09 / 10 · 13 · §1.9.1
Urdaila: atalak, odoleztatzea, ultzerak eta epiploiakEl estómago: partes, irrigación, úlceras y epiplones
Digestio-hodiaren zatirik zabalena da eta bertan hasten da benetako digestio kimikoa. Barruko azidoa hain gogorra da, non paretak bere burua babestu behar duen.
1Testua
- Urdailaren atalak eta bi esfinterrak izendatzea.
- Urdailaren odoleztatzea eta inerbazioa deskribatzea.
- Ultzeren jatorria eta zeinu klinikoak lotzea.
Apunteetan ez dagoena da: lehen mailarako gehitutako azalpena. Azterketak apunteak eskatzen ditu.
Atalak eta paretak
Errai barneperitonealak urdaila, jejunoa, ileona eta heste lodia dira (goranzko kolona, zeharkako kolona, beheranzko kolona eta kolon sigmoidea).
Urdaila epigastrioan dago. Ahotik eta hestegorritik iritsitako janaria bertan pilatzen da; digestio-hodiaren zatirik zabalena da eta zaku itxura du. Bi bihurgune ditu, nagusia eta txikia. Atalak kardias (esfinterra), fundua, gorputza, antroa, hodi pilorikoa eta piloroa (esfinterra) dira. Paretak ohiko geruzak ditu: mukosa oso tolestua, muskularra hiru norabidetan (longitudinala, zirkularra eta laprana) eta serosoa.
Hirugarren muskulu-geruza hori (laprana) urdailarena bakarrik da: horri esker ez du bultzatzen bakarrik, irabiatu ere egiten du, eta janaria kimo bihurtzen da.
Odoleztatzea eta inerbazioa
Urdailaren arteriak enbor zeliakotik datoz eta benak porta benara doaz. Inerbazioan nerbio bagoa da nagusia (parasinpatikoa), eta plexu zeliakotik adar sinpatikoak ere iristen dira.
Nerbio bagoak azido-jariapena pizten du. Horregatik zen lehen ebakuntza bat (bagotomia) ultzeren tratamendua, gaur egun botikek ordezkatu duten arte.
Ultzerak eta epiploiak
Urdaileko urinak oso gogorrak dira, azido klorhidrikoa baitute, eta digestio-hodiko paretak honda ditzakete ultzerak sortuz. Odol-jarioak izan daitezke: gorakoetan kafe-hondar itxurakoak, eta melenak (gorotzetako odola).
Epiploiak edo omentuak mintz serosoak dira eta gantza pilatzen da bertan. Bi daude: nagusia, urdailaren bihurgune nagusitik hesteak estaltzen, eta txikia, bihurgune txikitik gibelera.
Erizaintzan: kafe-hondar itxurako gorakoa odol digerituaren seinalea da, eta melenak odol beltza eta usain bereziko gorotzak. Biak digestio goiko odol-jarioaren zeinuak dira eta berehalako balorazioa eskatzen dute.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| kardias | cardias |
| fundua | fundus |
| antroa | antro |
| piloroa | píloro |
| nerbio bagoa | nervio vago |
| ultzera | úlcera |
| melenak | melenas |
| epiploia | epiplón |
| omentua | omento |
2Ahozko laburpena
Blokearen ideia nagusiak, testuarekin bat datozenak. Esaldi batean klik eginez hara salto egiten da.
Transkripzioa
3Apunteetako irudiak
Irudi bakoitza handitu daiteke; etiketak gaztelaniaz edo ingelesez daudenean, euskarazko itzulpena azpian dago.
Irudiak aurrebistan bakarrik ikus daitezke, apunteetako materiala baitira.
Arakatu 2D
Kanpoko eskema anatomikoak, lizentzia librekoak eta biltegian bertan gordeak. Apunteetako irudiak osatzen dituzte, ez dituzte ordezkatzen.
Kreditua eta lizentzia
OpenStax College, «2414 Stomach», vía Wikimedia Commons. CC BY 3.0.
Aldaketak: Reducido a 960 px de ancho y convertido a WebP (ffmpeg). Sin retoques sobre el dibujo.
3D eredua
BODYPARTS3D / ATLAS
4 · 3D eredua
Urdaila esofagoaren eta duodenoaren artean, gibelarekin eta areakin. Epiploiak eta peritoneoa ez daude BodyParts3D atlasean: irudietan ikusi.
Arrastatu biratzeko; erabili bi hatz edo gurpila hurbiltzeko. Teklatuan: geziak biratzeko; + eta − zoomerako. Zerrendak edozein egitura hautatzeko aukera ematen du.
Hautaketa
Abdomena: hormak, hodiak eta erraiak
Arakatu abdomeneko horma, aorta abdominala eta beheko kaba bena, gernu-aparatua eta digestio-erraiak.
Ereduaren jatorria eta mugak
Atlas estatikoa eta sinplifikatua. BodyParts3D 4.0 atlasak ez ditu abdomeneko muskulu zuzena, barneko lapranak, zeharkakoa, karratu lunbarra, peritoneoa, epiploiak ezta plexo begetatiboak ere: irudietan ikusi. Koloreak didaktikoak dira.
BodyParts3D, © The Database Center for Life Science licensed under CC Attribution 4.0 International