ERIZAINTZAOsasun publikoa · 1. maila

5 · 25 · §5.6

EsterilizazioaLa esterilización

25. blokea 54tikPDF orrialdeak: 80, 81, 82, 83, 84

Mikroorganismo bizien erabateko eliminazioa: biziraupen-probabilitatea milioi batetik bat baino txikiagoa. Metodo fisikoak eta kimikoak, bakoitza bere materialarentzat.

1Testua

Ikasketa-helburuak
  • Esterilizazioa desinfekziotik bereiztea.
  • Metodo fisikoak eta kimikoak sailkatzea.
  • Autoklabearen lau parametroak izendatzea.
  • Metodo bakoitza bere materialarekin lotzea.
01

ESTERILIZAZIOA ETA BERE METODOAK

Ahal bada, izan dezatela ekintzagaitasunaren adierazlea Esterilizazioa

PDF · 80

MIKROORGANISMO BIZIEN ERABATEKO ELIMINAZIOA Mikroorganismo baten biziraupen-probabilitatea < 1/1,000,000 Material esterilak bi jatorri izan ditzake:

Komertziala

Esterilizatua osasun-zentroan

GORPUTZEKO EHUN EDO LIKIDO ESTERILEKIN KONTAKTUA DUTEN OSASUN TRESNAK KRITIKO MODUAN KONTSIDERATZEN DIRA

ESTERILIZAZIO METODOAK

Metodo fisikoak:

Bero lehorra: flameatua, labea

Bero hezea: autoklabea

Irradiazio ionizatzaileak: gamma, UV

Filtrazioa: iragazkia 0,22-0,45µm BERO LEHORRA

02

BERO LEHORRA

Garreztatzea: erabilpen oso mugatua.

PDF · 81

Aire beroa (Pasteurren labea edo “Poupinel” berogailua)

Beroa apurka- apurka sartzen da.

160ºC-tara 2 ordutan: mikroorganismoak eta esporak suntsitzen ditu.

Zikloaren iraupena: 4-10 ordu

Beirazko eta metalezko tresneria esterilizatzeko balio du

Plastiko eta ehunentzat EZ

ABANTAILA: Ez da korrosiboa eta merkea

03

BERO HEZEA: AUTOKLABEA

DESABANTAILA: Denbora luzez eta material batzuetara mugatuta BERO HEZEA (GEHIEN ERABILTZEN DENA) AUTOKLABEA: bero hezea presio handira >100ºC (UR LURRUNA + PRESIOA)

PDF · 81

Tenperatura honetan ur-lurrunak proteinen desnaturalizazioa eragiten du

Metodorik erabiliena eta fidagarriena.

4 parametruren kontrola: presioa, temperatura, denbora eta baporeak.

Zikloaren iraupena: 45-60 minutu

Erabilera: osasun produktu ugari (kirurgiako tresneria, beira, zeramika, kautxoa, likidoak…).

ABANTAILA: Segurua, prozesu laburra, ez toxikoa, erraz kontrolatzen den prozesua eta baieztatua. Produktu ugariekin erabil daiteke.

DESABANTAILA: Beroarekiko sentikorrak diren materialekin eta hezetasunaren aurrean hauskorrak direnekin ezin da erabili.

Zikloak parametro mekaniko, kimiko eta biologikoetan monitorizatzen dira.

Kontrol mekanikoa/fisikoa (grafikoak): tenperatura eta presioaren kontrola

Kontrol kimikoa* (tira erreaktiboak): temperatura eta presioa

Kontrol biologikoa: Espora ez patogonoak dituzten dispositiboak (TUBOTXOAK). Posotiboa bada prozesua oker. Positiboa bada, prozesua oker.

“Huts sistemaren” kontrola (egunero): Bowie-Dick* testa → esterilizazio- ganberan airerik ez dagoela frogatzen du.

Objektuak estalki hauetan bilduak: Kraft papera, poliamida… (lurruna iragazten uzten dute baina mikroorganismoak ez)

Material kirurgikoa iragazkiak dituzten kutxa berezietan ERRADIAZIO IONIZATZAILEA (IA EZ DIRA ERABILTZEN, GARESTIAK)

04

ERRADIAZIO IONIZATZAILEA

Ez dira tenperatura altuak lortzen, beraz beroa aguantatzen ez duten materialetan erabiliko dira-

PDF · 82

Gamma izpiak (Cobalto-60)

Prozesuaren iraupena ordu batzuk

Erabilera: Beroa edo esterilizatzeko erabiltzen diren beste prozesuak jasaten ez dituzten produktuak esterilizatzeko.

Industrian erabiltzen da

ABANTAILA: Esterilizazioa, produktua paketean dagoela egin daiteke.

DESABANTAILA: Oso garestia.

05

FILTRAZIOA

FILTRAZIOA/IRAGAZKETA

PDF · 83

Iragazketa: poroa 0,22-0,45 mm (soluzioak esterilizatzeko, airea)

Airea edo likidoak bakterioentzako aurre-iragazki eta iragazki batetatik pasatzea.

Bakteria eta esporak kentzen ditu.

ABANTAILA:

Beste metodoekin esterilizatu ezin daitezkeen likidoak (kolirioak) eta inguruneko airea

Soluzio ez egonkorrak esterilizatzea ahalbidetzen duen metodo sinplea

DESABANTAILA:

Birusak ez ditu eliminatzen (separatu baizik) eta iragazkiak kutsatzeko arriskua dago.

