5 · 34 · §5.7.2
Birusek sortutako gastroenteritisakLas gastroenteritis víricas
Atal bakar batean bi ficha daude, rotabirusarena eta norabirusarena, eta ia campo berberak errepikatzen dituzte: horregatik dago hemen.
1Testua
- Rotabirusa eta norabirusa bereiztea.
- Bakoitzaren populazio gaixkorra izendatzea.
- Zeinek duen txertoa eta zeinek ez esatea.
Rotavirusa
Rotavirusa <5 URTEKO UMEEN gastroenteritis kausa ohikoenak → <2 urte deshidratazio larria izateko aukera Agerraldiak haurtzaindegietan, pediatrian… Inokulo txikia infekzioa gertatzeko.
KLINIKA: Batez ere beherakoak eta bomitoak.
TRATAMENTUA: likido eta elektrolitoen errekuperazioa aho bidez edo zain-bidetik.
GORDELEKUA: Gizakia
TRANSMISIOA: Gorozki-aho, kutsatutako objektuak
POPULAZIO GAIXOKORRA: 6 hilabete-5 urteko haurrak
PREBENTZIOA: Aho bidezko txertoa ez sistemarikoa.
Noravirusa
Noravirusa Agerraldiak kruzeroetan, adineko eguneko zentroetan eta eskoletan.
GORDELEKUA: Gizakia da bakarra
TRANSMISIOA: Gorozki-aho. Askotan kutsatutako azaleren bidez, kutsatutako ura.
SINTOMAK: Forma akutua. Ondoeza, zefalea, mialgiak, botagura, bomitoak, beherako likidoa, min abdominala eta febrikula. Sintomak desagertuta ere birusa kanporatzen jarra daiteke.
PREBENTZIOA
Eskuen higienea, erropen garbiketa temperatura altuan…
EZ DAGO TXERTORIK Gorozkien bidez kanporatu daiteke gaixondoan ere.
AUTOMUGATUA eta 1-3 EGUNETAN SINTOMAK DESAGERTZEN dira.
«Sakontzeko» markatuta dagoena ez dago apunteetan: lehen mailarako gehitutako azalpena da.
Hiztegia
| Euskaraz | Gaztelaniaz |
|---|---|
| Gorozki-aho | Fecal-oral |
| Inokuloa | Inóculo |
| Automugatua | Autolimitada |
| Deshidratazioa | Deshidratación |
2Fitxa
Apunteak agente honetaz esaten duena, campo bakoitza bere lerroan. Ez dago daturik gehituta: agertzen ez dena, apunteak ez du esaten.
Rotabirusa
Agentea · Rotavirus
Bi fitxa alderatuta: Rotabirusa · Pseudomona aeruginosa
Biek dituzten camporik soilik. Bat batean bakarrik dagoena ez da alderaketa: apunteari buruzko baieztapena da, ez agenteari buruzkoa.
| Rotabirusa | Pseudomona aeruginosa | |
|---|---|---|
| Gordelekua | GORDELEKUA: Gizakia | GORDELEKUA: Lurzoru eta ura. Batzutan gizakia. |
| Transmisioa | TRANSMISIOA: Gorozki-aho, kutsatutako objektuak | TRANSMISIOA: aire tantak, ukipena (pertsona- pertsona, azalera) OSPITALETAN ohikoa desinfektatzaileen aurrean erresistenteak. FOMITEAK: arnasketa ekipoak, janaria, iturriak, landareak, fregona… |
| Klinika | KLINIKA: Batez ere beherakoak eta bomitoak. | Folikulitisa eragin dezake. Gorritasuna, hazkura, erupzioa. Zorne berde- urdina, usain txarrekoa |
| Populazio gaixkorra | POPULAZIO GAIXOKORRA: 6 hilabete-5 urteko haurrak | POPULAZIO GAIXOKORRA: Askotan pertsona inmunogutxituei eragiten die (erredurak, ebakuntza- ostean, HIESA). |
| Tratamendua | TRATAMENTUA: likido eta elektrolitoen errekuperazioa aho bidez edo zain-bidetik. | TRATAMENTUA ATB askoren aurrean erresistentea. Tratamenduen konbinazioa: pseudomonen aurkako penizilinak + cefalosporinak + levofloxacino edo imipenem, meropenem |
Noravirusa
Agentea · Norovirus
Bi fitxa alderatuta: Noravirusa · Pseudomona aeruginosa
Biek dituzten camporik soilik. Bat batean bakarrik dagoena ez da alderaketa: apunteari buruzko baieztapena da, ez agenteari buruzkoa.
| Noravirusa | Pseudomona aeruginosa | |
|---|---|---|
| Gordelekua | GORDELEKUA: Gizakia da bakarra | GORDELEKUA: Lurzoru eta ura. Batzutan gizakia. |
| Transmisioa | TRANSMISIOA: Gorozki-aho. Askotan kutsatutako azaleren bidez, kutsatutako ura. | TRANSMISIOA: aire tantak, ukipena (pertsona- pertsona, azalera) OSPITALETAN ohikoa desinfektatzaileen aurrean erresistenteak. FOMITEAK: arnasketa ekipoak, janaria, iturriak, landareak, fregona… |
| Klinika | SINTOMAK: Forma akutua. Ondoeza, zefalea, mialgiak, botagura, bomitoak, beherako likidoa, min abdominala eta febrikula. Sintomak desagertuta ere birusa kanporatzen jarra daiteke. AUTOMUGATUA eta 1-3 EGUNETAN SINTOMAK DESAGERTZEN dira. | Folikulitisa eragin dezake. Gorritasuna, hazkura, erupzioa. Zorne berde- urdina, usain txarrekoa |
| Prebentzioa | Eskuen higienea, erropen garbiketa temperatura altuan… | INFEKZIO NOSOKOMIALAK: isolamendua, teknika aseptikoak, arnasketa mekanikoko aparatuen garbiketa sakona, kateter eta beste instrumentoen manipulazio aseptikoa. Erreduren ttu topikoa eta zauri kirurgikoen zainketa antibakteriarrekin. Infekzioen kontrolerako protokolo zorrotzak jarraitu. |