5 · 34 · §5.7.2
Birusek sortutako gastroenteritisakLas gastroenteritis víricas
Atal bakar batean bi ficha daude, rotabirusarena eta norabirusarena, eta ia campo berberak errepikatzen dituzte: horregatik dago hemen.
1Testua
- Rotabirusa eta norabirusa bereiztea.
- Bakoitzaren populazio gaixkorra izendatzea.
- Zeinek duen txertoa eta zeinek ez esatea.
Rotavirusa
Rotavirusa <5 URTEKO UMEEN gastroenteritis kausa ohikoenak → <2 urte deshidratazio larria izateko aukera Agerraldiak haurtzaindegietan, pediatrian… Inokulo txikia infekzioa gertatzeko.
KLINIKA: Batez ere beherakoak eta bomitoak.
TRATAMENTUA: likido eta elektrolitoen errekuperazioa aho bidez edo zain-bidetik.
GORDELEKUA: Gizakia
TRANSMISIOA: Gorozki-aho, kutsatutako objektuak
POPULAZIO GAIXOKORRA: 6 hilabete-5 urteko haurrak
PREBENTZIOA: Aho bidezko txertoa ez sistemarikoa.
Noravirusa
Noravirusa Agerraldiak kruzeroetan, adineko eguneko zentroetan eta eskoletan.
GORDELEKUA: Gizakia da bakarra
TRANSMISIOA: Gorozki-aho. Askotan kutsatutako azaleren bidez, kutsatutako ura.
SINTOMAK: Forma akutua. Ondoeza, zefalea, mialgiak, botagura, bomitoak, beherako likidoa, min abdominala eta febrikula. Sintomak desagertuta ere birusa kanporatzen jarra daiteke.
PREBENTZIOA
Eskuen higienea, erropen garbiketa temperatura altuan…
EZ DAGO TXERTORIK Gorozkien bidez kanporatu daiteke gaixondoan ere.
AUTOMUGATUA eta 1-3 EGUNETAN SINTOMAK DESAGERTZEN dira.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Gorozki-aho | Fecal-oral |
| Inokuloa | Inóculo |
| Automugatua | Autolimitada |
| Deshidratazioa | Deshidratación |
2Fitxa
Apunteak agente honetaz esaten duena, campo bakoitza bere lerroan. Ez dago daturik gehituta: agertzen ez dena, apunteak ez du esaten.
Rotabirusa
Agentea · Rotavirus
Bi fitxa alderatuta: Rotabirusa · Faringitisa
Biek dituzten camporik soilik. Bat batean bakarrik dagoena ez da alderaketa: apunteari buruzko baieztapena da, ez agenteari buruzkoa.
| Rotabirusa | Faringitisa | |
|---|---|---|
| Gordelekua | GORDELEKUA: Gizakia | GORDELEKUA: Gaixoak eta eramaile asintomatikoak. |
| Transmisioa | TRANSMISIOA: Gorozki-aho, kutsatutako objektuak | TRANSMISIOA: Aerosolak (eztula, doministikua) eta fomiteak |
| Populazio gaixkorra | POPULAZIO GAIXOKORRA: 6 hilabete-5 urteko haurrak | POPULAZIO GAIXKORRA: Umeetean kasu gehiago. DIAGNOSTIKOA: Bakterien kasuan ATSBH bilatu (A Taldeko Streptococcus Beta Hemolitikoa) (Ingelesez GABHS). ADIERAZPEN ETA KONPLIKAZIOAK: Azal eta azal azpiko infekzioak Impetigo kutsakorra edo PIODERMIA 1-5 urte bitarteko umeetan aurpegi eta beheko gorputz adarretan. Besikula → pustula apurtu → kostra horia. ERISIPELA Gehienetan aurpegian azaltzen den gune inflamatua eta gorria (sudur- zulo, ahoan). ESKARLATINA Sukar altua, zefalea, gomitoak, gorputzeko exantema, glositisa… Zelulitisa Zauri txikien ondorioz, azala eta azalazpiko ehunak eraso ditzake → FASZIAKO NEKROSIA Zauri eta erreduren infekzioa Immunogutxituetan garrantzitsua eta ospitaleetako kutsadura arriskua altua. Gaixotasun ez supuratzaileak Sukar erreumatikoa: Konplikazio larriena. Zornedun prozesu bat izan eta 3-4 asteetara → sukarra, azalazpiko noduluak, poliartritisa, korea, karditisa → bihotzeko balbuletako lesioak Glomerulonefritis akutua: Glomeruloak iragazkortasun selektiboa galdu → edema, hipertentsioa, hematuria, proteinuria… Ongi tratatuz gero sendatzen da, baina giltzurrun gutxiegitasuna eragin dezake. |
Noravirusa
Agentea · Norovirus
Bi fitxa alderatuta: Noravirusa · Faringitisa
Biek dituzten camporik soilik. Bat batean bakarrik dagoena ez da alderaketa: apunteari buruzko baieztapena da, ez agenteari buruzkoa.
| Noravirusa | Faringitisa | |
|---|---|---|
| Gordelekua | GORDELEKUA: Gizakia da bakarra | GORDELEKUA: Gaixoak eta eramaile asintomatikoak. |
| Transmisioa | TRANSMISIOA: Gorozki-aho. Askotan kutsatutako azaleren bidez, kutsatutako ura. | TRANSMISIOA: Aerosolak (eztula, doministikua) eta fomiteak |
| Prebentzioa | Eskuen higienea, erropen garbiketa temperatura altuan… | PREBENTZIOA: EZ DAGO TXERTORIK Garbiketa higieniko pertsonala Profilaxi antibiotikoa agerraldi epidemikoetan zabaltzea ekiditeko |