02 · 08 · §2.1.5.2
Bizkarreko muskuluak: estrintsekoak (3. eta 4. planoak)Músculos de la espalda: extrínsecos (planos 3 y 4)
Muskulu estrintsekoak bizkarrean daude, baina saihetsak edo goiko gorputz-adarra mugitzen dituzte. Sakonenek arnasketan laguntzen dute; azalekoek eskapula eta humeroa mugitzen dituzte.
1Testua
- Atzeko muskulu serratoen funtzioa arnasketan azaltzea.
- Erronboideen eta eskapularen jasotzailearen ekintza eta inerbazioa lotzea.
- Trapezioa eta muskulu latisimoa deskribatzea, eta bi faszia garrantzitsuak ezagutzea.
Apunteetan ez dagoena da: lehen mailarako gehitutako azalpena. Azterketak apunteak eskatzen ditu.
3. planoa: estrintseko sakonak
Muskulu estrintsekoek goiko gorputz-adarraren elementuen mugimenduan eta arnasketan laguntzen dute.
Atzeko goiko muskulu serratoak arnasketan saihetsak igotzen ditu; bizkar-muin nerbioek (T1–T4) inerbatzen dute. Atzeko beheko muskulu serratoak arnasketan saihetsak jaisten laguntzen du; bizkar-muin nerbioek (T9–T12) inerbatzen dute.
Goiko serratoaren inerbazioa bibliografian T2–T5 saihetsarteko nerbioei egozten zaie gehienetan (apunteetan T1–T4). Gainera, bi serratoen arnas funtzioa txikia da eta eztabaidatua. Egiaztatu irakaslearekin (SRC-39).
Erronboide nagusiak eta txikiak eskapula atzeratzen dute eta toraxaren hormara finkatzen dute; eskapularen bizkar-nerbioak (C4–C5) inerbatzen ditu eta serratoen gainean daude. Eskapularen muskulu jasotzaileak eskapula igotzen du; eskapularen bizkar-nerbioak (C5) inerbatzen du.
Erronboideak apofisi zorrotzetatik (C7–T5) eskapularen ertz medialera doaz, zeharka: bi eskapulak elkarrengana hurbiltzen dituzte, «bularra ateratzean» bezala. Jasotzailea lehen lau orno zerbikaletatik eskapularen goiko angelura doa: sorbaldak altxatzean uzkurtzen da.
Bizkarreko fasziak
Bizkarrean bi faszia garrantzitsu daude. Faszia torakolunbarrak («gerrikoa», geruza fasziko eta aponeurotikoen sarea) bizkarrezurraren muskuluak abdomenetik, gerrialdetik eta psoas-iliakotik bereizten ditu. Bestea garondoko faszia (lotailua) da.
Faszia ehun konektibo zuntzezko xafla bat da, muskuluak inguratu eta bereizten dituena. Faszia torakolunbarrak zuzentzaileak inguratzen ditu eta muskulu latisimoaren eta abdomeneko muskuluen lotura-puntua da; horregatik, uzkurtzean enborra gerriko baten antzera egonkortzen du.
4. planoa: estrintseko azalekoak
Muskulu trapezioak eskapula altxatzen, atzeratzen eta biratzen du. Garondotik klabikularaino hedatzen da.
Muskulu latisimoak (dortsal zabalak) humeroa mugitzen eta biratzen du; nerbio torakodortsalak (C6–C8) inerbatzen du.
Apunteetan latisimoak «humeroa zabaldu eta errotatu» egiten duela idatzita dago. Bibliografian humeroa luzatzen du, hurbiltzen du (addukzioa) eta barnerantz biratzen du: igeriketan edo kirten bati tiratzean bezala. Egiaztatu irakaslearekin (SRC-38).
Trapezioak hiru zati ditu: goikoak (beheranzkoak) eskapula altxatzen du, erdikoak atzeratzen du eta behekoak (goranzkoak) jaisten du; goiko eta beheko zatiek batera eskapula biratzen dute besoa buru gainetik altxatzeko. Garezurreko XI. nerbioak (nerbio osagarriak) inerbatzen du, ez bizkar-muin nerbio batek.
Latisimoa gorputzeko muskulu zabalenetakoa da: faszia torakolunbarretik eta gandor iliakotik humeroraino doa. Erizaintzan: muletekin ibiltzean edo ohean gora egiteko eskuekin bultzatzean latisimoak lan handia egiten du.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Atzeko goiko / beheko muskulu serratoa | Serrato posterior superior / inferior |
| Erronboide nagusia / txikia | Romboides mayor / menor |
| Eskapularen muskulu jasotzailea | Elevador de la escápula |
| Eskapularen bizkar-nerbioa | Nervio dorsal de la escápula |
| Faszia torakolunbarra | Fascia toracolumbar |
| Muskulu trapezioa | Músculo trapecio |
| Muskulu latisimoa (dortsal zabala) | Dorsal ancho |
| Nerbio torakodortsala | Nervio toracodorsal |
2Ahozko laburpena
Blokearen ideia nagusiak, testuarekin bat datozenak. Esaldi batean klik eginez hara salto egiten da.
Transkripzioa
3Apunteetako irudiak
Irudi bakoitza handitu daiteke; etiketak gaztelaniaz edo ingelesez daudenean, euskarazko itzulpena azpian dago.
Irudiak aurrebistan bakarrik ikus daitezke, apunteetako materiala baitira.
3D eredua
BODYPARTS3D / ATLAS
4 · 3D eredua
Serratoak, erronboideak eta eskapularen jasotzailea. Aldatu «4. planoa» geruzara trapezioa ikusteko. Latisimoa eta faszia torakolunbarra ez daude BodyParts3D atlasean: ikusi irudiak.
Arrastatu biratzeko; erabili bi hatz edo gurpila hurbiltzeko. Teklatuan: geziak biratzeko; + eta − zoomerako. Zerrendak edozein egitura hautatzeko aukera ematen du.
Hautaketa
Bizkarreko muskuluak
Bizkarreko muskuluak apunteetako lau planoetan: intrintseko sakonak eta azalekoak, estrintseko sakonak eta azalekoak.
Ereduaren jatorria eta mugak
BodyParts3D atlaseko muskuluak, bi aldeetakoak eta sinplifikatuak. Atlasean ez daude muskulu latisimoa (dortsal zabala), multifidoa, faszia torakolunbarra, garondoko lotailua, nerbioak eta hodiak: ikusi irudiak. Koloreak didaktikoak dira; mugimendurik ez.
BodyParts3D, © The Database Center for Life Science licensed under CC Attribution 4.0 International
Iturri-berrikuspenak: SRC-38, SRC-39