08 · 09 · §2.2.10
Toraxeko enbor arterio-benoso handiakGrandes troncos arteriovenosos torácicos
Bihotzaren goiko aldetik ateratzen eta sartzen diren hodi handiak: birika-enborra, aorta eta bena kabak. Mapa hau ezagutzeak gorputz osoko zirkulazioa ulertzen laguntzen du.
1Testua
- Aortaren zatiak eta arkuaren hiru adarrak ordenan izendatzea.
- Goiko bena kabaren eraketa azaltzea.
- Hodi handien kokapena trakearekin eta bronkioekin erlazionatzea.
Apunteetan ez dagoena da: lehen mailarako gehitutako azalpena. Azterketak apunteak eskatzen ditu.
Birika-enborra
Arteria pulmonarra (birika-enborra) eskuineko eta ezkerreko arteria pulmonarretan banatzen da.
Birika-enborra eskuineko bentrikulutik irteten da, aortaren aurrean eta ezkerrean, eta aortaren arkuaren azpian banatzen da. Eskuineko birika-arteria goranzko aortaren eta goiko bena kabaren atzetik igarotzen da eskuineko birikara iristeko.
Aorta eta aortaren arkua
Aortak goranzko zatia eta arkua ditu toraxaren goialdean. Arkua ezkerreko bronkioaren gainetik pasatzen da, eta ondoren beherantz jarraitzen du; diafragma zeharkatzean aorta abdominal bihurtzen da.
Aortaren arkutik hiru arteria-enbor nagusi ateratzen dira: eskuineko arteria-enbor brakiozefalikoa, berehala eskuineko arteria karotidan eta eskuineko arteria subklabioan banatzen dena; ezkerreko arteria karotida; eta ezkerreko arteria subklabioa. Karotidek lepoa eta burua odoleztatzen dituzte, eta subklabioek goiko gorputz-adarrak.
Asimetria bat dago: eskuinean enbor brakiozefaliko bakarra dago, eta ezkerrean karotida eta subklabioa zuzenean irteten dira arkutik. Arkua T4–T5 ornoen mailan hasten eta amaitzen da, gutxi gorabehera (angelu esternalaren planoa), irudian ikus daitekeenez.
Bena kabak
Benen enbor handiak arterien aurreko eskuineko aldetik sartzen dira bihotzera. Beheko bena kabak diafragma zeharkatzen du eta eskuineko aurikularen beheko aldera iristen da.
Lepotik datozen bena jugularrak eta goiko gorputz-adarretik datozen bena subklabioak elkartzean bena brakiozefalikoak (enbor brakiozefaliko benosoak) sortzen dira. Ezkerrekoaren eta eskuinekoaren elkarketak goiko bena kaba sortzen du, eta hau eskuineko aurikulan sartzen da goiko aldetik.
Ezkerreko bena brakiozefalikoa luzeagoa da eta zeharka pasatzen da arkuaren adarren aurretik. Jugularraren eta subklabioaren elkargunean (angelu benosoan) husten dira hodi linfatiko handiak ere. Erizaintzan kateter zentralak bena jugularretik edo subklabiotik sartu eta goiko bena kabaraino eramaten dira.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Goranzko aorta | Aorta ascendente |
| Aortaren arkua | Cayado aórtico |
| Beheranzko aorta | Aorta descendente |
| Arteria-enbor brakiozefalikoa | Tronco braquiocefálico |
| Arteria karotida amankomuna | Arteria carótida común |
| Arteria subklabioa | Arteria subclavia |
| Bena jugularra | Vena yugular |
| Bena brakiozefalikoa | Vena braquiocefálica |
| Goiko / beheko bena kaba | Vena cava superior / inferior |
2Ahozko laburpena
Blokearen ideia nagusiak, testuarekin bat datozenak. Esaldi batean klik eginez hara salto egiten da.
Transkripzioa
3Apunteetako irudiak
Irudi bakoitza handitu daiteke; etiketak gaztelaniaz edo ingelesez daudenean, euskarazko itzulpena azpian dago.
Apunteetatik hartua eta hobetua (moztua, handitua eta fokatua).
