5 · 34 · §5.7.2
Birusek sortutako gastroenteritisakLas gastroenteritis víricas
Atal bakar batean bi ficha daude, rotabirusarena eta norabirusarena, eta ia campo berberak errepikatzen dituzte: horregatik dago hemen.
1Testua
- Rotabirusa eta norabirusa bereiztea.
- Bakoitzaren populazio gaixkorra izendatzea.
- Zeinek duen txertoa eta zeinek ez esatea.
Rotavirusa
Rotavirusa <5 URTEKO UMEEN gastroenteritis kausa ohikoenak → <2 urte deshidratazio larria izateko aukera Agerraldiak haurtzaindegietan, pediatrian… Inokulo txikia infekzioa gertatzeko.
KLINIKA: Batez ere beherakoak eta bomitoak.
TRATAMENTUA: likido eta elektrolitoen errekuperazioa aho bidez edo zain-bidetik.
GORDELEKUA: Gizakia
TRANSMISIOA: Gorozki-aho, kutsatutako objektuak
POPULAZIO GAIXOKORRA: 6 hilabete-5 urteko haurrak
PREBENTZIOA: Aho bidezko txertoa ez sistemarikoa.
Noravirusa
Noravirusa Agerraldiak kruzeroetan, adineko eguneko zentroetan eta eskoletan.
GORDELEKUA: Gizakia da bakarra
TRANSMISIOA: Gorozki-aho. Askotan kutsatutako azaleren bidez, kutsatutako ura.
SINTOMAK: Forma akutua. Ondoeza, zefalea, mialgiak, botagura, bomitoak, beherako likidoa, min abdominala eta febrikula. Sintomak desagertuta ere birusa kanporatzen jarra daiteke.
PREBENTZIOA
Eskuen higienea, erropen garbiketa temperatura altuan…
EZ DAGO TXERTORIK Gorozkien bidez kanporatu daiteke gaixondoan ere.
AUTOMUGATUA eta 1-3 EGUNETAN SINTOMAK DESAGERTZEN dira.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Gorozki-aho | Fecal-oral |
| Inokuloa | Inóculo |
| Automugatua | Autolimitada |
| Deshidratazioa | Deshidratación |
2Fitxa
Apunteak agente honetaz esaten duena, campo bakoitza bere lerroan. Ez dago daturik gehituta: agertzen ez dena, apunteak ez du esaten.
Rotabirusa
Agentea · Rotavirus
Bi fitxa alderatuta: Rotabirusa · Staphylococcus aureusen enterotoxina
Biek dituzten camporik soilik. Bat batean bakarrik dagoena ez da alderaketa: apunteari buruzko baieztapena da, ez agenteari buruzkoa.
| Rotabirusa | Staphylococcus aureusen enterotoxina | |
|---|---|---|
| Gordelekua | GORDELEKUA: Gizakia | GORDELEKUA: Gizakia (elikagaien manipulatzaileak) (%25- 55 nasofaringean eramaileak, asintomatikoak) eta animaliak |
| Transmisioa | TRANSMISIOA: Gorozki-aho, kutsatutako objektuak | TRANSMISIOA: Giza eramaileak kutsatutako elikagaiak. |
| Klinika | KLINIKA: Batez ere beherakoak eta bomitoak. | KLINIKA Sintomen hasiera azkarra eta bortitza inkubazio epea <= 4 ordu Gaixotasunaren iraupena laburra eta automugatua. Sintomak 24- 48 ordu |
Noravirusa
Agentea · Norovirus
Bi fitxa alderatuta: Noravirusa · Staphylococcus aureusen enterotoxina
Biek dituzten camporik soilik. Bat batean bakarrik dagoena ez da alderaketa: apunteari buruzko baieztapena da, ez agenteari buruzkoa.
| Noravirusa | Staphylococcus aureusen enterotoxina | |
|---|---|---|
| Gordelekua | GORDELEKUA: Gizakia da bakarra | GORDELEKUA: Gizakia (elikagaien manipulatzaileak) (%25- 55 nasofaringean eramaileak, asintomatikoak) eta animaliak |
| Transmisioa | TRANSMISIOA: Gorozki-aho. Askotan kutsatutako azaleren bidez, kutsatutako ura. | TRANSMISIOA: Giza eramaileak kutsatutako elikagaiak. |
| Klinika | SINTOMAK: Forma akutua. Ondoeza, zefalea, mialgiak, botagura, bomitoak, beherako likidoa, min abdominala eta febrikula. Sintomak desagertuta ere birusa kanporatzen jarra daiteke. AUTOMUGATUA eta 1-3 EGUNETAN SINTOMAK DESAGERTZEN dira. | KLINIKA Sintomen hasiera azkarra eta bortitza inkubazio epea <= 4 ordu Gaixotasunaren iraupena laburra eta automugatua. Sintomak 24- 48 ordu |
| Prebentzioa | Eskuen higienea, erropen garbiketa temperatura altuan… | PREBENTZIOA Elikagaien jatorria kontrolatu: prozesu estafilococo bat daukan animalietatik datozen elikagaiak ekidin. Elikagaien manipulatzaileak kontrolatu: azalean eta nasofaringean eramaileak diren manipulatzaileak ekidin. Elikagaien manipulatzaileak diren enpresetan osasun heziketa: zauri, abzesu… daukan langileari, klinikoki eta bakteriologikoki sendatu arte baja eman. Inguruneko neurriak: materialen desinfekzio egokia. Hotz katea: enterotoxinaren sorrera ekiditeko metodorik eraginkorrena hotza da eta horretarako elikagaiak 10ºC baino gutxiagoan mantendu behar dira. Elikagaiak prestatu bezain laster kontsumitu, eta bestela hozkailura. |