5 · 41 · §5.7.3
B hepatitisaLa hepatitis B
Hemen apunteak agentea eta gaixotasuna bereizten ditu esplizituki: ficha B hepatitisarena da, eta lehen lerroak dio agentea B hepatitis birusa dela.
1Testua
- Transmisio bideak zerrendatzea.
- Lehen infekzioa eta kronifikazioa bereiztea.
- Prebentzioan zer dagoen izendatzea.
B HEPATITISA
Agentea: Hepatitis B birusa
GORDELEKUA: Gizakia
TRANSMISIOA: odol bidea (nagusia), sexuala, odolaz kutsatutako fomiteak, erditzean… odolez kontamitatuta
POPULAZIO GAIXKORRA: guztiok. Atentzio berezia: instituzio itxietan bizi direnak, orratzak, labidea...
KLINIKA: Inkubazioa 45-180 egun Lehen infekzioa: asintomatikoa edo zalantzazko sintomak + transaminasak igo → bere horretan amaitu edo kronifikatu.
LEHEN INFEKZIOA:
Sukarra, ondoez orokorra, anorexia, goragaleak, sabeleko molestiak, ikterizia → kalte hepatikoa → transaminasen igoera.
Susperraldia: Ikterizia desagertu → bilakaera positiboa
%5-10 KRONIFIKATU
Zenbat eta gazteago infektatu ohikoagoa kronifikazioa
Hepatopatia kronikoa → zirrosia → hepatokartzinoma arriskua 100 aldiz handiagoa (ososuntsuekin alderatuz)
TRATAMENTUA ANTIBIRALAK (birusaren erreplikazioa inhibitu): interferón alfa, interferón pegilado *2a, lamivudina eta adefovir dipivoxilo.
PREBENTZIOA
Diagnostiko goiztiarra (OA: antígeno biralak detektatu)
Osasun langileak: higienea, babes neurri estandarrak…
Preserbatiboa
GAMMAGLOBULINA (profilaktikoa) eta TXERTOA
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Ikterizia | Ictericia |
| Transaminasak | Transaminasas |
| Kronifikazioa | Cronificación |
| Zirrosia | Cirrosis |
| Gammaglobulina | Gammaglobulina |
2Fitxa
Apunteak agente honetaz esaten duena, campo bakoitza bere lerroan. Ez dago daturik gehituta: agertzen ez dena, apunteak ez du esaten.
B hepatitisa
Gaixotasuna · Eragilea: Hepatitis B birusa
Bi fitxa alderatuta: B hepatitisa · Salmonelosia
Biek dituzten camporik soilik. Bat batean bakarrik dagoena ez da alderaketa: apunteari buruzko baieztapena da, ez agenteari buruzkoa.
| B hepatitisa | Salmonelosia | |
|---|---|---|
| Gordelekua | GORDELEKUA: Gizakia | GORDELEKUA: Animali asko (behiak, oiloak, beste hegaztiak) eta gizakia (gaixoa edo eramaile osasuntsua) |
| Transmisioa | TRANSMISIOA: odol bidea (nagusia), sexuala, odolaz kutsatutako fomiteak, erditzean… odolez kontamitatuta | TRANSMISIOA: Kutsatutako elikagaiak edo gorozki-esku-aho |
| Populazio gaixkorra | POPULAZIO GAIXKORRA: guztiok. Atentzio berezia: instituzio itxietan bizi direnak, orratzak, labidea... | POPULAZIO GAIXOKORRA: Haurrak, adinekoak eta immunogutxituak |
| Prebentzioa | Diagnostiko goiztiarra (OA: antígeno biralak detektatu) Osasun langileak: higienea, babes neurri estandarrak… Preserbatiboa | PREBENTZIO NEURRIAK: ELIKAGAIEN TRATAMENTU OROKORREKO NEURRIAK Mekanismo exogenoetan: Animali jatorriko elikagaien kutsadura ekidin Hiltegira iristen diren animaliak 48 ordu baino lehenago hil Tresnen desinfekzioa hiltegietan, harategi eta urdaitegietan Erraiak kendu, haragi freskotik eta egositik urrun Mikroorganismoen suntsiketa: Haragia eta arrautzak ongi egosi Bilketa toki garbietan (marraskari eta intsekturik gabe) Manipulatzaileen heziketa Mikroorganismoen ugalketa ekidin: Hotza: hozkailuetan mantendu (egokiena 0-4 ºc artean). Hotzak ez du suntsitzen, baina mikroorganismoak izan ditzaketen elikagaiak 4ºc baino gutxiagotan mantentzen bada etenik gabe, ugalketa ekidin daiteke eta elikagai hau ez da arriskutsua izango. |
| Tratamendua | TRATAMENTUA ANTIBIRALAK (birusaren erreplikazioa inhibitu): interferón alfa, interferón pegilado *2a, lamivudina eta adefovir dipivoxilo. | TRATAMENTUA: likidoen errekuperazioa (haurrak eta adinekoak erne). 2-5 egunetan sendatzen da. ELIKAGAIETAN SALMONELLAREN UGALKETA ERRAZTEN DUTEN FAKTOREAK Elikagaiak gutxi egitea Elikagaia pixkanaka hoztea Elikagaia hotzik gabe mantendu Gutxi berotu Prestatzen denetik kontsumitu arte denbora asko igaro Agerraldi handiak: jatetxe eta jantoki handietan |