09 / 10 · 15 · §2.1
Pelbisa: ondestea, anpulua eta uzkiaLa pelvis: recto, ampolla y ano
Pelbisa abdomenaren azpian dago, aldakaren barrunbean, eta hiru aparatuen azken zatia hartzen du. Digestio-hodiaren amaieran, borondatearen eta erreflexuaren arteko oreka bat dago.
1Testua
- Pelbisak zer erraik hartzen dituen izendatzea.
- Ondestearen mugak eta paretaren geruzak deskribatzea.
- Uzkiaren bi esfinterrak eta haien kontrola bereiztea.
Apunteetan ez dagoena da: lehen mailarako gehitutako azalpena. Azterketak apunteak eskatzen ditu.
Zer dagoen pelbisean
Pelbisa abdomenaren behean dago, aldakaren barrunbean, eta hainbat errai hartzen ditu: digestio-aparatuaren azken zatia, gernu-aparatuaren beheko aldea eta ugal-aparatua.
Ondestea
Ondestea heste lodiaren azken zatia da, kolon sigmoidearen eta uzkiaren artean; 15 cm inguru ditu. Goiko muga angelu rektosigmoideoa da eta behekoa muskulu puborrektala. Uzkiaren muskulu jasotzaileak (perinea) puborrektala, pubokokzigeoa eta iliokokzigeoa dira. Paretaren geruzak mukosa (lisoagoa), azpimukosa, muskularra (zirkularra eta longitudinala) eta serosoa dira.
Ondeste-anpulua hodiaren zabalgune bat da: gorotzak bertan pilatzen dira kanporatuak izan arte, eta mugimendu peristaltikoen eta prentsa abdominalaren bidez kanporatzen dira. Uzkia perinearen barnean sartzen da eta bi esfinter ditu: barneko lisoa, ez borondatezkoa, eta kanpoko ildaskatua, borondatezkoa.
Bi esfinterren jokoa da kontinentziaren gakoa: anpulua betetzean barneko esfinterra erlaxatzen da erreflexuz, eta kanpokoa borondatez ixten da momentua iritsi arte. Horregatik galtzen da kontinentzia nerbio-kalteetan edo esfinterraren lesioetan.
Erizaintzan: ondestearen bidez tenperatura hartzen da, supositorioak eta enemak jartzen dira, eta ukipen errektala egiten da prostata edo masak baloratzeko. Anpuluaren kokapena ezagutzeak min gutxiagorekin egiten laguntzen du.
Odoleztatzea eta inerbazioa
Ondestearen arteriak beheko arteria mesenterikoa, arteria sakro ertaina eta barneko arteria iliakoaren adarrak dira; benak barneko bena iliakoa eta beheko bena mesenterikoa. Inerbazioan, sinpatikoa ondesteko plexutik dator eta parasinpatikoa plexu sakroaren adarretatik; uzkiaren kanpoko esfinterra nerbio pudendoaren adarrek inerbatzen dute.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| ondestea | recto |
| anpulua | ampolla rectal |
| uzkia | ano |
| muskulu puborrektala | músculo puborrectal |
| perinea | periné |
| nerbio pudendoa | nervio pudendo |
2Ahozko laburpena
Blokearen ideia nagusiak, testuarekin bat datozenak. Esaldi batean klik eginez hara salto egiten da.
Transkripzioa
3Apunteetako irudiak
Irudi bakoitza handitu daiteke; etiketak gaztelaniaz edo ingelesez daudenean, euskarazko itzulpena azpian dago.
Irudiak aurrebistan bakarrik ikus daitezke, apunteetako materiala baitira.
Arakatu 2D
Kanpoko eskema anatomikoak, lizentzia librekoak eta biltegian bertan gordeak. Apunteetako irudiak osatzen dituzte, ez dituzte ordezkatzen.
Kreditua eta lizentzia
OpenStax College, «809 Male Female Pelvic Girdle», vía Wikimedia Commons. CC BY 3.0.
Aldaketak: Reducido a 500 px de ancho y convertido a WebP (ffmpeg). Sin retoques sobre el dibujo.
3D eredua
BODYPARTS3D / ATLAS
4 · 3D eredua
Pelbiseko hezurrak eta ondestea alboko ikuspegian. Uzkiaren muskulu jasotzaileak ez daude BodyParts3D atlasean: irudietan ikusi.
Arrastatu biratzeko; erabili bi hatz edo gurpila hurbiltzeko. Teklatuan: geziak biratzeko; + eta − zoomerako. Zerrendak edozein egitura hautatzeko aukera ematen du.
Hautaketa
Pelbisa eta ugal-aparatu maskulinoa
Arakatu pelbiseko hezurrak, ondestea, gernu-maskuria eta ugal-aparatu maskulinoa.
Ereduaren jatorria eta mugak
BodyParts3D 4.0 gizonezko emaile bakar batena da: ez du ugal-aparatu femeninorik (obulutegiak, tronpak, umetokia, bagina). Horiek eskema propioan eta irudietan ikusi behar dira; ez dira hemen gehitzen, gorputz maskulino batean emakumezko piezak jartzea anatomia faltsua izango litzatekeelako. Uzkiaren muskulu jasotzaileak eta peritoneo pelbikoa ere ez daude atlasean.
BodyParts3D, © The Database Center for Life Science licensed under CC Attribution 4.0 International