06 · 02 · §1.2–1.2.1
Besoa: humeroaBrazo: húmero
Humeroa goiko gorputz-adarraren hezurrik luzeena eta lodiena da. Bere erliebe bakoitzak zerbait kontatzen du: muskulu bat, giltzadura bat edo, ildo espiralaren kasuan, nerbio bat.
1Testua
- Humeroaren hiru zatiak eta haien erliebeak izendatzea.
- Lepo anatomikoa eta lepo kirurgikoa bereiztea.
- Epifisi distaleko egiturak kubitoarekin eta erradioarekin lotzea.
Apunteetan ez dagoena da: lehen mailarako gehitutako azalpena. Azterketak apunteak eskatzen ditu.
Epifisi proximala
Humeroa goiko gorputz-adarraren hezurrik luzeena eta lodiena da. Epifisi proximalean burua dago (eskapularen barrunbe glenoideoarekin giltzatzen dena), lepo anatomikoa, trokina (tuberkulu txikia), trokiterra (tuberkulu nagusia), korridera bizipitala edo tuberkulu arteko ildoa, eta lepo kirurgikoa.
Bi lepoak ez dira gauza bera: lepo anatomikoa buruaren ingurua da (giltzadura-mugak markatzen ditu), eta lepo kirurgikoa apur bat beherago dago, epifisiaren eta diafisiaren artean. Lepo kirurgikoa da hausten dena adineko pertsonek erortzean, eta hortik datorkio izena. Ondo-ondotik igarotzen dira nerbio axilarra eta atzeko arteria zirkunflexu humerala.
Korridera bizipitalean bizeps brakialaren faszikulu luzearen tendoia igarotzen da, eta ildoaren bi ezpainetan hiru muskulu handi txertatzen dira (pektoral nagusia, biribil nagusia eta dortsal zabala). Trokiterrean mahuka errotatzaileko hiru muskulu (arantzagainekoa, arantzazpikoa eta biribil txikia) eta trokinean eskapulazpikoa.
Diafisia
Diafisiak bi ertz ditu, mediala eta laterala. Atzeko aldean nerbio erradialaren ildoa edo ildo espirala ikusten da, eta alboan tuberositate deltoidea, muskulu deltoidearen txertatze-gunea.
Erizaintzan garrantzitsua: humeroaren diafisiaren erdiko herena hausten denean, ildo espiralean doan nerbio erradiala kaltetu daiteke. Ondorioa eskumuturra zintzilik geratzea da («esku erorina»).
Epifisi distala
Epifisi distalean kondiloa dago (troklearekin), epikondilo laterala eta epitroklea (epikondilo mediala). Aurrean hobi koronoidea dago, kubitoaren apofisi koronoidearentzat, eta atzean olekranon-hobia, kubitoaren olekranonarentzat. Alboetan kondilogaineko gandorrak daude, mediala eta laterala.
Troklea kubitoarekin giltzatzen da eta kondiloa (kapitulua) erradioarekin: horrek bereizten ditu ukondoko bi giltzadurak. Epitroklearen atzetik nerbio kubitala igarotzen da azal azpian; hori da ukondoa kolpatzean hatz txikiraino sentitzen den «kalanbrea».
Epikondiloan besaurreko luzatzaileen jatorri komuna dago eta epitroklean flexoreena: hortik datoz tenistaren ukondoa (epikondilitisa) eta golflariaren ukondoa (epitrokleitisa), 12. blokean ikusiko ditugunak.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Trokiterra eta trokina | Troquíter y troquín (tubérculos mayor y menor) |
| Korridera bizipitala | Corredera bicipital (surco intertubercular) |
| Lepo anatomikoa / lepo kirurgikoa | Cuello anatómico / cuello quirúrgico |
| Ildo espirala (nerbio erradiala) | Surco espiral (nervio radial) |
| Tuberositate deltoidea | Tuberosidad deltoidea |
| Troklea eta kondiloa | Tróclea y cóndilo |
| Epitroklea eta epikondiloa | Epitróclea y epicóndilo |
2Ahozko laburpena
Blokearen ideia nagusiak, testuarekin bat datozenak. Esaldi batean klik eginez hara salto egiten da.
Transkripzioa
3Apunteetako irudiak
Irudi bakoitza handitu daiteke; etiketak gaztelaniaz edo ingelesez daudenean, euskarazko itzulpena azpian dago.
Irudiak aurrebistan bakarrik ikus daitezke, apunteetako materiala baitira.
Arakatu 2D
Kanpoko eskema anatomikoak, lizentzia librekoak eta biltegian bertan gordeak. Apunteetako irudiak osatzen dituzte, ez dituzte ordezkatzen.
Kreditua eta lizentzia
OpenStax College, «804 Humerus and Elbow», Anatomy & Physiology (cnx.org), vía Wikimedia Commons. CC BY 3.0.
Aldaketak: Reducido a 676 px de ancho y convertido a WebP (ffmpeg). Sin retoques sobre el dibujo.
3D eredua
BODYPARTS3D / ATLAS
4 · 3D eredua
Humeroa eta eskapula. Hautatu «Humeroa» eta biratu atzera olekranon-hobia eta ildo espiralaren gunea ikusteko; erliebe txikienak irudietan hobeto ikusten dira.
Arrastatu biratzeko; erabili bi hatz edo gurpila hurbiltzeko. Teklatuan: geziak biratzeko; + eta − zoomerako. Zerrendak edozein egitura hautatzeko aukera ematen du.
Hautaketa
Goiko gorputz-adarra: hezurdura
Eskuineko goiko gorputz-adarraren hezurrak: klabikula, eskapula, humeroa, erradioa, kubitoa eta eskua.
Ereduaren jatorria eta mugak
BodyParts3D atlaseko hezurrak (eskuinekoak), sinplifikatuta; koloreak didaktikoak dira. Atlasean ez daude lotailuak, kapsulak, errodete glenoideoa ez lotailu triangeluarra (besaurreko hezur arteko mintza eta karpoaren eraztun-lotailua bai): ikusi irudiak. Mugimendurik ez.
BodyParts3D, © The Database Center for Life Science licensed under CC Attribution 4.0 International