03 · 09 · §3.3.6–3.3.7
Ehun konektibo harroa, trinkoa eta adiposoaTejido conectivo laxo, denso y adiposo
Zuntzen kopuruak eta antolaketak erabakitzen dute ehun konektiboa nolakoa den: harroa hutsuneak betetzen ditu, trinkoak tentsioari eusten dio eta adiposoak gantza gordetzen du.
1Testua
- Ehun konektibo harroa eta trinkoa bereiztea.
- Trinko irregularra, erregularra eta elastikoa adibideekin lotzea.
- Ehun adiposoaren funtzioa eta motak ezagutzea.
Apunteetan ez dagoena da: lehen mailarako gehitutako azalpena. Azterketak apunteak eskatzen ditu.
Ehun konektibo orokorra: harroa eta trinkoa
Ehun konektibo harroak organoen arteko tarteak betetzen ditu, haien elikadura bermatzeko. Trinkoak tentsio mekanikoaren aurrean erresistentzia ematen du. Trinko irregularra azaleko dermisean eta organoen inguruan dago; erregularra tendoietan, lotailuetan eta fasziatan; eta elastikoa biriketan eta lotailu elastikoetan (ornoen artean).
Zuntzen norabideak funtzioa azaltzen du. Trinko erregularrean kolageno-sortak paraleloak dira, indarra norabide bakarrean datorrelako (muskuluak tendoitik tiratzen du). Irregularrean sortak norabide guztietan gurutzatzen dira, dermisak edozein aldetatik jasotzen baititu tirakadak. Harroan zuntz gutxi eta hutsune asko daude: han hedatzen da hantura eta hanpadura (edema).
Erizaintzan: injekzio subkutaneoak (intsulina, heparina) larruazalpeko ehun harro eta adiposora egiten dira; han xurgapena motela eta etengabea da. Edemak ehun harro horretan pilatutako likidoa dira, eta hatzarekin sakatzean zuloa geratzen da.
Ehun adiposoa
Ehun adiposoko adipozitoak gantz-biltegiak dira.
Apunteetan gantza «txuria edo zuria» izan daitekeela idatzita dago (errepikapena). Bi motak gantz zuria eta gantz marroia dira (SRC-48).
Gantz zurian adipozito bakoitzak tanta handi bakarra du eta nukleoa ertzera bultzatuta dago; energia gorde, isolatu eta organoak babesten ditu. Gantz marroian tanta txiki asko eta mitokondrio ugari daude, eta beroa sortzen du; jaioberrietan ugaria da, bizkarrean eta lepoan, hotzetik babesteko.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Ehun konektibo harroa | Tejido conectivo laxo |
| Ehun konektibo trinko irregularra / erregularra / elastikoa | Tejido conectivo denso irregular / regular / elástico |
| Dermisa | Dermis |
| Ehun adiposo zuria / marroia | Tejido adiposo blanco / pardo |
| Edema | Edema |
2Ahozko laburpena
Blokearen ideia nagusiak, testuarekin bat datozenak. Esaldi batean klik eginez hara salto egiten da.
Transkripzioa
3Apunteetako irudiak
Irudi bakoitza handitu daiteke; etiketak gaztelaniaz edo ingelesez daudenean, euskarazko itzulpena azpian dago.
Irudiak aurrebistan bakarrik ikus daitezke, apunteetako materiala baitira.
3D eredua
3D ESKEMA
4 · 3D eredua
Ezkerretik eskuinera: ehun harroa, trinko erregularra (kolageno-sorta paraleloak eta fibrozito-lerroak) eta ehun adiposoa (adipozito handiak nukleoa ertzean dutela).
Arrastatu biratzeko; erabili bi hatz edo gurpila hurbiltzeko. Teklatuan: geziak biratzeko; + eta − zoomerako. Zerrendak edozein egitura hautatzeko aukera ematen du.
Hautaketa
Ehun konektiboa (eskema)
Eskema 3D propioa: proportzioak puztuta geruzak ikusteko.
Ereduaren jatorria eta mugak
Eskema didaktiko propioa, ez mikroskopioko irudia. Tamainak, proportzioak eta kopuruak nahita aldatuta daude egiturak batera ikusteko (adibidez, erribosomak eta filamentuak puztuta). Koloreak didaktikoak dira, ez tindaketak.
ERIZAINTZA, scripts/build_schematic_models.py
Iturri-berrikuspenak: SRC-48