5 · 43 · §5.7.4
Akainek transmititutako gaixotasunak (garrapatak)Enfermedades transmitidas por garrapatas
Bi gaixotasun zazpi lerrotan: sukar errepikaria eta Lyme. Biek akaina dute bektore.
1Testua
- Bi Borrelia espezieak eta beren bektoreak bereiztea.
- Lyme gaixotasunaren latentzia fasea azaltzea.
- Ziztadak ekiditeko neurriak zerrendatzea.
AKAINEK TRANSMITITUTAKO GAIXOTASUNAK (GARRAPATAK)
Sukar errepikaria Borrelia recurrentis → zorriek eragindako epidemia Borrelia hispánica → akainek eragindako epidemiak
SINTOMAK: Sukarra egun batzuk + sukarrik gabeko epea (egun- asteak).
TRATAMENTUA: Ttu ezean rezidibak (tetraziklina) Lyme gaixotasuna (ABG) B. burgdorferi: akainek ziztada → azal lesioa (eritema kroniko migratzailea), zefaleak eta artikulaziotako minak.
Bakarrik desagertu → Ondoren LATENTZIA FASEA eta berragertu daiteke (aste- hilabete ondoren) meningoentzefalitisarekin, artritisarekin edo miokarditisekin.
DIAGNOSTIKOA: Serologia espezifikoa.
TRATAMENTUA: ATB
PREBENTZIOA: Ziztadak ekidin, intsektizidak, uxagarriak (DEET), arropa argia (akainak ikusteko)...
Atal hau azaltzen duten irudiak
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Borrelia | Borrelia |
| Eritema kroniko migratzailea | Eritema crónico migratorio |
| Latentzia fasea | Fase de latencia |
| Errezidiba | Recidiva |
2Fitxa
Apunteak agente honetaz esaten duena, campo bakoitza bere lerroan. Ez dago daturik gehituta: agertzen ez dena, apunteak ez du esaten.
Akainek transmititutako gaixotasunak
Gaixotasun taldea · Eragilea: Borrelia
Bi fitxa alderatuta: Akainek transmititutako gaixotasunak · Salmonelosia
Biek dituzten camporik soilik. Bat batean bakarrik dagoena ez da alderaketa: apunteari buruzko baieztapena da, ez agenteari buruzkoa.
| Akainek transmititutako gaixotasunak | Salmonelosia | |
|---|---|---|
| Prebentzioa | PREBENTZIOA: Ziztadak ekidin, intsektizidak, uxagarriak (DEET), arropa argia (akainak ikusteko)... | PREBENTZIO NEURRIAK: ELIKAGAIEN TRATAMENTU OROKORREKO NEURRIAK Mekanismo exogenoetan: Animali jatorriko elikagaien kutsadura ekidin Hiltegira iristen diren animaliak 48 ordu baino lehenago hil Tresnen desinfekzioa hiltegietan, harategi eta urdaitegietan Erraiak kendu, haragi freskotik eta egositik urrun Mikroorganismoen suntsiketa: Haragia eta arrautzak ongi egosi Bilketa toki garbietan (marraskari eta intsekturik gabe) Manipulatzaileen heziketa Mikroorganismoen ugalketa ekidin: Hotza: hozkailuetan mantendu (egokiena 0-4 ºc artean). Hotzak ez du suntsitzen, baina mikroorganismoak izan ditzaketen elikagaiak 4ºc baino gutxiagotan mantentzen bada etenik gabe, ugalketa ekidin daiteke eta elikagai hau ez da arriskutsua izango. |
| Tratamendua | TRATAMENTUA: Ttu ezean rezidibak (tetraziklina) Lyme gaixotasuna (ABG) B. burgdorferi: akainek ziztada → azal lesioa (eritema kroniko migratzailea), zefaleak eta artikulaziotako minak. DIAGNOSTIKOA: Serologia espezifikoa. TRATAMENTUA: ATB | TRATAMENTUA: likidoen errekuperazioa (haurrak eta adinekoak erne). 2-5 egunetan sendatzen da. ELIKAGAIETAN SALMONELLAREN UGALKETA ERRAZTEN DUTEN FAKTOREAK Elikagaiak gutxi egitea Elikagaia pixkanaka hoztea Elikagaia hotzik gabe mantendu Gutxi berotu Prestatzen denetik kontsumitu arte denbora asko igaro Agerraldi handiak: jatetxe eta jantoki handietan |
3Irudiak
Irudi bakoitza handitu daiteke; etiketak gaztelaniaz edo ingelesez daudenean, euskarazko itzulpena azpian dago.