5 · 25 · §5.6
EsterilizazioaLa esterilización
Mikroorganismo bizien erabateko eliminazioa: biziraupen-probabilitatea milioi batetik bat baino txikiagoa. Metodo fisikoak eta kimikoak, bakoitza bere materialarentzat.
1Testua
- Esterilizazioa desinfekziotik bereiztea.
- Metodo fisikoak eta kimikoak sailkatzea.
- Autoklabearen lau parametroak izendatzea.
- Metodo bakoitza bere materialarekin lotzea.
ESTERILIZAZIOA ETA BERE METODOAK
Ahal bada, izan dezatela ekintzagaitasunaren adierazlea Esterilizazioa
MIKROORGANISMO BIZIEN ERABATEKO ELIMINAZIOA Mikroorganismo baten biziraupen-probabilitatea < 1/1,000,000 Material esterilak bi jatorri izan ditzake:
Komertziala
Esterilizatua osasun-zentroan
GORPUTZEKO EHUN EDO LIKIDO ESTERILEKIN KONTAKTUA DUTEN OSASUN TRESNAK KRITIKO MODUAN KONTSIDERATZEN DIRA
ESTERILIZAZIO METODOAK
Metodo fisikoak:
Bero lehorra: flameatua, labea
Bero hezea: autoklabea
Irradiazio ionizatzaileak: gamma, UV
Filtrazioa: iragazkia 0,22-0,45µm BERO LEHORRA
BERO LEHORRA
Garreztatzea: erabilpen oso mugatua.
Aire beroa (Pasteurren labea edo “Poupinel” berogailua)
Beroa apurka- apurka sartzen da.
160ºC-tara 2 ordutan: mikroorganismoak eta esporak suntsitzen ditu.
Zikloaren iraupena: 4-10 ordu
Beirazko eta metalezko tresneria esterilizatzeko balio du
Plastiko eta ehunentzat EZ
ABANTAILA: Ez da korrosiboa eta merkea
BERO HEZEA: AUTOKLABEA
DESABANTAILA: Denbora luzez eta material batzuetara mugatuta BERO HEZEA (GEHIEN ERABILTZEN DENA) AUTOKLABEA: bero hezea presio handira >100ºC (UR LURRUNA + PRESIOA)
Tenperatura honetan ur-lurrunak proteinen desnaturalizazioa eragiten du
Metodorik erabiliena eta fidagarriena.
4 parametruren kontrola: presioa, temperatura, denbora eta baporeak.
Zikloaren iraupena: 45-60 minutu
Erabilera: osasun produktu ugari (kirurgiako tresneria, beira, zeramika, kautxoa, likidoak…).
ABANTAILA: Segurua, prozesu laburra, ez toxikoa, erraz kontrolatzen den prozesua eta baieztatua. Produktu ugariekin erabil daiteke.
DESABANTAILA: Beroarekiko sentikorrak diren materialekin eta hezetasunaren aurrean hauskorrak direnekin ezin da erabili.
Zikloak parametro mekaniko, kimiko eta biologikoetan monitorizatzen dira.
Kontrol mekanikoa/fisikoa (grafikoak): tenperatura eta presioaren kontrola
Kontrol kimikoa* (tira erreaktiboak): temperatura eta presioa
Kontrol biologikoa: Espora ez patogonoak dituzten dispositiboak (TUBOTXOAK). Posotiboa bada prozesua oker. Positiboa bada, prozesua oker.
“Huts sistemaren” kontrola (egunero): Bowie-Dick* testa → esterilizazio- ganberan airerik ez dagoela frogatzen du.
Objektuak estalki hauetan bilduak: Kraft papera, poliamida… (lurruna iragazten uzten dute baina mikroorganismoak ez)
Material kirurgikoa iragazkiak dituzten kutxa berezietan ERRADIAZIO IONIZATZAILEA (IA EZ DIRA ERABILTZEN, GARESTIAK)
ERRADIAZIO IONIZATZAILEA
Ez dira tenperatura altuak lortzen, beraz beroa aguantatzen ez duten materialetan erabiliko dira-
Gamma izpiak (Cobalto-60)
Prozesuaren iraupena ordu batzuk
Erabilera: Beroa edo esterilizatzeko erabiltzen diren beste prozesuak jasaten ez dituzten produktuak esterilizatzeko.
Industrian erabiltzen da
ABANTAILA: Esterilizazioa, produktua paketean dagoela egin daiteke.
DESABANTAILA: Oso garestia.
FILTRAZIOA
FILTRAZIOA/IRAGAZKETA
Iragazketa: poroa 0,22-0,45 mm (soluzioak esterilizatzeko, airea)
Airea edo likidoak bakterioentzako aurre-iragazki eta iragazki batetatik pasatzea.
Bakteria eta esporak kentzen ditu.
ABANTAILA:
Beste metodoekin esterilizatu ezin daitezkeen likidoak (kolirioak) eta inguruneko airea
Soluzio ez egonkorrak esterilizatzea ahalbidetzen duen metodo sinplea
DESABANTAILA:
Birusak ez ditu eliminatzen (separatu baizik) eta iragazkiak kutsatzeko arriskua dago.
