5 · 34 · §5.7.2
Birusek sortutako gastroenteritisakLas gastroenteritis víricas
Atal bakar batean bi ficha daude, rotabirusarena eta norabirusarena, eta ia campo berberak errepikatzen dituzte: horregatik dago hemen.
1Testua
- Rotabirusa eta norabirusa bereiztea.
- Bakoitzaren populazio gaixkorra izendatzea.
- Zeinek duen txertoa eta zeinek ez esatea.
Rotavirusa
Rotavirusa <5 URTEKO UMEEN gastroenteritis kausa ohikoenak → <2 urte deshidratazio larria izateko aukera Agerraldiak haurtzaindegietan, pediatrian… Inokulo txikia infekzioa gertatzeko.
KLINIKA: Batez ere beherakoak eta bomitoak.
TRATAMENTUA: likido eta elektrolitoen errekuperazioa aho bidez edo zain-bidetik.
GORDELEKUA: Gizakia
TRANSMISIOA: Gorozki-aho, kutsatutako objektuak
POPULAZIO GAIXOKORRA: 6 hilabete-5 urteko haurrak
PREBENTZIOA: Aho bidezko txertoa ez sistemarikoa.
Noravirusa
Noravirusa Agerraldiak kruzeroetan, adineko eguneko zentroetan eta eskoletan.
GORDELEKUA: Gizakia da bakarra
TRANSMISIOA: Gorozki-aho. Askotan kutsatutako azaleren bidez, kutsatutako ura.
SINTOMAK: Forma akutua. Ondoeza, zefalea, mialgiak, botagura, bomitoak, beherako likidoa, min abdominala eta febrikula. Sintomak desagertuta ere birusa kanporatzen jarra daiteke.
PREBENTZIOA
Eskuen higienea, erropen garbiketa temperatura altuan…
EZ DAGO TXERTORIK Gorozkien bidez kanporatu daiteke gaixondoan ere.
AUTOMUGATUA eta 1-3 EGUNETAN SINTOMAK DESAGERTZEN dira.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Gorozki-aho | Fecal-oral |
| Inokuloa | Inóculo |
| Automugatua | Autolimitada |
| Deshidratazioa | Deshidratación |
2Fitxa
Apunteak agente honetaz esaten duena, campo bakoitza bere lerroan. Ez dago daturik gehituta: agertzen ez dena, apunteak ez du esaten.
Rotabirusa
Agentea · Rotavirus
Bi fitxa alderatuta: Rotabirusa · Neumonia
Biek dituzten camporik soilik. Bat batean bakarrik dagoena ez da alderaketa: apunteari buruzko baieztapena da, ez agenteari buruzkoa.
| Rotabirusa | Neumonia | |
|---|---|---|
| Transmisioa | TRANSMISIOA: Gorozki-aho, kutsatutako objektuak | TRANSMISIOA Aireko partikulen arnasketa Jariakinen aspirazioa Odol bidea gune infektatu batetik. Gutxiagotan |
| Populazio gaixkorra | POPULAZIO GAIXOKORRA: 6 hilabete-5 urteko haurrak | POPULAZIO GAIXKORRA: Anitza BESTE MANIFESTAZIO KLINIKOAK Sinusitis eta erdiko otitisa: Aurretik GABetako birus infekzioa. Erdiko otitisa batez ere umeetan, sinusitisa adin guztietakoei. Meningitisa: S.pneumoniae, Haemophilus influenzae eta Neisseria meningitidis Meningitis bakteriarraren arrazoi nagusi NSZera hedapena eta gero bakteriemia Ohikoago haurretan. Heriotza eta ondorio neurologiko larriak, beste bakterio meningitietan baino 4- 20 aldiz gehiago. |
| Txertoa | PREBENTZIOA: Aho bidezko txertoa ez sistemarikoa. | TXERTOA eraginkorra 2, 4 eta 11 hilabeteko haurretan txertaketa egutegian Prevenar®, 13-balentea Arriskudun helduetan: arnas gaixotasuna, anemia, esplenektomia, alkoholikoak, >65 urte… → 23-balentea Legionelosia |
Noravirusa
Agentea · Norovirus
Bi fitxa alderatuta: Noravirusa · Neumonia
Biek dituzten camporik soilik. Bat batean bakarrik dagoena ez da alderaketa: apunteari buruzko baieztapena da, ez agenteari buruzkoa.
| Noravirusa | Neumonia | |
|---|---|---|
| Transmisioa | TRANSMISIOA: Gorozki-aho. Askotan kutsatutako azaleren bidez, kutsatutako ura. | TRANSMISIOA Aireko partikulen arnasketa Jariakinen aspirazioa Odol bidea gune infektatu batetik. Gutxiagotan |
| Prebentzioa | Eskuen higienea, erropen garbiketa temperatura altuan… | PREBENTZIOA Arrisku faktoreak ekidin |
| Txertoa | EZ DAGO TXERTORIK Gorozkien bidez kanporatu daiteke gaixondoan ere. | TXERTOA eraginkorra 2, 4 eta 11 hilabeteko haurretan txertaketa egutegian Prevenar®, 13-balentea Arriskudun helduetan: arnas gaixotasuna, anemia, esplenektomia, alkoholikoak, >65 urte… → 23-balentea Legionelosia |