09 / 10 · 14 · §1.9.2
Heste mehea eta heste lodiaEl intestino delgado y el intestino grueso
Hamar metro inguru hodi, abdomenaren beheko bi herenak betetzen dituztenak. Meheak xurgatzen du; lodiak ura kentzen dio hondakinari eta biltegiratzen du.
1Testua
- Heste mehearen hiru zatiak eta beren berezitasunak bereiztea.
- Angelu ileozekalaren eta balbularen zeregina azaltzea.
- Heste lodiaren zatiak eta odoleztatzea izendatzea.
Apunteetan ez dagoena da: lehen mailarako gehitutako azalpena. Azterketak apunteak eskatzen ditu.
Hamar metro
Hesteek abdomenaren beheko bi herenak betetzen dituzte eta 10 m inguru dituzte luzeran. Egitura mugikorrak dira, batez ere heste mehea. Bi zati ditu: heste mehea, hodi laua, eta heste lodia, haustra izeneko zapalguneak dituena. Funtzioa elikagaien digestioa bukatzea eta ur zein nutrienteen xurgapena da.
Heste mehea
Heste meheak 7 m inguru ditu eta hiru zatitan banatzen da: duodenoa, jejunoa eta ileona; muga ez da ondo bereizten batetik bestera. Bertako mugimenduen ondorioz kimoa urdailetik heste lodiraino joaten da. Jejunoan tolesdura gehiago agertzen dira, eta ileonean Peyer-en plakak daude (linfa-folikuluak). Angelu ileozekala heste mehea eta lodia elkartzen diren gunea da, abdomenaren eskuinaldean, eta bertan balbula ileozekala dago, kimoa atzerantz joan ez dadin.
Heste lodia
Heste lodiak 1,5 m inguru ditu eta hiru zatitan banatzen da: itsua, kolona eta ondestea. Itsua lehen zatia da, balbula ileozekaletik behera, eta puntan apendizea dago: txorten itxurako luzapen bat, non antigorputzak sortzen diren dirudienez. Apendizearen zulotik hondakinak sartu eta infekzioa sortzen denean apendizitisa gertatzen da. Kolona lau zatitan banatzen da: goranzkoa, zeharkakoa, beheranzkoa eta sigmoidea.
Mesenterioa heste mehea inguratzen duen mintza da, angelu duodenojejunaletik angelu ileozekalera; mesokolonak heste lodia inguratzen du (zeharkakoa eta sigmoidea). Mesenterio eta mesokolonaren tartean odol-hodiak sartzen dira hesteak odoleztatzeko.
Goiko arteria mesenterikoak heste mehea, goranzko kolona eta zeharkako kolonaren zati handi bat odoleztatzen ditu; behekoak zeharkako kolonaren zati bat, beheranzko kolona eta kolon sigmoidea. Bena mesenteriko biak porta benara doaz, eta handik gibelera.
Erizaintzan: apendizitisaren mina hasieran zilbor inguruan sentitzen da (mina bisikorrala, lausoa) eta gero eskuineko gune inginalera aldatzen da, paretako peritoneoa kutsatzen denean. Aldaketa hori bera da zeinu diagnostiko nagusietako bat.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| jejunoa | yeyuno |
| ileona | íleon |
| Peyer-en plakak | placas de Peyer |
| balbula ileozekala | válvula ileocecal |
| itsua | ciego |
| apendizea | apéndice |
| haustra | haustra |
| mesenterioa | mesenterio |
| mesokolona | mesocolon |
2Ahozko laburpena
Blokearen ideia nagusiak, testuarekin bat datozenak. Esaldi batean klik eginez hara salto egiten da.
Transkripzioa
3Apunteetako irudiak
Irudi bakoitza handitu daiteke; etiketak gaztelaniaz edo ingelesez daudenean, euskarazko itzulpena azpian dago.
Irudiak aurrebistan bakarrik ikus daitezke, apunteetako materiala baitira.
Arakatu 2D
Kanpoko eskema anatomikoak, lizentzia librekoak eta biltegian bertan gordeak. Apunteetako irudiak osatzen dituzte, ez dituzte ordezkatzen.
Kreditua eta lizentzia
OpenStax College, «2420 Large Intestine», vía Wikimedia Commons. CC BY 3.0.
Aldaketak: Reducido a 500 px de ancho y convertido a WebP (ffmpeg). Sin retoques sobre el dibujo.
Kreditua eta lizentzia
OpenStax College, «2417 Small IntestineN», vía Wikimedia Commons. CC BY 3.0.
Aldaketak: Reducido a 500 px de ancho y convertido a WebP (ffmpeg). Sin retoques sobre el dibujo.
3D eredua
BODYPARTS3D / ATLAS
4 · 3D eredua
Jejunoa eta ileona, itsua eta apendizea, eta kolonaren lau zatiak ondesteraino. Mesenterioa eta mesokolona ez daude atlasean: irudietan ikusi.
Arrastatu biratzeko; erabili bi hatz edo gurpila hurbiltzeko. Teklatuan: geziak biratzeko; + eta − zoomerako. Zerrendak edozein egitura hautatzeko aukera ematen du.
Hautaketa
Abdomena: hormak, hodiak eta erraiak
Arakatu abdomeneko horma, aorta abdominala eta beheko kaba bena, gernu-aparatua eta digestio-erraiak.
Ereduaren jatorria eta mugak
Atlas estatikoa eta sinplifikatua. BodyParts3D 4.0 atlasak ez ditu abdomeneko muskulu zuzena, barneko lapranak, zeharkakoa, karratu lunbarra, peritoneoa, epiploiak ezta plexo begetatiboak ere: irudietan ikusi. Koloreak didaktikoak dira.
BodyParts3D, © The Database Center for Life Science licensed under CC Attribution 4.0 International