METODO KIMIKOAK
Metodo kimikoak:
Etileno oxidoa
Glutaraldehidoa
Plasma gasa (H2O2) ETILENO OXIDOA
Gas lehergarri eta sukoia
Erabilitako etileno oxido motak: Etileno oxido garbia (%100) edo etileno oxidoa gas inerteekin nahastuta (CO2)
Eraginkortasuna 3 parametroren araberakoa: Gas kontzentrazioa, Tenperatura (37-63ºC, baxua) Denbora 1-6 ord
Prozesuaren iraupena 3-6 ordu
Esterilizatu eta gero aireztatu beharra → Kartzinogeno eta neurotoxikoa
Materialak paketatuta egon behar du
Esterilizazioa tenperatura baxuan (<65ºC) eta hezetasun-maila handiarekin
ABANTAILA: Objektu termosentikorrekin (plastikoak, balbulak, protesiak, ekipo elektronikoak, anestesia mozorroak, eskularruak...)
DESABANTAILA: Instalazio berezia, segurtasun neurriak, prozesu luzea aireztatu egin behar delako.
GLUTARALDEHIDOA
Desinfektatzailea da baina material batzuentzat denbora luzez mantenduz gero esterilizatzaile bezala jokatzen du
Materiala glutaraldehidotan murgildu eta denbora-epe luzean mantentzen da
Soluziotik atera bezain laster erabili behar da
Toxikoa da eta erabili aurretik ur esterilarekin garbitu behar da (kimiko guztiak ezabatzeko).
Erabilera: esterilizazio azkarra behar denean, GIB, TB, endoskopioak, kirofanoa, ZIU, larrialdiak, hemodialisia… PLASMA GASA HIDROGENO PEROXIDOKO PLASMA GASA (H2O2 )
Esterilizazioa lehorrean < 45°C ordubete baino gutxiago
Erabilera: Material termosentikor eta hezetasunak kaltetzen dituztenekin (Endoskopio, bronkoskopio, oftalmologia instrumentalarekin)
Ez du hondakin toxikorik uzten
ABANTAILA: tenperatura baxuan, ziklo laburrak.
DESABANTAILA: garestia eta zelulosarekin ezin da erabili. Produktuak guztiz lehor egon behar du.
MATERIAL ESTERILEN BILTEGIRATZEN ETA MANTENUA
Paketeen osotasuna mantendu, ez apurtzeaz arduratu
Hezetasunik gabeko leku garbietan biltegiratu
Leku ilunean
Tenperatura (10-35° C)
Behin irekita baldintza aseptikoetan maneiatu
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Autoklabea | Autoclave |
| Bowie-Dick testa | Test de Bowie-Dick |
| Etileno oxidoa | Óxido de etileno |
| Plasma gasa | Gas plasma |
| Termosentikorra | Termosensible |
2Sailkapena
Apunteak zerrendatzen dituen kategoriak, irizpide beraren azpian. Ez dago hemen testu berririk: lerro bakoitza apuntearena da.
ESTERILIZAZIO METODOAK
Zeren arabera: Zerekin esterilizatzen den eta zer materialetarako
| Bero lehorra | 160ºC-tara 2 ordutan: mikroorganismoak eta esporak suntsitzen ditu. Beirazko eta metalezko tresneria esterilizatzeko balio du Plastiko eta ehunentzat EZ ABANTAILA: Ez da korrosiboa eta merkea |
|---|---|
| Bero hezea (autoklabea) | Metodorik erabiliena eta fidagarriena. 4 parametruren kontrola: presioa, temperatura, denbora eta baporeak. Erabilera: osasun produktu ugari (kirurgiako tresneria, beira, zeramika, kautxoa, likidoak…). ABANTAILA: Segurua, prozesu laburra, ez toxikoa, erraz kontrolatzen den prozesua eta baieztatua. Produktu ugariekin erabil daiteke. |
| Erradiazio ionizatzailea | Ez dira tenperatura altuak lortzen, beraz beroa aguantatzen ez duten materialetan erabiliko dira- Erabilera: Beroa edo esterilizatzeko erabiltzen diren beste prozesuak jasaten ez dituzten produktuak esterilizatzeko. ABANTAILA: Esterilizazioa, produktua paketean dagoela egin daiteke. DESABANTAILA: Oso garestia. |
| Filtrazioa | Airea edo likidoak bakterioentzako aurre-iragazki eta iragazki batetatik pasatzea. Bakteria eta esporak kentzen ditu. Beste metodoekin esterilizatu ezin daitezkeen likidoak (kolirioak) eta inguruneko airea Birusak ez ditu eliminatzen (separatu baizik) eta iragazkiak kutsatzeko arriskua dago. |
| Etileno oxidoa | Prozesuaren iraupena 3-6 ordu Esterilizatu eta gero aireztatu beharra → Kartzinogeno eta neurotoxikoa ABANTAILA: Objektu termosentikorrekin (plastikoak, balbulak, protesiak, ekipo elektronikoak, anestesia mozorroak, eskularruak...) DESABANTAILA: Instalazio berezia, segurtasun neurriak, prozesu luzea aireztatu egin behar delako. |
| Plasma gasa | Esterilizazioa lehorrean < 45°C ordubete baino gutxiago Erabilera: Material termosentikor eta hezetasunak kaltetzen dituztenekin (Endoskopio, bronkoskopio, oftalmologia instrumentalarekin) Ez du hondakin toxikorik uzten ABANTAILA: tenperatura baxuan, ziklo laburrak. DESABANTAILA: garestia eta zelulosarekin ezin da erabili. Produktuak guztiz lehor egon behar du. |