04 · 12 · §4.4–4.4.1
Beheko gorputz-adarraren inerbazioaInervación de la extremidad inferior
Hiru nerbio nagusik inerbatzen dute beheko gorputz-adarra: femoralak aurrealdea, obturatzaileak barnealdea eta ziatikoak atzealdea eta berna eta oin osoa, bi adarretan banatuta.
1Testua
- Hiru nerbio nagusiak eta haien jatorri-segmentuak izendatzea.
- Plexu sakroa eta nerbio gluteoak ezagutzea.
- Nerbio ziatikoaren banaketa (tibiala eta peroneo komuna) eta haien adarrak azaltzea.
Apunteetan ez dagoena da: lehen mailarako gehitutako azalpena. Azterketak apunteak eskatzen ditu.
Hiru nerbio nagusiak
Beheko gorputz-adarreko nerbio nagusiak ziatikoa (L4–S3), femorala (L2–L4) eta obturatzailea (L2–L4) dira.
Apunteetan «nerbio femorala (plexo femorala)» idatzita dago. Nerbio femorala eta obturatzailea plexu lunbarretik sortzen dira; «plexu femoral» izenik ez da erabiltzen (SRC-58).
Nerbio femorala psoasaren alboan jaitsi eta inguinaleko lotailuaren azpitik izterrera ateratzen da (arteria femoralaren kanpoaldean): kuadrizepsa, sartorioa eta izterraren aurreko larruazala inerbatzen ditu, eta safeno adarra hanka barneko larruazalera doa. Obturatzailea zulo obturatzailetik ateratzen da eta adduktoreak inerbatzen ditu.
Plexu sakroa eta nerbio ziatikoa
L4, L5, S1, S2 eta S3tik irteten diren nerbioek enbor komuna osatzen dute: plexu sakroa. Plexu honetan nerbio ziatikoa (iskiatikoa) eta nerbio gluteoak (L5–S2), goikoa eta behekoa, bereizten dira.
Nerbio ziatikoa erronbo popliteoan bitan banatzen da: nerbio tibiala (barneko ziatiko popliteoa) eta nerbio peroneo komuna (kanpoko ziatiko popliteoa).
Ziatikoa gorputzeko nerbiorik lodiena da. Zulo ziatiko nagusitik piriformearen azpitik ateratzen da, trokanter nagusiaren eta iskionaren tuberositatearen artetik jaisten da eta izterraren atzealdean iskiotibialak inerbatzen ditu. Nerbio gluteo goikoak gluteo ertaina, txikia eta faszia lataren tinkatzailea inerbatzen ditu, eta behekoak gluteo nagusia.
Erizaintzan: ziatika hanka atzealdetik jaisten den mina da, gehienetan L4–L5 edo L5–S1 hernia diskal batek sustraia zapaltzean (bizkarra, 10. blokea). Ipurmasaileko injekzio batek nerbioa zulatuz gero, oina paralizatu daiteke: horregatik zehazten da hain ondo injekzio-gunea (8. blokea).
Tibiala eta peroneo komuna
Oin-zolan nerbio tibiala bi adarretan banatzen da: oin-zolako nerbio mediala eta laterala.
Nerbio peroneo komunak bi adar ematen ditu: nerbio peroneo azalekoa eta aurreko nerbio tibiala (sakona).
Nerbio tibiala bernako atzeko muskuluekin jaisten da (flexio plantarra eta behatzen flexioa) eta maleolo medialaren atzetik oin-zolara igarotzen da. Peroneo komunak peronearen lepoa inguratzen du: haren adar sakonak (aurreko nerbio tibiala, gaur nerbio peroneo sakona) aurreko muskuluak inerbatzen ditu eta azalekoak peroneoak eta oin-bizkarreko larruazala.
Erizaintzan: peroneo komunaren lesioan oina ezin da gorantz altxatu (oin erori edo «equinoa») eta pazienteak hanka altxatuz ibiltzen da. Nerbio tibialaren lesioan, berriz, ezin da oin-puntan jarri.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Plexu lunbarra / plexu sakroa | Plexo lumbar / plexo sacro |
| Nerbio femorala (L2–L4) | Nervio femoral (L2–L4) |
| Nerbio obturatzailea (L2–L4) | Nervio obturador (L2–L4) |
| Nerbio ziatikoa (L4–S3) | Nervio ciático (L4–S3) |
| Nerbio gluteo goikoa / behekoa | Nervios glúteos superior / inferior |
| Nerbio tibiala / oin-zolako nerbio mediala eta laterala | Nervio tibial / nervios plantares medial y lateral |
| Nerbio peroneo komuna / azalekoa / sakona | Nervio peroneo común / superficial / profundo |
2Ahozko laburpena
Blokearen ideia nagusiak, testuarekin bat datozenak. Esaldi batean klik eginez hara salto egiten da.
Transkripzioa
3Apunteetako irudiak
Irudi bakoitza handitu daiteke; etiketak gaztelaniaz edo ingelesez daudenean, euskarazko itzulpena azpian dago.
Irudiak aurrebistan bakarrik ikus daitezke, apunteetako materiala baitira.
3D eredua
BODYPARTS3D / ATLAS
4 · 3D eredua
Nerbioen eskema hezurdura gardenaren gainean: ziatikoa atzetik, tibiala eta peroneo komuna belaunaren atzean banatzen, femorala eta obturatzailea aurrean. Atlasak ez du beheko gorputz-adarreko nerbiorik: arterien eta hezurren ibilbidetik trazatutako eskemak dira.
Arrastatu biratzeko; erabili bi hatz edo gurpila hurbiltzeko. Teklatuan: geziak biratzeko; + eta − zoomerako. Zerrendak edozein egitura hautatzeko aukera ematen du.
Hautaketa
Beheko gorputz-adarra: arteriak, benak eta nerbioak
Eskuineko beheko gorputz-adarraren arteria eta bena nagusiak, eta nerbio nagusien eskema.
Ereduaren jatorria eta mugak
Arteriak eta benak BodyParts3D atlasekoak dira (eskuinekoak, hautaketa bat). Atlasean ez dago beheko gorputz-adarreko nerbiorik: nerbio femorala, obturatzailea, ziatikoa, tibiala, peroneoak eta oin-zolakoak eskema propioak dira, arterien eta hezurren ibilbidetik trazatuak; ez dituzte kokapen zehatzak adierazten. Arteria peroneoa ez dago atlasean.
BodyParts3D, © The Database Center for Life Science licensed under CC Attribution 4.0 International
Iturri-berrikuspenak: SRC-58