5 · 34 · §5.7.2
Birusek sortutako gastroenteritisakLas gastroenteritis víricas
Atal bakar batean bi ficha daude, rotabirusarena eta norabirusarena, eta ia campo berberak errepikatzen dituzte: horregatik dago hemen.
1Testua
- Rotabirusa eta norabirusa bereiztea.
- Bakoitzaren populazio gaixkorra izendatzea.
- Zeinek duen txertoa eta zeinek ez esatea.
Rotavirusa
Rotavirusa <5 URTEKO UMEEN gastroenteritis kausa ohikoenak → <2 urte deshidratazio larria izateko aukera Agerraldiak haurtzaindegietan, pediatrian… Inokulo txikia infekzioa gertatzeko.
KLINIKA: Batez ere beherakoak eta bomitoak.
TRATAMENTUA: likido eta elektrolitoen errekuperazioa aho bidez edo zain-bidetik.
GORDELEKUA: Gizakia
TRANSMISIOA: Gorozki-aho, kutsatutako objektuak
POPULAZIO GAIXOKORRA: 6 hilabete-5 urteko haurrak
PREBENTZIOA: Aho bidezko txertoa ez sistemarikoa.
Noravirusa
Noravirusa Agerraldiak kruzeroetan, adineko eguneko zentroetan eta eskoletan.
GORDELEKUA: Gizakia da bakarra
TRANSMISIOA: Gorozki-aho. Askotan kutsatutako azaleren bidez, kutsatutako ura.
SINTOMAK: Forma akutua. Ondoeza, zefalea, mialgiak, botagura, bomitoak, beherako likidoa, min abdominala eta febrikula. Sintomak desagertuta ere birusa kanporatzen jarra daiteke.
PREBENTZIOA
Eskuen higienea, erropen garbiketa temperatura altuan…
EZ DAGO TXERTORIK Gorozkien bidez kanporatu daiteke gaixondoan ere.
AUTOMUGATUA eta 1-3 EGUNETAN SINTOMAK DESAGERTZEN dira.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Gorozki-aho | Fecal-oral |
| Inokuloa | Inóculo |
| Automugatua | Autolimitada |
| Deshidratazioa | Deshidratación |
2Fitxa
Apunteak agente honetaz esaten duena, campo bakoitza bere lerroan. Ez dago daturik gehituta: agertzen ez dena, apunteak ez du esaten.
Rotabirusa
Agentea · Rotavirus
Bi fitxa alderatuta: Rotabirusa · Gripea
Biek dituzten camporik soilik. Bat batean bakarrik dagoena ez da alderaketa: apunteari buruzko baieztapena da, ez agenteari buruzkoa.
| Rotabirusa | Gripea | |
|---|---|---|
| Gordelekua | GORDELEKUA: Gizakia | GORDELEKUA Gizakia: Gaixoa edo eramailea Animalia: Hegaztiak, txerriak… |
| Transmisioa | TRANSMISIOA: Gorozki-aho, kutsatutako objektuak | TRANSMISIO MEKANISMOA Tanta handiak Aerosolak (arnas bideko prozedura erasokorrekin) Eskuak Fomiteak H5N1 (A gripea): Ama-haur transmisio aukera |
| Populazio gaixkorra | POPULAZIO GAIXOKORRA: 6 hilabete-5 urteko haurrak | POPULAZIO GAIXKORRA Pertsona guztiak <5 urteko umeetan eta adinekoetan larriagoa, eta oinarrian beste gaixotasunekin Kasu gehiago umeetan baina heriotza gehiago adineko pertsonetan Lanbideak: osasun langileak, irakasleak. |
Noravirusa
Agentea · Norovirus
Bi fitxa alderatuta: Noravirusa · Gripea
Biek dituzten camporik soilik. Bat batean bakarrik dagoena ez da alderaketa: apunteari buruzko baieztapena da, ez agenteari buruzkoa.
| Noravirusa | Gripea | |
|---|---|---|
| Gordelekua | GORDELEKUA: Gizakia da bakarra | GORDELEKUA Gizakia: Gaixoa edo eramailea Animalia: Hegaztiak, txerriak… |
| Transmisioa | TRANSMISIOA: Gorozki-aho. Askotan kutsatutako azaleren bidez, kutsatutako ura. | TRANSMISIO MEKANISMOA Tanta handiak Aerosolak (arnas bideko prozedura erasokorrekin) Eskuak Fomiteak H5N1 (A gripea): Ama-haur transmisio aukera |
| Prebentzioa | Eskuen higienea, erropen garbiketa temperatura altuan… | PREBENTZIOA TXERTAKETA → ESTATUAN, udazkenean Urtero, aurreikusitako A eta B anduiekin (cepa) (zaintza sareak) Efektibidadea %35-80 (aldakorra, zientzialarien zein puntutararte asmatzen dutenaren arabera). Gomendatua: 60 urtetik gorakoak Gripeak eragindako konplikazioak izateko arrisku handia duten pertsonak (6-59 hilabeterako umeak ere → transmisore nagusiak direlako) Haurdun dauden emakumeak Transmisio-arrisku handia duten pertsonak – osasun langileak Bestelakoak (lanbidea): suhiltzaileak, hegaztiekin kontaktua, agerraldien kontrola Hotzeria arrunta Errinitis birikoa. Jariaketa ugari eta sudurreko obstrukzioa. |