5 · 34 · §5.7.2
Birusek sortutako gastroenteritisakLas gastroenteritis víricas
Atal bakar batean bi ficha daude, rotabirusarena eta norabirusarena, eta ia campo berberak errepikatzen dituzte: horregatik dago hemen.
1Testua
- Rotabirusa eta norabirusa bereiztea.
- Bakoitzaren populazio gaixkorra izendatzea.
- Zeinek duen txertoa eta zeinek ez esatea.
Rotavirusa
Rotavirusa <5 URTEKO UMEEN gastroenteritis kausa ohikoenak → <2 urte deshidratazio larria izateko aukera Agerraldiak haurtzaindegietan, pediatrian… Inokulo txikia infekzioa gertatzeko.
KLINIKA: Batez ere beherakoak eta bomitoak.
TRATAMENTUA: likido eta elektrolitoen errekuperazioa aho bidez edo zain-bidetik.
GORDELEKUA: Gizakia
TRANSMISIOA: Gorozki-aho, kutsatutako objektuak
POPULAZIO GAIXOKORRA: 6 hilabete-5 urteko haurrak
PREBENTZIOA: Aho bidezko txertoa ez sistemarikoa.
Noravirusa
Noravirusa Agerraldiak kruzeroetan, adineko eguneko zentroetan eta eskoletan.
GORDELEKUA: Gizakia da bakarra
TRANSMISIOA: Gorozki-aho. Askotan kutsatutako azaleren bidez, kutsatutako ura.
SINTOMAK: Forma akutua. Ondoeza, zefalea, mialgiak, botagura, bomitoak, beherako likidoa, min abdominala eta febrikula. Sintomak desagertuta ere birusa kanporatzen jarra daiteke.
PREBENTZIOA
Eskuen higienea, erropen garbiketa temperatura altuan…
EZ DAGO TXERTORIK Gorozkien bidez kanporatu daiteke gaixondoan ere.
AUTOMUGATUA eta 1-3 EGUNETAN SINTOMAK DESAGERTZEN dira.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Gorozki-aho | Fecal-oral |
| Inokuloa | Inóculo |
| Automugatua | Autolimitada |
| Deshidratazioa | Deshidratación |
2Fitxa
Apunteak agente honetaz esaten duena, campo bakoitza bere lerroan. Ez dago daturik gehituta: agertzen ez dena, apunteak ez du esaten.
Rotabirusa
Agentea · Rotavirus
Bi fitxa alderatuta: Rotabirusa · Gaixotasun meningokozikoa
Biek dituzten camporik soilik. Bat batean bakarrik dagoena ez da alderaketa: apunteari buruzko baieztapena da, ez agenteari buruzkoa.
| Rotabirusa | Gaixotasun meningokozikoa | |
|---|---|---|
| Gordelekua | GORDELEKUA: Gizakia | GORDELEKUA: Ia esklusiboki eramaile osasuntsua (gaixoa, kutsakor izateari uzten dio tratamendua hartzen hasi eta ordutara). Batez ere nerabeak %30. TRANSMISIO MEKANISMOA → Arnas tanta handiak |
| Klinika | KLINIKA: Batez ere beherakoak eta bomitoak. | Klinika: garondoko zurruntasuna, sukar handia, fotosentikortasuna, nahasmendua, zefalea eta gorakoak. |
| Populazio gaixkorra | POPULAZIO GAIXOKORRA: 6 hilabete-5 urteko haurrak | POPULAZIO GAIXKORRA Komunitate itxiak (kartzelak, kuartelak, Ikasle egoitzak…) Haurrak: erretzaile pasiboak Meningitis inbasiboa: ume txikietan (edoskitze aroan) Nerabeak (muxu intimoa, unibertsitatea, kontaktu berriak…) Etxebizitza berdinean bizikidetza (+++jende pilaketa |
| Txertoa | PREBENTZIOA: Aho bidezko txertoa ez sistemarikoa. | TXERTOA: Tetrabalentea A ,C,W,Y (txertaketa egutegian). Monobalentea → serotipoarentzat. |
Noravirusa
Agentea · Norovirus
Bi fitxa alderatuta: Noravirusa · Gaixotasun meningokozikoa
Biek dituzten camporik soilik. Bat batean bakarrik dagoena ez da alderaketa: apunteari buruzko baieztapena da, ez agenteari buruzkoa.
| Noravirusa | Gaixotasun meningokozikoa | |
|---|---|---|
| Gordelekua | GORDELEKUA: Gizakia da bakarra | GORDELEKUA: Ia esklusiboki eramaile osasuntsua (gaixoa, kutsakor izateari uzten dio tratamendua hartzen hasi eta ordutara). Batez ere nerabeak %30. TRANSMISIO MEKANISMOA → Arnas tanta handiak |
| Klinika | SINTOMAK: Forma akutua. Ondoeza, zefalea, mialgiak, botagura, bomitoak, beherako likidoa, min abdominala eta febrikula. Sintomak desagertuta ere birusa kanporatzen jarra daiteke. AUTOMUGATUA eta 1-3 EGUNETAN SINTOMAK DESAGERTZEN dira. | Klinika: garondoko zurruntasuna, sukar handia, fotosentikortasuna, nahasmendua, zefalea eta gorakoak. |
| Prebentzioa | Eskuen higienea, erropen garbiketa temperatura altuan… | PREBENTZIOA KIMIOPROFILAXISIA: Rifampicina kontaktu zuzena izan dutenei. |
| Txertoa | EZ DAGO TXERTORIK Gorozkien bidez kanporatu daiteke gaixondoan ere. | TXERTOA: Tetrabalentea A ,C,W,Y (txertaketa egutegian). Monobalentea → serotipoarentzat. |