04 · 08 · §4.3.1–4.3.4
Aldakako muskuluak: adduktoreak, abduktoreak, flexoreak eta luzatzaileaMúsculos de la cadera: aductores, abductores, flexores y extensor
Aldaka mugitzen duten muskuluak funtzioaren arabera taldekatzen dira: adduktoreek izterra hurbiltzen dute, abduktoreek eta errotatzaileek urrundu eta biratu, flexoreek aurrera altxatu eta gluteo nagusiak atzera luzatu.
1Testua
- Aldakako adduktoreak izendatzea.
- Abduktoreak eta errotatzaile lateralak bereiztea.
- Iliopsoasa eta gluteo nagusia flexore eta luzatzaile nagusi gisa azaltzea.
Apunteetan ez dagoena da: lehen mailarako gehitutako azalpena. Azterketak apunteak eskatzen ditu.
Adduktoreak
Aldakako muskulu adduktoreak grazilisa (barneko zuzena), adduktore nagusia, adduktore luzea (tartekoa), adduktore laburra (txikia) eta pektineoa dira.
Izterraren barnealdean daude, pubisetik eta iskionetik femurraren lerro latzera. Hankak elkartzen dituzte (zaldian ibiltzean, adibidez) eta ibiltzean pelbisa egonkortzen dute. Grazilisa belauneraino iristen da eta tibiaren barnealdean txertatzen da, sartorioarekin eta semitendinosoarekin batera (antzar-hanka).
Abduktoreak eta errotatzaileak
Apunteetan aldakako abduktore gisa zerrendatzen dira: piriformea (piramidala), goiko eta beheko geminoak, barneko eta kanpoko obturatzaileak, karratu krurala, gluteo ertaina, gluteo txikia eta faszia lataren tinkatzailea.
Zerrenda horretan bi talde nahasten dira. Abduktore nagusiak gluteo ertaina, gluteo txikia eta faszia lataren tinkatzailea dira. Piriformea, geminoak, obturatzaileak eta karratu krurala errotatzaile lateralak dira (izterra kanporantz biratzen dute), nahiz eta batzuek abdukzioan lagundu flexioan (SRC-55).
Gluteo ertainak eta txikiak, hanka bakarraren gainean gaudenean, pelbisa horizontal mantentzen dute. Ahulak badira, kontrako aldeko pelbisa erori egiten da ibiltzean (Trendelenburg-en martxa). Piriformearen azpitik ateratzen da nerbio ziatikoa (12. blokea).
Erizaintzan: injekzio intramuskular dorsogluteoa ipurmasailaren goiko-kanpoko koadrantean bakarrik egiten da, nerbio ziatikoa beheko-barneko aldetik igarotzen baita. Gaur egun bentrogluteoa (gluteo ertaina) nahiago da, seguruagoa delako.
Flexoreak eta luzatzailea
Aldakako muskulu flexoreak psoas nagusia eta txikia, iliakoa eta sartorioa dira.
Aldakako muskulu luzatzailea gluteo nagusia da.
Psoasa orno lunbarretatik eta iliakoa hobi iliakotik abiatzen dira, eta batera (iliopsoasa) inguinaleko lotailuaren azpitik trokanter txikira doaz: aldakako flexore indartsuena da (eskailerak igotzea). Gluteo nagusia gorputzeko muskulurik handienetakoa da: eseritik altxatzean, eskailerak igotzean edo korrika egitean aldaka luzatzen du; ibilera lasaian gutxi lan egiten du.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Grazilisa / adduktore nagusia, luzea eta laburra / pektineoa | Grácil / aductores mayor, largo y corto / pectíneo |
| Gluteo nagusia / ertaina / txikia | Glúteo mayor / medio / menor |
| Faszia lataren tinkatzailea / traktu iliotibiala | Tensor de la fascia lata / cintilla iliotibial |
| Piriformea / geminoak / obturatzaileak / karratu krurala | Piriforme / géminos / obturadores / cuadrado femoral |
| Iliopsoasa: psoasa eta iliakoa | Iliopsoas: psoas e ilíaco |
| Sartorioa | Sartorio |
| Injekzio bentrogluteoa / dorsogluteoa | Inyección ventroglútea / dorsoglútea |
2Ahozko laburpena
Blokearen ideia nagusiak, testuarekin bat datozenak. Esaldi batean klik eginez hara salto egiten da.
Transkripzioa
3Apunteetako irudiak
Irudi bakoitza handitu daiteke; etiketak gaztelaniaz edo ingelesez daudenean, euskarazko itzulpena azpian dago.
Apunteetatik hartua eta hobetua (moztua, handitua eta fokatua).
