5 · 41 · §5.7.3
B hepatitisaLa hepatitis B
Hemen apunteak agentea eta gaixotasuna bereizten ditu esplizituki: ficha B hepatitisarena da, eta lehen lerroak dio agentea B hepatitis birusa dela.
1Testua
- Transmisio bideak zerrendatzea.
- Lehen infekzioa eta kronifikazioa bereiztea.
- Prebentzioan zer dagoen izendatzea.
B HEPATITISA
Agentea: Hepatitis B birusa
GORDELEKUA: Gizakia
TRANSMISIOA: odol bidea (nagusia), sexuala, odolaz kutsatutako fomiteak, erditzean… odolez kontamitatuta
POPULAZIO GAIXKORRA: guztiok. Atentzio berezia: instituzio itxietan bizi direnak, orratzak, labidea...
KLINIKA: Inkubazioa 45-180 egun Lehen infekzioa: asintomatikoa edo zalantzazko sintomak + transaminasak igo → bere horretan amaitu edo kronifikatu.
LEHEN INFEKZIOA:
Sukarra, ondoez orokorra, anorexia, goragaleak, sabeleko molestiak, ikterizia → kalte hepatikoa → transaminasen igoera.
Susperraldia: Ikterizia desagertu → bilakaera positiboa
%5-10 KRONIFIKATU
Zenbat eta gazteago infektatu ohikoagoa kronifikazioa
Hepatopatia kronikoa → zirrosia → hepatokartzinoma arriskua 100 aldiz handiagoa (ososuntsuekin alderatuz)
TRATAMENTUA ANTIBIRALAK (birusaren erreplikazioa inhibitu): interferón alfa, interferón pegilado *2a, lamivudina eta adefovir dipivoxilo.
PREBENTZIOA
Diagnostiko goiztiarra (OA: antígeno biralak detektatu)
Osasun langileak: higienea, babes neurri estandarrak…
Preserbatiboa
GAMMAGLOBULINA (profilaktikoa) eta TXERTOA
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Ikterizia | Ictericia |
| Transaminasak | Transaminasas |
| Kronifikazioa | Cronificación |
| Zirrosia | Cirrosis |
| Gammaglobulina | Gammaglobulina |
2Fitxa
Apunteak agente honetaz esaten duena, campo bakoitza bere lerroan. Ez dago daturik gehituta: agertzen ez dena, apunteak ez du esaten.
B hepatitisa
Gaixotasuna · Eragilea: Hepatitis B birusa
Bi fitxa alderatuta: B hepatitisa · SARS-CoV-2
Biek dituzten camporik soilik. Bat batean bakarrik dagoena ez da alderaketa: apunteari buruzko baieztapena da, ez agenteari buruzkoa.
| B hepatitisa | SARS-CoV-2 | |
|---|---|---|
| Gordelekua | GORDELEKUA: Gizakia | GORDELEKUA: Animalia batzuk eta gizakia TRANSMISIO MEKANISMOAK Arnas bideko tanta handiak eta aerosolak Esku kutsatuekin ahoa, begiak edo sudurra ukitzean |
| Populazio gaixkorra | POPULAZIO GAIXKORRA: guztiok. Atentzio berezia: instituzio itxietan bizi direnak, orratzak, labidea... | POPULAZIO GAIXKORRA Adinekoak Txertatu gabekoak Beste gaixotasunak dituztenak: kardiobaskularrak, diabetesa, arnas bideetako gaixotasun kronikoak, minbizia. 60 urtetik gorakoak. Haurdun dauden emakumeak TRANSMISIO-ALDIA Etapa presintomatikoaren hasiera → arrisku handiagoa gaixotasunaren hasieraren; lehen egunetan 7-10 egun, transmisio gertagaitza OHIKO KLINIKA: Arnas-infekzio akutua |
| Prebentzioa | Diagnostiko goiztiarra (OA: antígeno biralak detektatu) Osasun langileak: higienea, babes neurri estandarrak… Preserbatiboa | PREBENTZIO NEURRIAK Gordelekuan: Diagnostiko goiztiarra (PCR, antigeno testa) Isolamendua Transmisio mekanismoan: Distantzia mantendu Aireztapena Eskuen garbiketa Musukoa ongi jantzia Populazio gaixkorra: Osasun heziketa FFP2 motako musukoa Txertoa Bizi-ohitura osasuntsuak (hipertentsioa eta obesitatea ekiditeko) Baieztatutako kasuen zaintza (Osakidetza) → Arnas infekzio akutua zaintzeko sistema (SiVIRA) Biztanleria kalteberei buruzko estrategia. → Erregistro berezia Baieztatutako kasua: kontu handiz ibili 10 egunez* EZ isolatu. |
| Txertoa | GAMMAGLOBULINA (profilaktikoa) eta TXERTOA | TXERTOA Txertaketa-estaldura handia 12 urtetik gorako Espainiako biztanleriaren % 92k Eraginkortasuna oso handia da, gaixotasun neurrizkoak, larriak eta hilgarriak. Infekzio-probabilitatea murrizten dute Birusaren erreplikazioa saihesteko eraginkortasun txikiagoa goiko arnasbideetako mukosan |