5 · 34 · §5.7.2
Birusek sortutako gastroenteritisakLas gastroenteritis víricas
Atal bakar batean bi ficha daude, rotabirusarena eta norabirusarena, eta ia campo berberak errepikatzen dituzte: horregatik dago hemen.
1Testua
- Rotabirusa eta norabirusa bereiztea.
- Bakoitzaren populazio gaixkorra izendatzea.
- Zeinek duen txertoa eta zeinek ez esatea.
Rotavirusa
Rotavirusa <5 URTEKO UMEEN gastroenteritis kausa ohikoenak → <2 urte deshidratazio larria izateko aukera Agerraldiak haurtzaindegietan, pediatrian… Inokulo txikia infekzioa gertatzeko.
KLINIKA: Batez ere beherakoak eta bomitoak.
TRATAMENTUA: likido eta elektrolitoen errekuperazioa aho bidez edo zain-bidetik.
GORDELEKUA: Gizakia
TRANSMISIOA: Gorozki-aho, kutsatutako objektuak
POPULAZIO GAIXOKORRA: 6 hilabete-5 urteko haurrak
PREBENTZIOA: Aho bidezko txertoa ez sistemarikoa.
Noravirusa
Noravirusa Agerraldiak kruzeroetan, adineko eguneko zentroetan eta eskoletan.
GORDELEKUA: Gizakia da bakarra
TRANSMISIOA: Gorozki-aho. Askotan kutsatutako azaleren bidez, kutsatutako ura.
SINTOMAK: Forma akutua. Ondoeza, zefalea, mialgiak, botagura, bomitoak, beherako likidoa, min abdominala eta febrikula. Sintomak desagertuta ere birusa kanporatzen jarra daiteke.
PREBENTZIOA
Eskuen higienea, erropen garbiketa temperatura altuan…
EZ DAGO TXERTORIK Gorozkien bidez kanporatu daiteke gaixondoan ere.
AUTOMUGATUA eta 1-3 EGUNETAN SINTOMAK DESAGERTZEN dira.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Gorozki-aho | Fecal-oral |
| Inokuloa | Inóculo |
| Automugatua | Autolimitada |
| Deshidratazioa | Deshidratación |
2Fitxa
Apunteak agente honetaz esaten duena, campo bakoitza bere lerroan. Ez dago daturik gehituta: agertzen ez dena, apunteak ez du esaten.
Rotabirusa
Agentea · Rotavirus
Bi fitxa alderatuta: Rotabirusa · B hepatitisa
Biek dituzten camporik soilik. Bat batean bakarrik dagoena ez da alderaketa: apunteari buruzko baieztapena da, ez agenteari buruzkoa.
| Rotabirusa | B hepatitisa | |
|---|---|---|
| Gordelekua | GORDELEKUA: Gizakia | GORDELEKUA: Gizakia |
| Transmisioa | TRANSMISIOA: Gorozki-aho, kutsatutako objektuak | TRANSMISIOA: odol bidea (nagusia), sexuala, odolaz kutsatutako fomiteak, erditzean… odolez kontamitatuta |
| Klinika | KLINIKA: Batez ere beherakoak eta bomitoak. | KLINIKA: Inkubazioa 45-180 egun Lehen infekzioa: asintomatikoa edo zalantzazko sintomak + transaminasak igo → bere horretan amaitu edo kronifikatu. Sukarra, ondoez orokorra, anorexia, goragaleak, sabeleko molestiak, ikterizia → kalte hepatikoa → transaminasen igoera. Susperraldia: Ikterizia desagertu → bilakaera positiboa |
| Populazio gaixkorra | POPULAZIO GAIXOKORRA: 6 hilabete-5 urteko haurrak | POPULAZIO GAIXKORRA: guztiok. Atentzio berezia: instituzio itxietan bizi direnak, orratzak, labidea... |
| Tratamendua | TRATAMENTUA: likido eta elektrolitoen errekuperazioa aho bidez edo zain-bidetik. | TRATAMENTUA ANTIBIRALAK (birusaren erreplikazioa inhibitu): interferón alfa, interferón pegilado *2a, lamivudina eta adefovir dipivoxilo. |
| Txertoa | PREBENTZIOA: Aho bidezko txertoa ez sistemarikoa. | GAMMAGLOBULINA (profilaktikoa) eta TXERTOA |
Noravirusa
Agentea · Norovirus
Bi fitxa alderatuta: Noravirusa · B hepatitisa
Biek dituzten camporik soilik. Bat batean bakarrik dagoena ez da alderaketa: apunteari buruzko baieztapena da, ez agenteari buruzkoa.
| Noravirusa | B hepatitisa | |
|---|---|---|
| Gordelekua | GORDELEKUA: Gizakia da bakarra | GORDELEKUA: Gizakia |
| Transmisioa | TRANSMISIOA: Gorozki-aho. Askotan kutsatutako azaleren bidez, kutsatutako ura. | TRANSMISIOA: odol bidea (nagusia), sexuala, odolaz kutsatutako fomiteak, erditzean… odolez kontamitatuta |
| Klinika | SINTOMAK: Forma akutua. Ondoeza, zefalea, mialgiak, botagura, bomitoak, beherako likidoa, min abdominala eta febrikula. Sintomak desagertuta ere birusa kanporatzen jarra daiteke. AUTOMUGATUA eta 1-3 EGUNETAN SINTOMAK DESAGERTZEN dira. | KLINIKA: Inkubazioa 45-180 egun Lehen infekzioa: asintomatikoa edo zalantzazko sintomak + transaminasak igo → bere horretan amaitu edo kronifikatu. Sukarra, ondoez orokorra, anorexia, goragaleak, sabeleko molestiak, ikterizia → kalte hepatikoa → transaminasen igoera. Susperraldia: Ikterizia desagertu → bilakaera positiboa |
| Prebentzioa | Eskuen higienea, erropen garbiketa temperatura altuan… | Diagnostiko goiztiarra (OA: antígeno biralak detektatu) Osasun langileak: higienea, babes neurri estandarrak… Preserbatiboa |
| Txertoa | EZ DAGO TXERTORIK Gorozkien bidez kanporatu daiteke gaixondoan ere. | GAMMAGLOBULINA (profilaktikoa) eta TXERTOA |