutzatuak mugatua |
| Anterior / Posterior | Aurrekoa / atzekoa |
Etiketak euskaraz (7)
| Jatorrizkoa | Euskaraz |
|---|---|
| Región intercondílea | Kondilo arteko eskualdea |
| Rótula | Errotula |
| Superficie para la articulación con la rótula | Errotularekin giltzatzeko azalera |
| Superficies planas para la articulación con la tibia en extensión | Luzapenean tibiarekin giltzatzeko azalera lauak |
| Superficies redondas para la articulación con la tibia en flexión | Flexioan tibiarekin giltzatzeko azalera biribilak |
| Ligamento cruzado posterior / anterior | Atzeko / aurreko lotailu gurutzatua |
| Menisco | Meniskoa |
Etiketak euskaraz (6)
| Jatorrizkoa | Euskaraz |
|---|---|
| Ligamento transverso | Zeharkako lotailua |
| Tendón rotuliano | Errotula-tendoia |
| Cápsula articular | Giltzadura-kapsula |
| Grasa infrarrotuliana | Errotula azpiko gantza |
| Menisco lateral / medial | Menisko laterala / mediala |
| Tendón del poplíteo | Popliteoaren tendoia |
Etiketak euskaraz (3)
| Jatorrizkoa | Euskaraz |
|---|---|
| Tendón del semimembranoso | Semimembranosoaren tendoia |
| Ligamento poplíteo oblicuo | Lotailu popliteo zeiharra |
| Músculo poplíteo | Muskulu popliteoa |
Arakatu 2D
Kanpoko eskema anatomikoak, lizentzia librekoak eta biltegian bertan gordeak. Apunteetako irudiak osatzen dituzte, ez dituzte ordezkatzen.
Kreditua eta lizentzia
OpenStax College, «917 Knee Joint», Anatomy & Physiology (cnx.org), vía Wikimedia Commons. CC BY 3.0.
Aldaketak: Reducido a 960 px de ancho y convertido a WebP (ffmpeg). Sin retoques sobre el dibujo.
3D eredua
BODYPARTS3D / ATLAS
4 · 3D eredua
Femurra, errotula, tibia eta peronea. Biratu albotik eta hurbildu belaunera kondiloak eta meseta tibiala nola egokitzen diren ikusteko. Lotailuak eta meniskoak ez daude atlasean: ikusi irudiak.
Arrastatu biratzeko; erabili bi hatz edo gurpila hurbiltzeko. Teklatuan: geziak biratzeko; + eta − zoomerako. Zerrendak edozein egitura hautatzeko aukera ematen du.
Hautaketa
Beheko gorputz-adarra: hezurdura
Eskuineko beheko gorputz-adarraren hezurrak: aldaka, femurra, errotula, tibia, peronea eta oina.
Ereduaren jatorria eta mugak
BodyParts3D atlaseko hezurrak (eskuinekoak), sinplifikatuta; koloreak didaktikoak dira. Atlasean ez daude lotailu gehienak, meniskoak, kapsulak ez kartilagoak (hezur arteko mintza, traktu iliotibiala eta oin-zolako lotailu luzea bai): ikusi irudiak. Mugimendurik ez.
BodyParts3D, © The Database Center for Life Science licensed under CC Attribution 4.0 International