06

METODO KIMIKOAK

Metodo kimikoak:

PDF · 83

Etileno oxidoa

Glutaraldehidoa

Plasma gasa (H2O2) ETILENO OXIDOA

Gas lehergarri eta sukoia

Erabilitako etileno oxido motak: Etileno oxido garbia (%100) edo etileno oxidoa gas inerteekin nahastuta (CO2)

Eraginkortasuna 3 parametroren araberakoa: Gas kontzentrazioa, Tenperatura (37-63ºC, baxua) Denbora 1-6 ord

Prozesuaren iraupena 3-6 ordu

Esterilizatu eta gero aireztatu beharra → Kartzinogeno eta neurotoxikoa

Materialak paketatuta egon behar du

Esterilizazioa tenperatura baxuan (<65ºC) eta hezetasun-maila handiarekin

ABANTAILA: Objektu termosentikorrekin (plastikoak, balbulak, protesiak, ekipo elektronikoak, anestesia mozorroak, eskularruak...)

DESABANTAILA: Instalazio berezia, segurtasun neurriak, prozesu luzea aireztatu egin behar delako.

GLUTARALDEHIDOA

Desinfektatzailea da baina material batzuentzat denbora luzez mantenduz gero esterilizatzaile bezala jokatzen du

Materiala glutaraldehidotan murgildu eta denbora-epe luzean mantentzen da

Soluziotik atera bezain laster erabili behar da

Toxikoa da eta erabili aurretik ur esterilarekin garbitu behar da (kimiko guztiak ezabatzeko).

Erabilera: esterilizazio azkarra behar denean, GIB, TB, endoskopioak, kirofanoa, ZIU, larrialdiak, hemodialisia… PLASMA GASA HIDROGENO PEROXIDOKO PLASMA GASA (H2O2 )

Esterilizazioa lehorrean < 45°C ordubete baino gutxiago

Erabilera: Material termosentikor eta hezetasunak kaltetzen dituztenekin (Endoskopio, bronkoskopio, oftalmologia instrumentalarekin)

Ez du hondakin toxikorik uzten

ABANTAILA: tenperatura baxuan, ziklo laburrak.

DESABANTAILA: garestia eta zelulosarekin ezin da erabili. Produktuak guztiz lehor egon behar du.

MATERIAL ESTERILEN BILTEGIRATZEN ETA MANTENUA

Paketeen osotasuna mantendu, ez apurtzeaz arduratu

Hezetasunik gabeko leku garbietan biltegiratu

Leku ilunean

Tenperatura (10-35° C)

Behin irekita baldintza aseptikoetan maneiatu

«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.

Hiztegia
EuskarazGaztelaniaz
AutoklabeaAutoclave
Bowie-Dick testaTest de Bowie-Dick
Etileno oxidoaÓxido de etileno
Plasma gasaGas plasma
TermosentikorraTermosensible

2Sailkapena

Apunteak zerrendatzen dituen kategoriak, irizpide beraren azpian. Ez dago hemen testu berririk: lerro bakoitza apuntearena da.

ESTERILIZAZIO METODOAK

Zeren arabera: Zerekin esterilizatzen den eta zer materialetarako

Bero lehorra

160ºC-tara 2 ordutan: mikroorganismoak eta esporak suntsitzen ditu.

Beirazko eta metalezko tresneria esterilizatzeko balio du

Plastiko eta ehunentzat EZ

ABANTAILA: Ez da korrosiboa eta merkea

Bero hezea (autoklabea)

Metodorik erabiliena eta fidagarriena.

4 parametruren kontrola: presioa, temperatura, denbora eta baporeak.

Erabilera: osasun produktu ugari (kirurgiako tresneria, beira, zeramika, kautxoa, likidoak…).

ABANTAILA: Segurua, prozesu laburra, ez toxikoa, erraz kontrolatzen den prozesua eta baieztatua. Produktu ugariekin erabil daiteke.

Erradiazio ionizatzailea

Ez dira tenperatura altuak lortzen, beraz beroa aguantatzen ez duten materialetan erabiliko dira-

Erabilera: Beroa edo esterilizatzeko erabiltzen diren beste prozesuak jasaten ez dituzten produktuak esterilizatzeko.

ABANTAILA: Esterilizazioa, produktua paketean dagoela egin daiteke.

DESABANTAILA: Oso garestia.

Filtrazioa

Airea edo likidoak bakterioentzako aurre-iragazki eta iragazki batetatik pasatzea.

Bakteria eta esporak kentzen ditu.

Beste metodoekin esterilizatu ezin daitezkeen likidoak (kolirioak) eta inguruneko airea

Birusak ez ditu eliminatzen (separatu baizik) eta iragazkiak kutsatzeko arriskua dago.

Etileno oxidoa

Prozesuaren iraupena 3-6 ordu

Esterilizatu eta gero aireztatu beharra → Kartzinogeno eta neurotoxikoa

ABANTAILA: Objektu termosentikorrekin (plastikoak, balbulak, protesiak, ekipo elektronikoak, anestesia mozorroak, eskularruak...)

DESABANTAILA: Instalazio berezia, segurtasun neurriak, prozesu luzea aireztatu egin behar delako.

Plasma gasa

Esterilizazioa lehorrean < 45°C ordubete baino gutxiago

Erabilera: Material termosentikor eta hezetasunak kaltetzen dituztenekin (Endoskopio, bronkoskopio, oftalmologia instrumentalarekin)

Ez du hondakin toxikorik uzten

ABANTAILA: tenperatura baxuan, ziklo laburrak.

DESABANTAILA: garestia eta zelulosarekin ezin da erabili. Produktuak guztiz lehor egon behar du.