5 · 34 · §5.7.2
Birusek sortutako gastroenteritisakLas gastroenteritis víricas
Atal bakar batean bi ficha daude, rotabirusarena eta norabirusarena, eta ia campo berberak errepikatzen dituzte: horregatik dago hemen.
1Testua
- Rotabirusa eta norabirusa bereiztea.
- Bakoitzaren populazio gaixkorra izendatzea.
- Zeinek duen txertoa eta zeinek ez esatea.
Rotavirusa
Rotavirusa <5 URTEKO UMEEN gastroenteritis kausa ohikoenak → <2 urte deshidratazio larria izateko aukera Agerraldiak haurtzaindegietan, pediatrian… Inokulo txikia infekzioa gertatzeko.
KLINIKA: Batez ere beherakoak eta bomitoak.
TRATAMENTUA: likido eta elektrolitoen errekuperazioa aho bidez edo zain-bidetik.
GORDELEKUA: Gizakia
TRANSMISIOA: Gorozki-aho, kutsatutako objektuak
POPULAZIO GAIXOKORRA: 6 hilabete-5 urteko haurrak
PREBENTZIOA: Aho bidezko txertoa ez sistemarikoa.
Noravirusa
Noravirusa Agerraldiak kruzeroetan, adineko eguneko zentroetan eta eskoletan.
GORDELEKUA: Gizakia da bakarra
TRANSMISIOA: Gorozki-aho. Askotan kutsatutako azaleren bidez, kutsatutako ura.
SINTOMAK: Forma akutua. Ondoeza, zefalea, mialgiak, botagura, bomitoak, beherako likidoa, min abdominala eta febrikula. Sintomak desagertuta ere birusa kanporatzen jarra daiteke.
PREBENTZIOA
Eskuen higienea, erropen garbiketa temperatura altuan…
EZ DAGO TXERTORIK Gorozkien bidez kanporatu daiteke gaixondoan ere.
AUTOMUGATUA eta 1-3 EGUNETAN SINTOMAK DESAGERTZEN dira.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Gorozki-aho | Fecal-oral |
| Inokuloa | Inóculo |
| Automugatua | Autolimitada |
| Deshidratazioa | Deshidratación |
2Fitxa
Apunteak agente honetaz esaten duena, campo bakoitza bere lerroan. Ez dago daturik gehituta: agertzen ez dena, apunteak ez du esaten.
Rotabirusa
Agentea · Rotavirus
Bi fitxa alderatuta: Rotabirusa · Klamidiasia
Biek dituzten camporik soilik. Bat batean bakarrik dagoena ez da alderaketa: apunteari buruzko baieztapena da, ez agenteari buruzkoa.
| Rotabirusa | Klamidiasia | |
|---|---|---|
| Transmisioa | TRANSMISIOA: Gorozki-aho, kutsatutako objektuak | TRANSMISIOA: Sexu harremanak: anal, baginal edo eta orala ZEINU ETA SINTOMAK EMAKUMEA:fluxu vaginal anormala, erredura pixa egiterakoan, odol jarioa hilerokoen artean… GIZONEZKOA: jariakinak zakiletik, erredura pixa egitean, testikuluetan mina/hantura… Bi sexuetan: aftak, uzkiko mina, odol jarioak… |
| Klinika | KLINIKA: Batez ere beherakoak eta bomitoak. | KLINIKA Lehenengo fasean: ultzeradun papula ez mingarria. Bakarrik sendatzen da. Bigarren fasean: izterrondoko adenopatia mingarriak agertzen dira alde bakarrean, elkartu egin daitezke eta zorne- zorroak ere eratu daitezke oHirugarren fasean: adenopatiak apurtu eta jariakina irten orbain handi bat Sindrome konstituzionala (astenia, anorexia, pisu galera) eta sukarra egon daitezke Emakumeen % 70 eta gizonen % 50 baino gehiagok ez dute sintomarik izaten |
| Tratamendua | TRATAMENTUA: likido eta elektrolitoen errekuperazioa aho bidez edo zain-bidetik. | TRATAMENTUA: ATB: tetraciclina, doxiciclina edo eritromicina Ttu Gabe: Emakumezkoan gaixotasun pelbiko inflamatorioa Gizonezkoetan ez dira bestelako ondoriok ikusten |
Noravirusa
Agentea · Norovirus
Bi fitxa alderatuta: Noravirusa · Klamidiasia
Biek dituzten camporik soilik. Bat batean bakarrik dagoena ez da alderaketa: apunteari buruzko baieztapena da, ez agenteari buruzkoa.
| Noravirusa | Klamidiasia | |
|---|---|---|
| Transmisioa | TRANSMISIOA: Gorozki-aho. Askotan kutsatutako azaleren bidez, kutsatutako ura. | TRANSMISIOA: Sexu harremanak: anal, baginal edo eta orala ZEINU ETA SINTOMAK EMAKUMEA:fluxu vaginal anormala, erredura pixa egiterakoan, odol jarioa hilerokoen artean… GIZONEZKOA: jariakinak zakiletik, erredura pixa egitean, testikuluetan mina/hantura… Bi sexuetan: aftak, uzkiko mina, odol jarioak… |
| Klinika | SINTOMAK: Forma akutua. Ondoeza, zefalea, mialgiak, botagura, bomitoak, beherako likidoa, min abdominala eta febrikula. Sintomak desagertuta ere birusa kanporatzen jarra daiteke. AUTOMUGATUA eta 1-3 EGUNETAN SINTOMAK DESAGERTZEN dira. | KLINIKA Lehenengo fasean: ultzeradun papula ez mingarria. Bakarrik sendatzen da. Bigarren fasean: izterrondoko adenopatia mingarriak agertzen dira alde bakarrean, elkartu egin daitezke eta zorne- zorroak ere eratu daitezke oHirugarren fasean: adenopatiak apurtu eta jariakina irten orbain handi bat Sindrome konstituzionala (astenia, anorexia, pisu galera) eta sukarra egon daitezke Emakumeen % 70 eta gizonen % 50 baino gehiagok ez dute sintomarik izaten |