02 · 09 · §2.1.6–2.1.7
Inerbazioa eta odoleztatzeaInervación e irrigación
Bizkar-muina segmentuz segmentu antolatuta dago: maila bakoitzean ezkerreko eta eskuineko nerbio bana ateratzen dira. Odola lepoan orno-arteriek eta toraxean atzeko saihetsarteko arteriek ekartzen dute.
1Testua
- Metamera zer den definitzea.
- Bizkar-muin nerbio baten aurreko eta atzeko sustraiak eta gongoila deskribatzea.
- Bizkarreko eskualde bakoitzeko arteria nagusiak izendatzea.
Apunteetan ez dagoena da: lehen mailarako gehitutako azalpena. Azterketak apunteak eskatzen ditu.
Metamera eta bizkar-muin nerbioak
Metamera bizkar-muinaren zeharkako segmentu bat da. Maila bakoitzean ezkerreko eta eskuineko nerbio bikiak sortzen dira.
Nerbio horietako bakoitza bizkar-muineko gongoil batekin lotzen da, eta bi nerbio-sustrai daude: aurrekoa eta atzekoa.
Atzeko sustraia sentsitiboa da: larruazaletik eta muskuluetatik datorren informazioa bizkar-muinera eramaten du, eta bere neuronen gorputzak gongoilean daude (horregatik du lodigune bat). Aurreko sustraia motorra da: bizkar-muinetik muskuluetara agindua eramaten du. Bi sustraiak ornoarteko zuloan elkartzen dira eta bizkar-muin nerbio mistoa osatzen dute.
31 bizkar-muin nerbio pare daude: 8 zerbikal, 12 toraziko, 5 lunbar, 5 sakro eta 1 kokzigeo. Zerbikalak 8 dira 7 ornoren ordez, lehenengoa garezurraren eta atlasaren artean ateratzen delako. Bizkar-muina bizkarrezurra baino motzagoa denez, beheko segmentuak beren ornoen gainetik daude eta sustraiak behera jaisten dira zaldi-buztana osatuz.
Erizaintzan: nerbio bakoitzak larruazal eremu bat inerbatzen du (dermatoma). Dermatomen mapak erabiltzen dira anestesia epiduralaren maila egiaztatzeko, bizkar-muineko lesio baten maila kalkulatzeko edo herpes zosterraren banaketa ulertzeko (nerbio baten eremuan, gorputzaren alde batean).
Odoleztatzea
Lepoan, orno-arteriek eta arteria zerbikal goranzkoak odoleztatzen dute. Toraxean, atzeko saihetsarteko arteriek.
Arteria hauek adar segmentarioak ematen dituzte, ornoarteko zuloetatik sartu eta ornoak, meningeak eta bizkar-muina elikatzen dituztenak. Bizkar-muinak luzetara aurreko arteria espinal bat eta atzeko bi ditu. Gerrian arteria lunbarrek eta pelbisean arteria sakro alboetakoek hartzen dute txanda. Arteria segmentario handienetako bat Adamkiewicz-en arteria da, bizkar-muinaren beheko zatiarentzat garrantzitsua.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Metamera (bizkar-muineko segmentua) | Metámera (segmento medular) |
| Bizkar-muin nerbioa | Nervio raquídeo (espinal) |
| Aurreko (motor) sustraia | Raíz anterior (motora) |
| Atzeko (sentsitibo) sustraia | Raíz posterior (sensitiva) |
| Bizkar-muineko gongoila | Ganglio raquídeo (espinal) |
| Dermatoma | Dermatoma |
| Orno-arteria / arteria zerbikal goranzkoa | Arteria vertebral / cervical ascendente |
| Atzeko saihetsarteko arteriak | Arterias intercostales posteriores |
2Ahozko laburpena
Blokearen ideia nagusiak, testuarekin bat datozenak. Esaldi batean klik eginez hara salto egiten da.
Transkripzioa
3Apunteetako irudiak
Irudi bakoitza handitu daiteke; etiketak gaztelaniaz edo ingelesez daudenean, euskarazko itzulpena azpian dago.
Apunteetatik hartua eta hobetua (moztua, handitua eta fokatua).
Etiketak euskaraz (3)
| Jatorrizkoa | Euskaraz |
|---|---|
| Segmentos medulares cervicales / dorsales / lumbares / sacros | Bizkar-muineko segmentu zerbikalak / dortsalak / lunbarrak / sakroak |
| Nervios raquídeos cervicales / dorsales / lumbares / sacros | Bizkar-muin nerbio zerbikalak / dortsalak / lunbarrak / sakroak |
| Cola de caballo | Zaldi-buztana |
Etiketak euskaraz (11)
| Jatorrizkoa | Euskaraz |
|---|---|
| Arteria espinal anterior / posterior | Aurreko / atzeko arteria espinala |
| Arterias medulares segmentarias | Bizkar-muineko arteria segmentarioak |
| Arteria vertebral | Orno-arteria |
| Arteria cervical ascendente | Arteria zerbikal goranzkoa |
| Arteria cervical profunda | Arteria zerbikal sakona |
| Tronco costocervical | Enbor kostozerbikala |
| Arteria subclavia | Arteria subklabioa |
| Arteria espinal segmentaria | Arteria espinal segmentarioa |
| Arteria intercostal posterior | Atzeko saihetsarteko arteria |
| Arteria de Adamkiewicz | Adamkiewicz-en arteria |
| Arteria sacra lateral | Arteria sakro alboetakoa |
Arakatu 2D
Kanpoko eskema anatomikoak, lizentzia librekoak eta biltegian bertan gordeak. Apunteetako irudiak osatzen dituzte, ez dituzte ordezkatzen.
Kreditua eta lizentzia
OpenStax, «1313 Spinal Cord Cross Section», Anatomy & Physiology (cnx.org), vía Wikimedia Commons. CC BY 4.0.
Aldaketak: Reducido a 960 px de ancho y convertido a WebP (ffmpeg). Sin retoques sobre el dibujo.
3D eredua
BODYPARTS3D / ATLAS
4 · 3D eredua
Bizkarrezur gardenaren barruan bizkar-muina eta zaldi-buztana (eskemak), metamera baten sustraiak eta gongoilak, orno-arteriak eta aorta. Nerbioak eta bizkar-muina eskema propioak dira; arteriak atlasekoak. Arteria zerbikal goranzkoa ez dago atlasean.
Arrastatu biratzeko; erabili bi hatz edo gurpila hurbiltzeko. Teklatuan: geziak biratzeko; + eta − zoomerako. Zerrendak edozein egitura hautatzeko aukera ematen du.
Hautaketa
Bizkar-muineko gongoila
Ereduaren jatorria eta mugak
Hezurrak eta diskoak BodyParts3D atlasekoak dira, sinplifikatuta; koloreak eskualdeka jarri dira. Atlasean ez daude koxisa, bizkar-muinaren azalera, nerbioak eta lotailuak: koxisa, bizkar-muina (orno-kanalaren erdian), zaldi-buztana eta metamera baten nerbioak eskema propioak dira, tamaina eta kokapen gutxi gorabeherakoarekin. Diskoek ez dute eraztuna eta nukleoa bereizten: ikusi irudiak.
BodyParts3D, © The Database Center for Life Science licensed under CC Attribution 4.0 International