Etiketak euskaraz (8)
| Jatorrizkoa | Euskaraz |
|---|---|
| Aorta ascendente | Goranzko aorta |
| Tronco pulmonar | Birika-enborra |
| Vena cava superior / inferior | Goiko / beheko bena kaba |
| Cayado aórtico | Aortaren arkua |
| Arteria pulmonar izquierda / derecha | Ezkerreko / eskuineko birika-arteria |
| Venas pulmonares izquierdas / derechas | Ezkerreko / eskuineko birika-benak |
| Aurícula derecha | Eskuineko aurikula |
| Seno pericárdico oblicuo | Sinu perikardiko zeiharra |
Etiketak euskaraz (8)
| Jatorrizkoa | Euskaraz |
|---|---|
| Tráquea | Trakea |
| Arteria braquiocefálica | Arteria-enbor brakiozefalikoa |
| Vena braquiocefálica izquierda | Ezkerreko bena brakiozefalikoa |
| Vena cava superior | Goiko bena kaba |
| Cayado aórtico | Aortaren arkua |
| Nivel vertebral T4/5 | T4/T5 orno-maila |
| Bronquio principal izquierdo / derecho | Ezkerreko / eskuineko bronkio nagusia |
| Tronco pulmonar | Birika-enborra |
Etiketak euskaraz (11)
| Jatorrizkoa | Euskaraz |
|---|---|
| Internal / External carotid artery | Barneko / kanpoko arteria karotida |
| Common carotid artery | Arteria karotida amankomuna |
| Superior laryngeal / thyroid artery | Goiko arteria laringeoa / tiroidea |
| Inferior laryngeal / thyroid artery | Beheko arteria laringeoa / tiroidea |
| Thyrohyoid membrane | Mintz tirohioideoa |
| Thyroid / Cricoid cartilage | Kartilago tiroidea / krikoidea |
| Trachea / Esophagus | Trakea / esofagoa |
| Thyrocervical trunk | Enbor tirozerbikala |
| Subclavian artery | Arteria subklabioa |
| Inferior constrictor muscle of pharynx | Faringeko beheko muskulu uzkurtzailea |
| Scalene tubercle on rib I | 1. saihetseko eskalenoen tuberkulua |
Etiketak euskaraz (10)
| Jatorrizkoa | Euskaraz |
|---|---|
| Arteria carótida común derecha / izquierda | Eskuineko / ezkerreko arteria karotida amankomuna |
| Vena yugular interna derecha / izquierda | Eskuineko / ezkerreko barneko bena jugularra |
| Arteria / Vena subclavia | Arteria / bena subklabioa |
| Vena braquiocefálica derecha / izquierda | Eskuineko / ezkerreko bena brakiozefalikoa |
| Cayado aórtico / Aorta ascendente / Aorta torácica | Aortaren arkua / goranzko aorta / aorta torazikoa |
| Arteria pulmonar derecha / izquierda | Eskuineko / ezkerreko birika-arteria |
| Bronquio principal | Bronkio nagusia |
| Tronco pulmonar | Birika-enborra |
| Esófago / Tráquea | Esofagoa / trakea |
| Vena cava superior | Goiko bena kaba |
Etiketak euskaraz (9)
| Jatorrizkoa | Euskaraz |
|---|---|
| Right internal jugular vein | Eskuineko barneko bena jugularra |
| Superior / Inferior thyroid vein | Goiko / beheko bena tiroidea |
| Superior / Inferior laryngeal vein | Goiko / beheko bena laringeoa |
| Hyoid bone | Hezur hioidea |
| Thyrohyoid membrane | Mintz tirohioideoa |
| Cricothyroid ligament | Lotailu krikotiroideoa |
| Thyroid gland | Tiroide-guruina |
| Right subclavian vein | Eskuineko bena subklabioa |
| Manubrium of sternum | Esternoiaren eskutokia |
3D eredua
BODYPARTS3D / ATLAS
4 · 3D eredua
Hautatu adar bakoitza eta jarraitu bere ibilbidea. Birika-arteriak morez daude, oxigeno gutxiko odola daramatelako.
Arrastatu biratzeko; erabili bi hatz edo gurpila hurbiltzeko. Teklatuan: geziak biratzeko; + eta − zoomerako. Zerrendak edozein egitura hautatzeko aukera ematen du.
Hautaketa
Goranzko aorta eta aortaren arkua
Ereduaren jatorria eta mugak
Atlas estatikoa. Koloreak didaktikoak dira. BodyParts3D 4.0 atlasak ez ditu nerbio bagoa, gongoil-katea, hodi linfatiko torazikoa, perikardioa edo pleura; irudietan ikusi. Hezurrak orientaziorako erdi-gardenak dira.
BodyParts3D, © The Database Center for Life Science licensed under CC Attribution 4.0 International
BodyParts3D · CC BY 4.0 · Kredituak eta aldaketak
FMA3736 · FMA3768 / aorta-arch