09 / 10 · 09 · §1.7.1.2–1.7.1.3
Giltzurrunen odoleztatzea eta guruin adrenalakLa irrigación del riñón y las glándulas suprarrenales
Giltzurrunera iristen den odola ez da elikatzeko bakarrik: lantzeko lehengaia da. Gainean, kapelu moduan, bi guruin endokrino daude, eta beren odoleztatzea ere berezia da.
1Testua
- Giltzurrun-arteriaren banaketa glomeruluraino jarraitzea.
- Giltzurrun-benen bidea deskribatzea.
- Guruin adrenalen bi geruzak eta haien jariakinak bereiztea.
Apunteetan ez dagoena da: lehen mailarako gehitutako azalpena. Azterketak apunteak eskatzen ditu.
Arteriatik glomerulura eta atzera
Giltzurrun-arteria aorta abdominaletik ateratzen da eta gero eta adar txikiagotan banatzen da: arteria segmentarioak, lobuluarteko arteriak, arku-arteriak, lobulutxoarteko arteriak, arteria aferenteak, glomerulua, arteria eferentea eta arteria zuzenak. Benek izen bera dute eta bide bera egiten dute; azkenean ezker eta eskuin giltzurrun-benak beheko kaba benara doaz.
Berezitasun bat: glomerulutik ateratzen dena arteria bat da, ez bena. Bi kapilar-sare jarraian egoteak (glomerulukoa eta hodien ingurukoa) ahalbidetzen du lehenik iragaztea eta gero birzurgatzea.
Guruin adrenalak
Guruin adrenalak guruin endokrinoak dira eta lotailuez loturik daude urdailari eta gibelari. Azalak kortikoideak sortu eta jariatzen ditu; muinak adrenalina eta noradrenalina. Arteria suprarrenalak hiru dira: goikoa beheko arteria frenikotik, erdikoa aorta abdominaletik eta behekoa giltzurrun-arteriatik. Bena suprarrenaletan, eskuinekoa beheko kaba benara doa eta ezkerrekoa ezkerreko giltzurrun-benara.
Guruin bakoitza bi organo dira benetan: kortexa (kortikoideak, aldosterona eta sexu-hormonak) eta muina (katekolaminak), jatorri enbriologiko desberdinekin. Horregatik dute hain jokabide desberdina.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| giltzurrun-arteria | arteria renal |
| arteria aferentea | arteriola aferente |
| arteria eferentea | arteriola eferente |
| guruin adrenala | glándula suprarrenal |
| kortikoideak | corticoides |
| adrenalina | adrenalina |
2Ahozko laburpena
Blokearen ideia nagusiak, testuarekin bat datozenak. Esaldi batean klik eginez hara salto egiten da.
Transkripzioa
3Apunteetako irudiak
Irudi bakoitza handitu daiteke; etiketak gaztelaniaz edo ingelesez daudenean, euskarazko itzulpena azpian dago.
Irudiak aurrebistan bakarrik ikus daitezke, apunteetako materiala baitira.
Arakatu 2D
Kanpoko eskema anatomikoak, lizentzia librekoak eta biltegian bertan gordeak. Apunteetako irudiak osatzen dituzte, ez dituzte ordezkatzen.
Kreditua eta lizentzia
OpenStax College, «1818 The Adrenal Glands», vía Wikimedia Commons. CC BY 3.0.
Aldaketak: Reducido a 960 px de ancho y convertido a WebP (ffmpeg). Sin retoques sobre el dibujo.
3D eredua
BODYPARTS3D / ATLAS
4 · 3D eredua
Giltzurrun-arteriak eta benak, guruin adrenalekin batera. Barruko banaketa (arku-arteriak, aferenteak) ez dago ereduan: irudietan ikusi.
Arrastatu biratzeko; erabili bi hatz edo gurpila hurbiltzeko. Teklatuan: geziak biratzeko; + eta − zoomerako. Zerrendak edozein egitura hautatzeko aukera ematen du.
Hautaketa
Abdomena: hormak, hodiak eta erraiak
Arakatu abdomeneko horma, aorta abdominala eta beheko kaba bena, gernu-aparatua eta digestio-erraiak.
Ereduaren jatorria eta mugak
Atlas estatikoa eta sinplifikatua. BodyParts3D 4.0 atlasak ez ditu abdomeneko muskulu zuzena, barneko lapranak, zeharkakoa, karratu lunbarra, peritoneoa, epiploiak ezta plexo begetatiboak ere: irudietan ikusi. Koloreak didaktikoak dira.
BodyParts3D, © The Database Center for Life Science licensed under CC Attribution 4.0 International