5 · 34 · §5.7.2
Birusek sortutako gastroenteritisakLas gastroenteritis víricas
Atal bakar batean bi ficha daude, rotabirusarena eta norabirusarena, eta ia campo berberak errepikatzen dituzte: horregatik dago hemen.
1Testua
- Rotabirusa eta norabirusa bereiztea.
- Bakoitzaren populazio gaixkorra izendatzea.
- Zeinek duen txertoa eta zeinek ez esatea.
Rotavirusa
Rotavirusa <5 URTEKO UMEEN gastroenteritis kausa ohikoenak → <2 urte deshidratazio larria izateko aukera Agerraldiak haurtzaindegietan, pediatrian… Inokulo txikia infekzioa gertatzeko.
KLINIKA: Batez ere beherakoak eta bomitoak.
TRATAMENTUA: likido eta elektrolitoen errekuperazioa aho bidez edo zain-bidetik.
GORDELEKUA: Gizakia
TRANSMISIOA: Gorozki-aho, kutsatutako objektuak
POPULAZIO GAIXOKORRA: 6 hilabete-5 urteko haurrak
PREBENTZIOA: Aho bidezko txertoa ez sistemarikoa.
Noravirusa
Noravirusa Agerraldiak kruzeroetan, adineko eguneko zentroetan eta eskoletan.
GORDELEKUA: Gizakia da bakarra
TRANSMISIOA: Gorozki-aho. Askotan kutsatutako azaleren bidez, kutsatutako ura.
SINTOMAK: Forma akutua. Ondoeza, zefalea, mialgiak, botagura, bomitoak, beherako likidoa, min abdominala eta febrikula. Sintomak desagertuta ere birusa kanporatzen jarra daiteke.
PREBENTZIOA
Eskuen higienea, erropen garbiketa temperatura altuan…
EZ DAGO TXERTORIK Gorozkien bidez kanporatu daiteke gaixondoan ere.
AUTOMUGATUA eta 1-3 EGUNETAN SINTOMAK DESAGERTZEN dira.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Gorozki-aho | Fecal-oral |
| Inokuloa | Inóculo |
| Automugatua | Autolimitada |
| Deshidratazioa | Deshidratación |
2Fitxa
Apunteak agente honetaz esaten duena, campo bakoitza bere lerroan. Ez dago daturik gehituta: agertzen ez dena, apunteak ez du esaten.
Rotabirusa
Agentea · Rotavirus
Bi fitxa alderatuta: Rotabirusa · Chagas gaixotasuna
Biek dituzten camporik soilik. Bat batean bakarrik dagoena ez da alderaketa: apunteari buruzko baieztapena da, ez agenteari buruzkoa.
| Rotabirusa | Chagas gaixotasuna | |
|---|---|---|
| Gordelekua | GORDELEKUA: Gizakia | GORDELEKUA: Gizakiak eta beste 150 animalia, ugaztun etxekoiak, basatiak (txakurrak, katuak, arratoiak…) |
| Transmisioa | TRANSMISIOA: Gorozki-aho, kutsatutako objektuak | TRANSMISIOA: Zimitzak (vinchucas,"chinche gaucha", "chinche besucona", "chupadora", "voladora", "barbeiros" edo "chipos“ ) askotan pertsonen aurpegian egiten dutelako kozka. Zimitz batek kozka egiten duenean, bere gorozki kutsatuak uzten ditu. Hazka egiten badu hozkadan, zaurian, begi edo sudurrean, infektatu egin daiteke. |
| Populazio gaixkorra | POPULAZIO GAIXOKORRA: 6 hilabete-5 urteko haurrak | POPULAZIO GAIXOKORRA: Latinoamerikako nekazal guneetan bizi direnak eta lastozko edo adobeko etxeetan bizi direnak. |
| Txertoa | PREBENTZIOA: Aho bidezko txertoa ez sistemarikoa. | Ez dago txertorik |
Noravirusa
Agentea · Norovirus
Bi fitxa alderatuta: Noravirusa · Chagas gaixotasuna
Biek dituzten camporik soilik. Bat batean bakarrik dagoena ez da alderaketa: apunteari buruzko baieztapena da, ez agenteari buruzkoa.
| Noravirusa | Chagas gaixotasuna | |
|---|---|---|
| Gordelekua | GORDELEKUA: Gizakia da bakarra | GORDELEKUA: Gizakiak eta beste 150 animalia, ugaztun etxekoiak, basatiak (txakurrak, katuak, arratoiak…) |
| Transmisioa | TRANSMISIOA: Gorozki-aho. Askotan kutsatutako azaleren bidez, kutsatutako ura. | TRANSMISIOA: Zimitzak (vinchucas,"chinche gaucha", "chinche besucona", "chupadora", "voladora", "barbeiros" edo "chipos“ ) askotan pertsonen aurpegian egiten dutelako kozka. Zimitz batek kozka egiten duenean, bere gorozki kutsatuak uzten ditu. Hazka egiten badu hozkadan, zaurian, begi edo sudurrean, infektatu egin daiteke. |
| Prebentzioa | Eskuen higienea, erropen garbiketa temperatura altuan… | Zimitzen kontrola Hozkada ekiditeko errepelenteak Kutsatutako pertsonen detekzioa eta tratamendua. Haurdunen detekzioa umeari ez transmititzeko. |
| Txertoa | EZ DAGO TXERTORIK Gorozkien bidez kanporatu daiteke gaixondoan ere. | Ez dago txertorik |