5 · 43 · §5.7.4
Akainek transmititutako gaixotasunak (garrapatak)Enfermedades transmitidas por garrapatas
Bi gaixotasun zazpi lerrotan: sukar errepikaria eta Lyme. Biek akaina dute bektore.
1Testua
- Bi Borrelia espezieak eta beren bektoreak bereiztea.
- Lyme gaixotasunaren latentzia fasea azaltzea.
- Ziztadak ekiditeko neurriak zerrendatzea.
AKAINEK TRANSMITITUTAKO GAIXOTASUNAK (GARRAPATAK)
Sukar errepikaria Borrelia recurrentis → zorriek eragindako epidemia Borrelia hispánica → akainek eragindako epidemiak
SINTOMAK: Sukarra egun batzuk + sukarrik gabeko epea (egun- asteak).
TRATAMENTUA: Ttu ezean rezidibak (tetraziklina) Lyme gaixotasuna (ABG) B. burgdorferi: akainek ziztada → azal lesioa (eritema kroniko migratzailea), zefaleak eta artikulaziotako minak.
Bakarrik desagertu → Ondoren LATENTZIA FASEA eta berragertu daiteke (aste- hilabete ondoren) meningoentzefalitisarekin, artritisarekin edo miokarditisekin.
DIAGNOSTIKOA: Serologia espezifikoa.
TRATAMENTUA: ATB
PREBENTZIOA: Ziztadak ekidin, intsektizidak, uxagarriak (DEET), arropa argia (akainak ikusteko)...
Atal hau azaltzen duten irudiak
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Borrelia | Borrelia |
| Eritema kroniko migratzailea | Eritema crónico migratorio |
| Latentzia fasea | Fase de latencia |
| Errezidiba | Recidiva |
2Fitxa
Apunteak agente honetaz esaten duena, campo bakoitza bere lerroan. Ez dago daturik gehituta: agertzen ez dena, apunteak ez du esaten.
Akainek transmititutako gaixotasunak
Gaixotasun taldea · Eragilea: Borrelia
Bi fitxa alderatuta: Akainek transmititutako gaixotasunak · Sifilisa
Biek dituzten camporik soilik. Bat batean bakarrik dagoena ez da alderaketa: apunteari buruzko baieztapena da, ez agenteari buruzkoa.
| Akainek transmititutako gaixotasunak | Sifilisa | |
|---|---|---|
| Klinika | SINTOMAK: Sukarra egun batzuk + sukarrik gabeko epea (egun- asteak). | Sintomak: Larruazaleko erupzioa, askotan esku-azpietan eta oin-zoletan eragiten du Zona genitalaren hantura Ahoan orban zuriak eta guruinak handituak. Tratamendurik gabe sintoma horiek desagertu → infekzioa sendatu gabe hurrengo fasera FASE HAUETAKO LESIOAK INFEKTATZAILEAK DIRA 3. Sifilis latentea Sifilis sekundarioaren sintomak desagertu ondoren Urtetan sintomarik ez edukitzea (infekzioak hor): odol-analisian ikus daiteke (antigorputzak) 4. Sifilis tertziarioa: Tratatu ez diren 10 lagunetatik 1ek inguru Arazo neurologiko, osteoartikular edo kardiako larriak garatuko ditu infekzioa izan eta urte askotara. |
| Tratamendua | TRATAMENTUA: Ttu ezean rezidibak (tetraziklina) Lyme gaixotasuna (ABG) B. burgdorferi: akainek ziztada → azal lesioa (eritema kroniko migratzailea), zefaleak eta artikulaziotako minak. DIAGNOSTIKOA: Serologia espezifikoa. TRATAMENTUA: ATB | TRATAMENTUA: Penicilina G benzatina edo sodikoa Infekzioan 4 etapa bereizten dira: 1. Sifilis primarioa: TXANKRO izeneko minik eragiten ez duen ultzera agertzen da bakteriarekin kontaktuan egon den gorputzaren atalean NOIZ: Harremanak izan eta 2-3 aste beranduago NON: Normalean zakilean, aluan, baginan edo uzkian agertzen da Sendatzeko 6 aste 2. Sifilis sekundarioa Tratatzen ez bada →infekzioa bigarren fasera NOIZ: Ultzera agertzen denetik 3 eta 6 aste bitarteko tartean gertatzen da |
3Irudiak
Irudi bakoitza handitu daiteke; etiketak gaztelaniaz edo ingelesez daudenean, euskarazko itzulpena azpian dago.