06 · 04 · §1.4–1.4.3
Eskumuturra eta eskuko hezurrakMuñeca y huesos de la mano
Eskuak hogeita zazpi hezur ditu: zortzi karpoan, bost metakarpoan eta hamalau falangeetan. Karpoko bi errenkadak arku bat osatzen dute, eta arku horren azpitik igarotzen dira flexoreen tendoiak eta nerbio medianoa.
1Testua
- Karpoko zortzi hezurrak ordenan izendatzea.
- Metakarpoen eta falangeen antolaketa deskribatzea.
- Colles-en haustura eta karpoaren arkuaren garrantzia azaltzea.
Apunteetan ez dagoena da: lehen mailarako gehitutako azalpena. Azterketak apunteak eskatzen ditu.
Karpoak
Karpoak eskumuturra osatzen du, bi errenkadatan. Errenkada proximalean, lateraletik medialera: eskafoidea, semilunarra, piramidala eta pisiformea. Errenkada distalean, lateraletik medialera: trapezioa, trapezoidea, handia eta gakotsua.
Zortzi hezurrek ez dute plano bat osatzen: ahurraren aldera ahurdun arku bat eratzen dute. Arkuaren gainean karpoaren aurreko eraztun-lotailua tenkatzen da, eta bien artean geratzen den tuneletik hatzen flexoreen tendoiak eta nerbio medianoa pasatzen dira (7. eta 14. blokeak).
Eskafoidea da hausten den karpoko hezurra maizen, eskua luzatuta erortzean. Mina «tabakera anatomikoan» sumatzen da (erpuruaren oinarrian) eta lehen erradiografian ez da beti ikusten; odol-hornidura eskasa duenez, nekrosia gerta daiteke tratatu gabe.
Metakarpoak eta falangeak
Metakarpoek esku ahurra osatzen dute: bost hezur, bakoitzak oinaldea, gorputza eta burua dituela; batzuetan hezur sesamoideoak ere agertzen dira. Falangeak atzamarretan daude: hiru hezur (proximala, erdikoa eta distala), baina erpuruak (behatz lodiak) proximala eta distala bakarrik ditu.
Metakarpoen buruak dira ukabila ixtean nabarmentzen diren hazkoskorrak. Bosgarren metakarpoaren lepoaren haustura hain da ohikoa kolpe baten ondoren, non izen propioa duen: boxeolariaren haustura.
Colles-en haustura
Erradioaren epifisi distala da eskumuturreko giltzaduraren zatirik handiena (03. blokea); hor gertatzen da Colles-en haustura.
Colles-en haustura larrialdietako ohikoenetako bat da: eskua luzatuta erortzean gertatzen da, batez ere osteoporosia duten adineko emakumeetan. Zatia atzerantz mugitzen da eta eskumuturrak alboko ikuspegian «sardexka» itxura hartzen du. Tratamendua murrizketa eta immobilizazioa izan ohi da.
Erizaintzan: igeltsua jarri ondoren, bost zeinu kontrolatzen dira eskuan (kolorea, tenperatura, hanpadura, sentikortasuna eta mugimendua), eta besoa bihotzaren mailatik gora jartzeko eta hatzak mugitzeko agintzen zaio pazienteari.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Eskafoidea, semilunarra, piramidala, pisiformea | Escafoides, semilunar, piramidal, pisiforme |
| Trapezioa, trapezoidea, handia, gakotsua | Trapecio, trapezoide, grande, ganchoso |
| Karpoaren arkua | Arco del carpo |
| Metakarpoak | Metacarpianos |
| Falangeak | Falanges |
| Colles-en haustura | Fractura de Colles |
2Ahozko laburpena
Blokearen ideia nagusiak, testuarekin bat datozenak. Esaldi batean klik eginez hara salto egiten da.
Transkripzioa
3Apunteetako irudiak
Irudi bakoitza handitu daiteke; etiketak gaztelaniaz edo ingelesez daudenean, euskarazko itzulpena azpian dago.
Irudiak aurrebistan bakarrik ikus daitezke, apunteetako materiala baitira.
Arakatu 2D
Kanpoko eskema anatomikoak, lizentzia librekoak eta biltegian bertan gordeak. Apunteetako irudiak osatzen dituzte, ez dituzte ordezkatzen.
Kreditua eta lizentzia
OpenStax College, «806 Hand and Wrist», Anatomy & Physiology (cnx.org), vía Wikimedia Commons. CC BY 3.0.
Aldaketak: Reducido a 960 px de ancho y convertido a WebP (ffmpeg). Sin retoques sobre el dibujo.
3D eredua
BODYPARTS3D / ATLAS
4 · 3D eredua
Karpoko zortzi hezurrak kolore banarekin, metakarpoak eta falangeak. Hautatu hezur bakoitza izena ikusteko; «Eskumuturra» geruzan karpoaren eraztun-lotailua ere agertzen da.
Arrastatu biratzeko; erabili bi hatz edo gurpila hurbiltzeko. Teklatuan: geziak biratzeko; + eta − zoomerako. Zerrendak edozein egitura hautatzeko aukera ematen du.
Hautaketa
Goiko gorputz-adarra: hezurdura
Eskuineko goiko gorputz-adarraren hezurrak: klabikula, eskapula, humeroa, erradioa, kubitoa eta eskua.
Ereduaren jatorria eta mugak
BodyParts3D atlaseko hezurrak (eskuinekoak), sinplifikatuta; koloreak didaktikoak dira. Atlasean ez daude lotailuak, kapsulak, errodete glenoideoa ez lotailu triangeluarra (besaurreko hezur arteko mintza eta karpoaren eraztun-lotailua bai): ikusi irudiak. Mugimendurik ez.
BodyParts3D, © The Database Center for Life Science licensed under CC Attribution 4.0 International