02 · 09 · §2.1.6–2.1.7
Inerbazioa eta odoleztatzeaInervación e irrigación
Bizkar-muina segmentuz segmentu antolatuta dago: maila bakoitzean ezkerreko eta eskuineko nerbio bana ateratzen dira. Odola lepoan orno-arteriek eta toraxean atzeko saihetsarteko arteriek ekartzen dute.
1Testua
- Metamera zer den definitzea.
- Bizkar-muin nerbio baten aurreko eta atzeko sustraiak eta gongoila deskribatzea.
- Bizkarreko eskualde bakoitzeko arteria nagusiak izendatzea.
Apunteetan ez dagoena da: lehen mailarako gehitutako azalpena. Azterketak apunteak eskatzen ditu.
Metamera eta bizkar-muin nerbioak
Metamera bizkar-muinaren zeharkako segmentu bat da. Maila bakoitzean ezkerreko eta eskuineko nerbio bikiak sortzen dira.
Nerbio horietako bakoitza bizkar-muineko gongoil batekin lotzen da, eta bi nerbio-sustrai daude: aurrekoa eta atzekoa.
Atzeko sustraia sentsitiboa da: larruazaletik eta muskuluetatik datorren informazioa bizkar-muinera eramaten du, eta bere neuronen gorputzak gongoilean daude (horregatik du lodigune bat). Aurreko sustraia motorra da: bizkar-muinetik muskuluetara agindua eramaten du. Bi sustraiak ornoarteko zuloan elkartzen dira eta bizkar-muin nerbio mistoa osatzen dute.
31 bizkar-muin nerbio pare daude: 8 zerbikal, 12 toraziko, 5 lunbar, 5 sakro eta 1 kokzigeo. Zerbikalak 8 dira 7 ornoren ordez, lehenengoa garezurraren eta atlasaren artean ateratzen delako. Bizkar-muina bizkarrezurra baino motzagoa denez, beheko segmentuak beren ornoen gainetik daude eta sustraiak behera jaisten dira zaldi-buztana osatuz.
Erizaintzan: nerbio bakoitzak larruazal eremu bat inerbatzen du (dermatoma). Dermatomen mapak erabiltzen dira anestesia epiduralaren maila egiaztatzeko, bizkar-muineko lesio baten maila kalkulatzeko edo herpes zosterraren banaketa ulertzeko (nerbio baten eremuan, gorputzaren alde batean).
Odoleztatzea
Lepoan, orno-arteriek eta arteria zerbikal goranzkoak odoleztatzen dute. Toraxean, atzeko saihetsarteko arteriek.
Arteria hauek adar segmentarioak ematen dituzte, ornoarteko zuloetatik sartu eta ornoak, meningeak eta bizkar-muina elikatzen dituztenak. Bizkar-muinak luzetara aurreko arteria espinal bat eta atzeko bi ditu. Gerrian arteria lunbarrek eta pelbisean arteria sakro alboetakoek hartzen dute txanda. Arteria segmentario handienetako bat Adamkiewicz-en arteria da, bizkar-muinaren beheko zatiarentzat garrantzitsua.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Metamera (bizkar-muineko segmentua) | Metámera (segmento medular) |
| Bizkar-muin nerbioa | Nervio raquídeo (espinal) |
| Aurreko (motor) sustraia | Raíz anterior (motora) |
| Atzeko (sentsitibo) sustraia | Raíz posterior (sensitiva) |
| Bizkar-muineko gongoila | Ganglio raquídeo (espinal) |
| Dermatoma | Dermatoma |
| Orno-arteria / arteria zerbikal goranzkoa | Arteria vertebral / cervical ascendente |
| Atzeko saihetsarteko arteriak | Arterias intercostales posteriores |
2Ahozko laburpena
Blokearen ideia nagusiak, testuarekin bat datozenak. Esaldi batean klik eginez hara salto egiten da.
Transkripzioa
3Apunteetako irudiak
Irudi bakoitza handitu daiteke; etiketak gaztelaniaz edo ingelesez daudenean, euskarazko itzulpena azpian dago.
Irudiak aurrebistan bakarrik ikus daitezke, apunteetako materiala baitira.
Arakatu 2D
Kanpoko eskema anatomikoak, lizentzia librekoak eta biltegian bertan gordeak. Apunteetako irudiak osatzen dituzte, ez dituzte ordezkatzen.
Kreditua eta lizentzia
OpenStax, «1313 Spinal Cord Cross Section», Anatomy & Physiology (cnx.org), vía Wikimedia Commons. CC BY 4.0.
Aldaketak: Reducido a 960 px de ancho y convertido a WebP (ffmpeg). Sin retoques sobre el dibujo.
3D eredua
BODYPARTS3D / ATLAS
4 · 3D eredua
Bizkarrezur gardenaren barruan bizkar-muina eta zaldi-buztana (eskemak), metamera baten sustraiak eta gongoilak, orno-arteriak eta aorta. Nerbioak eta bizkar-muina eskema propioak dira; arteriak atlasekoak. Arteria zerbikal goranzkoa ez dago atlasean.
Arrastatu biratzeko; erabili bi hatz edo gurpila hurbiltzeko. Teklatuan: geziak biratzeko; + eta − zoomerako. Zerrendak edozein egitura hautatzeko aukera ematen du.
Hautaketa
Bizkar-muineko gongoila
Ereduaren jatorria eta mugak
Hezurrak eta diskoak BodyParts3D atlasekoak dira, sinplifikatuta; koloreak eskualdeka jarri dira. Atlasean ez daude koxisa, bizkar-muinaren azalera, nerbioak eta lotailuak: koxisa, bizkar-muina (orno-kanalaren erdian), zaldi-buztana eta metamera baten nerbioak eskema propioak dira, tamaina eta kokapen gutxi gorabeherakoarekin. Diskoek ez dute eraztuna eta nukleoa bereizten: ikusi irudiak.
BodyParts3D, © The Database Center for Life Science licensed under CC Attribution 4.0 International