09 / 10 · 08 · §1.7.1.1
Nefrona: iragazi, birzurgatu eta jariatuLa nefrona: filtrar, reabsorber y secretar
Giltzurrun bakoitzak milioi bat nefrona baino gehiago ditu. Bakoitza hodi luze bat da, odol-hodi txiki batekin hasita, eta hiru urratsetan sortzen du gernua.
1Testua
- Nefronaren zatiak izendatzea eta kortexean ala muinean dauden esatea.
- Iragazketaren hiru prozesuak bereiztea.
- Aparatu juxtaglomerularra non dagoen eta zertarako balio duen kokatzea.
Apunteetan ez dagoena da: lehen mailarako gehitutako azalpena. Azterketak apunteak eskatzen ditu.
Nefronaren zatiak
Nefrona giltzurrunaren unitate anatomofuntzionala da: zelula espezializatuen multzoa. Zatiak korpuskulua (Bowmanen kapsula eta glomerulua), hodi biltzailea, Henleren lakioa eta hodi bihurgunetsu distala dira. Korpuskuluak eta hodi bihurgunetsuak azalean daude; Henleren lakioak eta hodi biltzaileak muinean.
Nefronak taldekatu egiten dira nefrona-faszikuluak (papilak) eratzeko. Faszikulu-papila baten hodi biltzaile guztiak kaliz txiki bakar batean hustutzen dira; kaliz txiki batzuk kaliz nagusi berean; eta azken egituraketa-maila pelbisa da, non kaliz nagusi guztiak hustutzen diren.
Hiru prozesu
Iragazketa hiru prozesuren baturaz gertatzen da: filtratu (odolaren plasmaren zatiki bat hodietara pasatzen da), birzurgatu eta jariatu. Arteriolen barruko presioa egokia bada, plasma-zatiki normala sartzen da; presioa igotzen bada, plasma gehiago; jaisten bada, gutxiago.
Aparatu juxtaglomerularra gernuaren ekoizpen-bidean dago, hodi biltzailea baino lehen, eta aldi berean glomeruluaren arteriolekin kontaktuan.
Lotura hori da gakoa: aparatu juxtaglomerularrak gernuaren osaera «neurtzen» du eta arteriolen presioaren berri du. Presioa jaisten denean errenina jariatzen du eta RAAS abian jartzen da, presioa igotzeko.
Erizaintzan: diuresia neurtzea (ordu bakoitzeko mililitroak) organo honen funtzionamenduaren adierazle zuzenena da. 0,5 ml/kg/orduko azpitik jaistea alerta-seinalea da.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| nefrona | nefrona |
| glomerulua | glomérulo |
| Bowmanen kapsula | cápsula de Bowman |
| Henleren lakioa | asa de Henle |
| hodi biltzailea | túbulo colector |
| aparatu juxtaglomerularra | aparato yuxtaglomerular |
| kaliza | cáliz |
2Ahozko laburpena
Blokearen ideia nagusiak, testuarekin bat datozenak. Esaldi batean klik eginez hara salto egiten da.
Transkripzioa
3Apunteetako irudiak
Irudi bakoitza handitu daiteke; etiketak gaztelaniaz edo ingelesez daudenean, euskarazko itzulpena azpian dago.
Irudiak aurrebistan bakarrik ikus daitezke, apunteetako materiala baitira.
Arakatu 2D
Kanpoko eskema anatomikoak, lizentzia librekoak eta biltegian bertan gordeak. Apunteetako irudiak osatzen dituzte, ez dituzte ordezkatzen.
Kreditua eta lizentzia
OpenStax College, «2611 Blood Flow in the Nephron», vía Wikimedia Commons. CC BY 3.0.
Aldaketak: Reducido a 960 px de ancho y convertido a WebP (ffmpeg). Sin retoques sobre el dibujo.
3D eredua
BODYPARTS3D / ATLAS
4 · 3D eredua
Nefrona ez dago BodyParts3D atlasean: mikroskopikoa da. Hemen giltzurruna bere osotasunean kokatzen da; nefronaren egitura irudietan ikusi.
Arrastatu biratzeko; erabili bi hatz edo gurpila hurbiltzeko. Teklatuan: geziak biratzeko; + eta − zoomerako. Zerrendak edozein egitura hautatzeko aukera ematen du.
Hautaketa
Abdomena: hormak, hodiak eta erraiak
Arakatu abdomeneko horma, aorta abdominala eta beheko kaba bena, gernu-aparatua eta digestio-erraiak.
Ereduaren jatorria eta mugak
Atlas estatikoa eta sinplifikatua. BodyParts3D 4.0 atlasak ez ditu abdomeneko muskulu zuzena, barneko lapranak, zeharkakoa, karratu lunbarra, peritoneoa, epiploiak ezta plexo begetatiboak ere: irudietan ikusi. Koloreak didaktikoak dira.
BodyParts3D, © The Database Center for Life Science licensed under CC Attribution 4.0 International