5 · 27 · §5.7.1
Aire bidezko transmisioa: orokortasunakLa transmisión por aire: generalidades
Airea bide estresantea da mikroorganismoarentzat: ez dago elikagairik ez hezetasunik. Baina azkarra da, eta neguan leku itxietan agerraldiak ematen dira.
1Testua
- Zergatik den aire bidea estresantea azaltzea.
- Fomite bat zer den azaltzea.
- Arnas sistemaren lau defentsa mekanismoak izendatzea.
- Adhesinak zer diren eta zertarako balio duten azaltzea.
5.7.1. AIRE BIDEZ TRANSMITITZEN DIREN GAIXOTASUNAK OROKORTASUNAK
Mikroorganismoarentzat transmisio bide “estresantea” -Elikagairik ez, hezetasunik ez ... (patogenoen biziraupen luzea ahalbidetzeko beharrezkoak) Aerosol edo tanta handien bidez → abiadura handiz → populazio gaixokorrera iristeko denbora asko murrizten da.
Azaleretan biziraun dezakete → Fomiteak (gailu bizigabeak)
PREBENTZIOA
Eskuen garbiketa maiz
Begiak ikutzea ekidin
Ahoa estali (eztula, doministikuak)
Musukoa
AGERRALDIAK
Unibertsitate ingurunean
Eskola, haurtzaindegia, adinekoen egoitza…
Patogenoak transmititzeko aukera handiak → gehiago neguan (leku itxiak)
Neguan gehiago
Ohikoak izaten dira hotzeri, gripe, bronkitis… AGERRALDIAK URTERO
GURE DEFENTSA MEKANISMOAK Egunero milaka mikroorganismo arnasten ditugu, baina arnas sistemako defentsak oso eraginkorrak direnez, infekzio eta gaixotasunak ekiditen dituzte.
Arnas bideetako epitelioko mukia
Zilioei esker ematen den kanporatzea
Mukian dagoen gatz konzentrazio altua
Biriken albeoloetan makrofagoak
MIKROORGANISMOEN BIRULENTZIA FAKTOREAK
Adhesinak: Hartzaileei lotu egiten dira garbiketa ekiditeko helb. Oso espezifikoak.
Errinobirusa : Goi arnas bideak; hotzeria
A motako Influenza birusa: mukosa osoan barreiatu; hotzeri arruntatik neumonia larrira.
Bordetella pertussis : zilioak geldiarazten dituen toxina.
Birika abeoloetan biziraun: Mikroor. arriskutsuenak gasen hartu emana eragozten duten infekzio larriak.
Streptococcus pneumoniae : fagozitoen aurkako kapsula
Mycobacterium tuberculosis eta Legionella pneumophila, fagozitatuta izan ondoren liserituta izatea eragozten dute.
SARS COV-2
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Fomitea | Fómite |
| Adhesina | Adhesina |
| Errinobirusa | Rinovirus |
| Makrofagoa | Macrófago |
| Albeoloa | Alvéolo |