Etiketak euskaraz (7)
| Jatorrizkoa | Euskaraz |
|---|---|
| Obturador externo | Kanpoko obturatzailea |
| Aductor mayor / corto / largo | Adduktore nagusia / laburra / luzea |
| Pectíneo | Pektineoa |
| Grácil | Grazilisa |
| Inserción del sartorio / semitendinoso | Sartorioaren / semitendinosoaren txertaketa |
| Pata de ganso | Antzar-hanka |
| Adduction | Addukzioa |
Etiketak euskaraz (4)
| Jatorrizkoa | Euskaraz |
|---|---|
| Línea pectínea | Lerro pektineoa |
| Pectíneo | Pektineoa |
| Aductor corto / largo / mayor | Adduktore laburra / luzea / nagusia |
| Para arterias perforantes | Arteria perforatzaileentzat |
Etiketak euskaraz (6)
| Jatorrizkoa | Euskaraz |
|---|---|
| Glúteo medio / menor | Gluteo ertaina / txikia |
| Agujero ciático mayor por encima / por debajo del piriforme | Zulo ziatiko nagusia piriformearen gainetik / azpitik |
| Músculo piriforme | Piriformea |
| Gemelo superior / inferior | Goiko / beheko geminoa |
| Obturador interno | Barneko obturatzailea |
| Cuadrado femoral | Karratu femorala (krurala) |
Etiketak euskaraz (5)
| Jatorrizkoa | Euskaraz |
|---|---|
| Arteria obturadora | Arteria obturatzailea |
| Arteria del ligamento de la cabeza del fémur | Femurraren buruaren lotailuko arteria |
| Rama acetabular / posterior | Adar azetabularra / atzekoa |
| Ligamento de la cabeza del fémur | Femurraren buruaren lotailua |
| Músculo obturador externo | Kanpoko obturatzailea |
Etiketak euskaraz (6)
| Jatorrizkoa | Euskaraz |
|---|---|
| Dorsal ancho / Oblicuo mayor | Latisimoa / kanpoko zeiharra |
| Glúteo medio / mayor | Gluteo ertaina / nagusia |
| Tensor de la fascia lata | Faszia lataren tinkatzailea |
| Trocánter mayor / Fascia lata | Trokanter nagusia / faszia lata |
| Cuádriceps: Recto interno / Vasto externo | Kuadrizepsa: barneko zuzena / kanpoko bastoa |
| Aductor mayor / Semitendinoso / Bíceps crural (porción larga) | Adduktore nagusia / semitendinosoa / bizeps femorala (buru luzea) |
Etiketak euskaraz (1)
| Jatorrizkoa | Euskaraz |
|---|---|
| Psoas mayor / menor | Psoas nagusia / txikia |
Etiketak euskaraz (5)
| Jatorrizkoa | Euskaraz |
|---|---|
| Psoas mayor | Psoas nagusia |
| Ilíaco | Iliakoa |
| Espina ilíaca anterosuperior / anteroinferior | Goi-aurreko / behe-aurreko arantza iliakoa |
| Ligamento inguinal | Inguinaleko lotailua |
| Trocánter menor | Trokanter txikia |
Etiketak euskaraz (4)
| Jatorrizkoa | Euskaraz |
|---|---|
| Glúteo medio / mayor | Gluteo ertaina / nagusia |
| Inserción del glúteo mayor a la cintilla iliotibial | Gluteo nagusiaren txertaketa traktu iliotibialean |
| Inserción de las fibras profundas a la tuberosidad glútea | Zuntz sakonen txertaketa tuberositate gluteoan |
| Cintilla iliotibial | Traktu iliotibiala |
Etiketak euskaraz (1)
| Jatorrizkoa | Euskaraz |
|---|---|
| Glúteo menor / mediano / mayor | Gluteo txikia / ertaina / nagusia |
3D eredua
BODYPARTS3D / ATLAS
4 · 3D eredua
Adduktoreak aurretik. Aldatu «Abduktoreak eta errotatzaileak» geruzara eta biratu atzetik gluteo ertaina eta errotatzaile sakonak ikusteko; «Flexoreak eta luzatzailea» geruzan iliopsoasa, sartorioa eta gluteo nagusia. Psoas txikia ez dago atlasean.
Arrastatu biratzeko; erabili bi hatz edo gurpila hurbiltzeko. Teklatuan: geziak biratzeko; + eta − zoomerako. Zerrendak edozein egitura hautatzeko aukera ematen du.
Hautaketa
Beheko gorputz-adarra: muskuluak
Eskuineko beheko gorputz-adarraren muskuluak, apunteetako taldeen arabera: aldaka, belauna, berna eta oina.
Ereduaren jatorria eta mugak
BodyParts3D atlaseko muskuluak (eskuinekoak), sinplifikatuta; koloreak didaktikoak dira. Atlasean ez daude psoas txikia, behatzen luzatzaile laburra (pedioa), oin-bizkarreko hezur arteko muskuluak eta oin-zolako aponeurosia: ikusi irudiak. Mugimendurik ez.
BodyParts3D, © The Database Center for Life Science licensed under CC Attribution 4.0 International
Iturri-berrikuspenak: SRC-55