09 / 10 · 01 · §1
Abdomena: mugak, bederatzi guneak eta hiru aparatuakEl abdomen: límites, las nueve regiones y los tres aparatos
Abdomena presomaren behealdea da eta hezurdura gutxi du: horregatik behar dira hitzak eta planoak barruan dagoena izendatzeko. Bederatzi guneek mina non dagoen esateko modua ematen dute.
1Testua
- Abdomenaren hezur-mugak izendatzea.
- Bederatzi guneak eta bereizten dituzten bi planoak kokatzea.
- Abdomenean dauden hiru aparatuak eta haien zeregina lotzea.
Apunteetan ez dagoena da: lehen mailarako gehitutako azalpena. Azterketak apunteak eskatzen ditu.
Non hasten eta non bukatzen den
Abdomena presomaren behekoa aldea da, eta diafragmak banatzen ditu toraxa eta abdomena. Hezur-mugak hauek dira: goian saihetsak eta apofisi xifoidea, atzean bizkarrezurra, eta behean aldaka.
Diafragma ez da hormarik gabeko banalerroa: kupula muskular bat da, eta arnasean gora eta behera mugitzen denez, abdomeneko erraien kokapena ere aldatu egiten da arnasaldiaren arabera. Horrek azaltzen du gibela zergatik igotzen den arnasa bota ostean palpazioan.
Bederatzi guneak
Azalean bederatzi gune bereizten dira. Goian epigastrioa eta ezker zein eskuin hipokondrioa daude; plano subkostalak bereizten ditu hurrengoetatik. Tartean gune unbilikala eta ezkerreko zein eskuineko gune laterala daude; plano transtuberkularrak mugatzen ditu behekoetatik. Behean hipogastrioa eta ezkerreko zein eskuineko gune inginala daude.
Guneak erizaintzan erabiltzen dira mina, masa bat edo ebakuntza-orbain bat non dagoen zehazteko. Adibidez, apendizitisaren mina askotan gune unbilikalean hasi eta eskuineko gune inginalera aldatzen da; behazun-maskuriaren mina, berriz, eskuineko hipokondrioan sentitzen da.
Bederatzi guneen ordez lau koadrante ere erabiltzen dira (goiko eta beheko, eskuin eta ezker), zilborretik igarotzen diren bi planorekin. Larrialdietan azkarragoa da; bederatzi guneek zehaztasun handiagoa ematen dute.
Hiru aparatu, hiru zeregin
Abdomenean hiru aparatu daude: elikagaiak hartzeko digestio-aparatua, odola garbitzeko gernu-aparatua eta ernaltzeko ugal-aparatua. Erraiak bertan daude.
Hiru aparatuek espazio bera partekatzen dute, eta horregatik da hain zaila askotan mina nondik datorren bereiztea: giltzurruneko harri batek, hesteetako kolikoak eta obulutegiko zistak antzeko lekuan eman dezakete mina.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| abdomena | abdomen |
| presoma | tronco |
| apofisi xifoidea | apófisis xifoides |
| epigastrioa | epigastrio |
| hipokondrioa | hipocondrio |
| gune unbilikala | región umbilical |
| hipogastrioa | hipogastrio |
| gune inginala | región inguinal |
2Ahozko laburpena
Blokearen ideia nagusiak, testuarekin bat datozenak. Esaldi batean klik eginez hara salto egiten da.
Transkripzioa
3Apunteetako irudiak
Irudi bakoitza handitu daiteke; etiketak gaztelaniaz edo ingelesez daudenean, euskarazko itzulpena azpian dago.
Irudiak aurrebistan bakarrik ikus daitezke, apunteetako materiala baitira.
Arakatu 2D
Kanpoko eskema anatomikoak, lizentzia librekoak eta biltegian bertan gordeak. Apunteetako irudiak osatzen dituzte, ez dituzte ordezkatzen.
Kreditua eta lizentzia
OpenStax College, «2401 Components of the Digestive System», vía Wikimedia Commons. CC BY 3.0.
Aldaketak: Reducido a 500 px de ancho y convertido a WebP (ffmpeg). Sin retoques sobre el dibujo.
3D eredua
BODYPARTS3D / ATLAS
4 · 3D eredua
Hasteko, abdomenaren sabaia (diafragma) eta hormako muskuluak kokatu. Bederatzi guneak eskema gisa «body» ereduan daude; hemen hezur-mugak eta sabaia ikusten dira.
Arrastatu biratzeko; erabili bi hatz edo gurpila hurbiltzeko. Teklatuan: geziak biratzeko; + eta − zoomerako. Zerrendak edozein egitura hautatzeko aukera ematen du.
Hautaketa
Abdomena: hormak, hodiak eta erraiak
Arakatu abdomeneko horma, aorta abdominala eta beheko kaba bena, gernu-aparatua eta digestio-erraiak.
Ereduaren jatorria eta mugak
Atlas estatikoa eta sinplifikatua. BodyParts3D 4.0 atlasak ez ditu abdomeneko muskulu zuzena, barneko lapranak, zeharkakoa, karratu lunbarra, peritoneoa, epiploiak ezta plexo begetatiboak ere: irudietan ikusi. Koloreak didaktikoak dira.
BodyParts3D, © The Database Center for Life Science licensed under CC Attribution 4.0 International