09 / 10 · 04 · §1.2
Aorta abdominala eta bere adarrakLa aorta abdominal y sus ramas
Aorta diafragma zeharkatu eta abdomenean sartzen denean, izena aldatzen du eta adarrak banatzen hasten da: paretari batzuk, erraiei besteak. Adar horiek gogoratzea da gero digestio-organoen odoleztatzea ulertzeko bidea.
1Testua
- Aorta abdominalaren hasiera eta bukaera kokatzea.
- Pareta-adarrak eta errai-adarrak bereiztea.
- Hiru enbor handiak izendatzea eta zer odoleztatzen duten lotzea.
Apunteetan ez dagoena da: lehen mailarako gehitutako azalpena. Azterketak apunteak eskatzen ditu.
Non hasten den eta non bukatzen
Beheranzko arteria torazikoak aorta abdominala izena hartzen du diafragmaren aorta-hiatotik pasa ostean (T12–L4). Ondoren, ezker eta eskuin arteria iliako komunetan zatitzen da.
Bifurkazioa L4 inguruan gertatzen da, zilborraren azpitik gutxi gorabehera. Puntu horretan palpa daiteke aortaren pultsua pertsona meheetan, eta hor neurtzen da aneurisma abdominala ekografian.
Pareta-adarrak eta errai-adarrak
Pareta-adarrak arteria metametikoak, arteria frenikoak eta arteria lunbarrak dira. Errai-adarren artean enbor handiak daude: enbor zeliakoa (arteria hepatiko komuna, arteria esplenikoa eta ezkerreko arteria gastrikoa), goiko arteria mesenterikoa, giltzurrungaineko arteriak, giltzurrun-arteriak, ureterrentzako adarrak, arteria gonadalak eta beheko arteria mesenterikoa. Amaieran arteria sakro medianoa dago.
Hiru enbor inpar horiek digestio-hodia hiru zatitan banatzen dute enbriologiatik datorren logikaren arabera: enbor zeliakoak aurreko hestea (urdaila, gibela, barea, duodenoaren hasiera), goiko mesenterikoak erdiko hestea (duodenotik zeharkako kolonera) eta beheko mesenterikoak atzeko hestea (hortik ondestera).
Erizaintzan: goiko arteria mesenterikoaren buxadurak heste-iskemia ematen du, oso mina handia eta abdomen hasieran bigun batekin; larrialdi larria da eta askotan berandu diagnostikatzen da.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| aorta abdominala | aorta abdominal |
| aorta-hiatoa | hiato aórtico |
| enbor zeliakoa | tronco celíaco |
| arteria mesenterikoa | arteria mesentérica |
| arteria gonadala | arteria gonadal |
| arteria iliako komuna | arteria ilíaca común |
2Ahozko laburpena
Blokearen ideia nagusiak, testuarekin bat datozenak. Esaldi batean klik eginez hara salto egiten da.
Transkripzioa
3Apunteetako irudiak
Irudi bakoitza handitu daiteke; etiketak gaztelaniaz edo ingelesez daudenean, euskarazko itzulpena azpian dago.
Irudiak aurrebistan bakarrik ikus daitezke, apunteetako materiala baitira.
Arakatu 2D
Kanpoko eskema anatomikoak, lizentzia librekoak eta biltegian bertan gordeak. Apunteetako irudiak osatzen dituzte, ez dituzte ordezkatzen.
Kreditua eta lizentzia
OpenStax College, «2121 Aorta», vía Wikimedia Commons. CC BY 3.0.
Aldaketak: Reducido a 960 px de ancho y convertido a WebP (ffmpeg). Sin retoques sobre el dibujo.
3D eredua
BODYPARTS3D / ATLAS
4 · 3D eredua
Aorta abdominala, enbor zeliakoa eta bi arteria mesenterikoak, ornoen aurrean. Arteria lunbarrak eta metametikoak ez daude eredu honetan: irudietan ikusi.
Arrastatu biratzeko; erabili bi hatz edo gurpila hurbiltzeko. Teklatuan: geziak biratzeko; + eta − zoomerako. Zerrendak edozein egitura hautatzeko aukera ematen du.
Hautaketa
Abdomena: hormak, hodiak eta erraiak
Arakatu abdomeneko horma, aorta abdominala eta beheko kaba bena, gernu-aparatua eta digestio-erraiak.
Ereduaren jatorria eta mugak
Atlas estatikoa eta sinplifikatua. BodyParts3D 4.0 atlasak ez ditu abdomeneko muskulu zuzena, barneko lapranak, zeharkakoa, karratu lunbarra, peritoneoa, epiploiak ezta plexo begetatiboak ere: irudietan ikusi. Koloreak didaktikoak dira.
BodyParts3D, © The Database Center for Life Science licensed under CC Attribution 4.0 International